Η προωθούμενη θέσπιση πλαφόν στο κόστος καταναλωτικών δανείων επαναφέρει στο προσκήνιο τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η τελική οφειλή των δανειοληπτών. Με τη μετατόπιση του βάρους από την επιμέρους τιμολόγηση στον έλεγχο της συνολικής επιβάρυνσης, επιχειρείται η ανακοπή της δυναμικής σωρευτικής επιβάρυνσης που, σε ορισμένες περιπτώσεις, οδηγεί σε πολλαπλασιασμό της αρχικής οφειλής.
Η παρέμβαση εντάσσεται στην ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών - σχετικά με την προστασία καταναλωτών από δάνεια και επιτόκια - α) οδηγία 2225/2023 σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για καταναλωτές β) οδηγία 2673/2023 όσον αφορά στις συμβάσεις χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που συνάπτονται εξ αποστάσεως - που επιτρέπουν τη θέσπιση ανώτατων ορίων στο κόστος καταναλωτικής πίστης. Το εύρος και ο τρόπος εφαρμογής των περιορισμών επαφίονται στην εθνική νομοθεσία.
Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές του υπουργείου Ανάπτυξης, εξετάζεται η επιβολή πλαφόν της τάξεως του 30% - 50% επί του αρχικού κεφαλαίου, προσδιορίζοντας το ανώτατο επίπεδο στο οποίο μπορεί να διαμορφωθεί η συνολική οφειλή.
Η ανάγκη θέσπισης τέτοιου ορίου συνδέεται με το διαχρονικό ζήτημα της υπερχρέωσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, το οποίο παραμένει έντονο και στην ελληνική αγορά. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια επιβαρύνονται με υψηλούς τόκους υπερημερίας, με αποτέλεσμα ληξιπρόθεσμες και μη ρυθμισμένες οφειλές να συνεχίζουν να εκτοκίζονται και να διογκώνονται σε βάθος χρόνου, συχνά σε πολλαπλάσιο επίπεδο σε σχέση με το αρχικό χρέος.
Παρότι οι δανειακές συμβάσεις προβλέπουν τη δυνατότητα καταγγελίας μετά την παρέλευση περιόδου άνω των 90 ημερών, στην πράξη η ενεργοποίηση της διαδικασίας αυτής καθυστερούσε σημαντικά. Η απουσία ανώτατου ορίου στη συνολική επιβάρυνση δεν δημιουργούσε κίνητρο έγκαιρης καταγγελίας των συμβάσεων, ιδίως σε περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης ζητούσε χρόνο για αποκατάσταση της οικονομικής του θέσης, με αποτέλεσμα οι οφειλές να συνεχίζουν να διογκώνονται.
Η θέσπιση ανώτατου ορίου στο κόστος των νέων καταναλωτικών δανείων επιχειρεί να ανακόψει τη συγκεκριμένη πρακτική, περιορίζοντας τη δυνατότητα σωρευτικής αύξησης της οφειλής. Στο πλαίσιο αυτό, η επίτευξη του ανώτατου ορίου δύναται να λειτουργεί ως σημείο ενεργοποίησης διαδικασιών καταγγελίας της σύμβασης και λήψης μέτρων είσπραξης (π.χ. κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών) όπως επισημαίνουν στο insider.gr με πηγές με γνώση του θέματος.
