Οι 23 μέρες που οδήγησαν τον Κυριάκο Πιερρακάκη στην προεδρία του Eurogroup

Τις τελευταίες ημέρες έχουμε καταγράψει αναλυτικά και τη σημασία της ελληνικής παρουσίας στην προεδρία του Eurogroup και την επιτυχή τακτική διεκδίκησης της θέσης από τον Κυριάκο Πιερρακάκη.

Ωστόσο, ήταν εξαιρετικά παρακινδυνευμένο μέχρι και την παραμονή της εκλογής να αναφερθούμε στον τρόπο με τον οποίο ψήφισαν τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης. Όχι γιατί δεν υπήρχαν πληροφορίες, αλλά γιατί σχεδόν καμία ψήφος δεν μπορούσε να θεωρηθεί δεδομένη μέχρι τέλους.

Εκ του αποτελέσματος αποδεικνύεται ότι η τακτική της ελληνικής πλευράς ήταν υποδειγματική.

• Η ξεκάθαρη αλλαγή πίστας και η (πολύ) μεγάλη ευκαιρία
• Πιερρακάκης: Το πρώτο μήνυμα ως πρόεδρος του Εurogroup - Ανάγκη ενότητας και συνεργασίας για τα κοινά συμφέροντα της ΕΕ

18 Νοεμβρίου - 11 Δεκεμβρίου

Ο Πασκάλ Ντόναχιου ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά την παραίτησή του από την προεδρία του eurogroup στις 18 Νοεμβρίου προκειμένου να μετακομίσει στην Παγκόσμια Τράπεζα. Άφηνε μία θέση που ανήκε στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) και την οποία δύσκολα, υπό τις τρέχουσες συνθήκες, θα μπορούσε να διεκδικήσει εκ νέου ο Σοσιαλιστής Ισπανός Υπουργός Οικονομικών Κάρλος Κουέρπο, ο οποίος είχε ηττηθεί από τον Ντόναχιου λίγους μήνες νωρίτερα.

Οι Ισπανοί φέρεται να έθεσαν ως προτεραιότητα τη θέση της αντιπροεδρίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με τη θητεία του Λουίς Ντε Γκίτος να ολοκληρώνεται τον ερχόμενο Μάιο. Ως εκ τούτου, ο επίσης δημοφιλής στους συναδέλφους του -και προερχόμενος από το ΕΛΚ- Βέλγος Υπουργός Βίνσεντ Βαν Πέτεγχεμ αποτελούσε μία ισχυρή υποψηφιότητα. Φέρεται μάλιστα να είχε ήδη εξασφαλίσει 5 θετικές ψήφους και να αναζητούσε άλλες τόσες για να επικρατήσει.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ωστόσο είχε διακρίνει ένα παράθυρο ευκαιρίας, παρατηρώντας μάλιστα τις ισορροπίες όπως αυτές είχαν διαμορφωθεί στην πρόσφατη δεύτερη εκλογή του Πασκάλ Ντόναχιου, όταν και η Ελλάδα πρωτοστάτησε στην υποστήριξη και εν τέλει επικράτησή του. Το παράθυρο αυτό φρόντισε να το ανοίξει επιτυχώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε επικοινωνία του με τον Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, συμπωματικά λίγες ημέρες πριν από προγραμματισμένο ταξίδι του Έλληνα υπουργού στο Βερολίνο. Την ίδια ώρα, η επικοινωνία Μητσοτάκη-Βέμπερ εξασφάλισε ότι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα θα στηρίξει -ή τουλάχιστον δε θα εμποδίσει- την εκλογή Πιερρακάκη και (προφανώς) θα κόψει οποιεσδήποτε φιλοδοξίες τρίτου υποψηφίου. Με τον Μερτς, μάλιστα, υποστηρικτικό, ο Κυριάκος Πιερρακάκης άρχισε να αποκτά ισχυρή βάση εκκίνησης.

Στις 28 Νοεμβρίου, ο Έλληνας υπουργός ανακοίνωσε επισήμως την υποψηφιότητά του και ξεκίνησε περιοδεία και επικοινωνίες με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Έχοντας την υποστήριξη του Βερολίνου αλλά και το know-how του Δουβλίνου σταδιακά άρχισε να διαμορφώνει μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ομάδα υποστηρικτών. Όσο, μάλιστα, το Βέλγιο ερχόταν αντιμέτωπο με χώρες όπως αυτές της Βαλτικής αναφορικά με το ζήτημα των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων, ο Κυριάκος Πιερρακάκης βρισκόταν ολοένα και πιο κοντά στην εξασφάλιση της πλειοψηφίας.

Με ξεκάθαρα φιλοευρωπαϊκή ατζέντα και με το αφήγημα της ισχυρής οικονομικής ανάκαμψης της χώρας μας σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, ο Έλληνας υπουργός άρχισε να αποκτά σταθερό προβάδισμα. Σε αυτό συνέβαλε και η στήριξη που φαίνεται να έλαβε από τις σοσιαλιστικές κυβερνήσεις της Μάλτας και της Ισπανίας. Τις τελευταίες 10 ημέρες πριν την εκλογική διαδικασία, ο Κυριάκος Πιερρακάκης διαφαινόταν ότι είχε σταθερά τουλάχιστον 12 θετικές ψήφους.

Δυσκολίες φαίνεται να αντιμετώπιζε στην εξασφάλιση της υποστήριξης κυβερνήσεων που ανήκαν κομματικά στο ECR, γεγονός που δικαιολογείται αν συνυπολογίσει κανείς τον mainstream χαρακτήρα της υποψηφιότητάς του και τη διαφαινόμενη συμφωνία υποστήριξης και από τους Σοσιαλιστές. Το ταξίδι του στη Ρώμη «λείανε» αρκετές γωνίες ωστόσο κανείς δεν μπορούσε να ισχυριστεί με ασφάλεια ότι η Ιταλία θα έδινε τη θετική της ψήφο. Η δυναμική ωστόσο ήταν ήδη διαμορφωμένη και πέραν της φιλοευρωπαϊκής ατζέντας που πρόβαλε η ελληνική πλευρά, ένα βασικό ερώτημα προέκυπτε αυτονόητα για οποιονδήποτε καλούταν να ψηφίσει: Θα με τους πιθανότερους νικητές ή όχι;

Με τη σφραγίδα του Παρισιού

Το ταξίδι στο Παρίσι ήταν το τελευταίο της περιοδείας του Έλληνα υπουργού. Η υποστήριξη της γαλλικής κυβέρνησης -συνεπώς και του Renew- ήταν υπαρκτή, ωστόσο διακριτική και… με αποστάσεις. Αν και ζυγαριά φαινόταν να γέρνει προς το πλευρό του Έλληνα υπουργού σε σχέση με τον Βέλγο ομόλογό του, η Αθήνα έμαθε οριστικά και όπως αποδείχθηκε αμετάκλητα την θετική απόφαση της Γαλλίας περίπου 48 ώρες πριν την εκλογή.

Η υποστήριξη του Γαλλογερμανικού άξονα ήταν πλέον δεδομένη. Μία σειρά «μικρότερων» κρατών-μελών της Ευρωζώνης είχαν επίσης ταχθεί υπέρ της ελληνικής υποψηφιότητας και μόνο μία θεαματική εξέλιξη που θα αφορούσε το καυτό ζήτημα των ρωσικών κεφαλαίων που διατηρούσε παγωμένα το Βέλγιο μπορούσε να αποτελέσει ισχυρό χαρτί που θα είχε κάποιες ελπίδες να αλλάξει τις ισορροπίες.

Το σημάδι της Γερμανίας και η άκαρπη προσπάθεια του Βαν Πέτεγχεμ

Λίγο πριν τη συνεδρίαση του Eurogroup, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ -προφανώς ως τελευταίο επεισόδιο της επιτυχημένης ελληνικής τακτικής- φρόντισε με δηλώσεις του στην είσοδο του Συμβουλίου να θυμίσει στους ομολόγους του ότι -με απόφαση του Καγκελάριου Μερτς- η Γερμανία στηρίζει την ελληνική υποψηφιότητα. Ήταν ο αποτελεσματικότερος τρόπος να περάσει το μήνυμά του σε κράτη-μέλη που επηρεάζονται άμεσα από τις θέσεις του Βερολίνου και ενδεχομένως να αμφιταλαντεύονταν για την ψήφο τους.

Λίγο αργότερα ο Βαν Πέτεγχεμ επιχειρούσε να πείσει τους υπουργούς να αναβάλουν την ψηφοφορία λόγω του αρνητικού κλίματος που δημιουργούσαν τα ζητήματα των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων στην υποψηφιότητά του.

Όταν αντελήφθη βέβαια ότι εκτός της διαφαινόμενης ήττας του στην ψηφοφορία, θα μπορούσε να προηγηθεί ακόμα μία -αν έμπαινε σε ψηφοφορία και η αλλαγή της ημερήσιας ατζέντας- η σεμνή τελετή έφτανε στο τέλος της. Για την ακρίβεια έφτασε όταν ο εκτελών χρέη προέδρου Κύπριος υπουργός Μάκης Κεραυνός προχώρησε σε μία άτυπη πρώτη ψηφοφορία. 14 εκ των 20 υπουργών στήριξαν την υποψηφιότητα Πιερρακάκη (ο αριθμός αυτός ελέγχεται αλλά λίγη σημασία έχει). Ο Βαν Πέτεγχεμ απέσυρε την υποψηφιότητά του και ο Κυριάκος Πιερρακάκης έγινε ο πρώτος Έλληνας πολιτικός που βρέθηκε σε κορυφαία ευρωπαϊκή θέση, κερδίζοντας την ψήφο των κρατών-μελών.

Η θητεία του ξεκίνησε ήδη και για πρώτη φορά θα βρεθεί στη θέση του προέδρου στην συνεδρίαση του eurogroup στις 19 Ιανουαρίου.