Ελεύθεροι επαγγελματίες, τρίτεκνοι, κατ’ επάγγελμα αγρότες και επιχειρήσεις μπαίνουν στην πρώτη γραμμή των κερδισμένων από το φορολογικό πακέτο που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ.
Οι παρεμβάσεις ξεδιπλώνονται σε βάθος τριετίας, με τις πρώτες αλλαγές να περνούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, νέες ελαφρύνσεις να ακολουθούν το 2028 και το πακέτο να ολοκληρώνεται το 2029. Από το πακέτο ξεχωρίζουν το «κούρεμα» του τεκμαρτού εισοδήματος και της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ο μηδενικός φόρος για τρίτεκνους και κατ’ επάγγελμα αγρότες με εισοδήματα έως 20.000 ευρώ και οι φορο-ανάσες για τις επιχειρήσεις.
Για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, το φορολογικό όφελος θα έρθει κυρίως από την κατάργηση των προσαυξήσεων στο τεκμαρτό εισόδημα που συνδέονται με τον τζίρο και τη μισθοδοσία, αλλά και από τη μείωση της προκαταβολής φόρου. Οι επιχειρήσεις θα δουν την προκαταβολή φόρου να υποχωρεί σταδιακά, ενώ ανοίγει ο δρόμος για την πλήρη κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος έως το 2029.
Ειδικότερα ο χάρτης των φορολογικών αλλαγών περιλαμβάνει:
1. Ελεύθεροι επαγγελματίες. Οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες είναι από τους βασικούς ωφελημένους του πακέτου, καθώς καταργούνται οι προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος με βάση τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία. Σήμερα, το ελάχιστο τεκμαρτό καθαρό εισόδημα υπολογίζεται με αφετηρία τον κατώτατο μισθό και στη συνέχεια μπορεί να αυξηθεί ανάλογα με το κόστος μισθοδοσίας και τον τζίρο της επιχείρησης. Ειδικότερα, προστίθεται το 10% του συνολικού κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού, δηλαδή μισθοί και εργοδοτικές εισφορές. Παράλληλα, ο τζίρος της επιχείρησης συγκρίνεται με τον μέσο τζίρο του αντίστοιχου ΚΑΔ της προηγούμενης χρήσης και, εφόσον τον υπερβαίνει, επιβάλλεται πρόσθετη προσαύξηση 5%-10% επί της διαφοράς στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Με το νέο καθεστώς, οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις βγαίνουν από την εξίσωση για τους συνεπείς επαγγελματίες, με τις αλλαγές να αποτυπώνονται στις φορολογικές δηλώσεις του 2027.
Προκαταβολή φόρου
Το επόμενο βήμα αφορά την προκαταβολή φόρου, η οποία για το φορολογικό έτος 2027 μειώνεται στο 50% από 55% σήμερα. Πρόσθετη ελάφρυνση προβλέπεται για τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς με λιγότερους από 2.000 κατοίκους, καθώς το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται κατά 50%.
Παράδειγμα
Επιχείρηση εστίασης με 15 χρόνια λειτουργίας, πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ. Με τις νέες παρεμβάσεις, το ετήσιο όφελος φθάνει τα 2.534 ευρώ.
2. Επιχειρήσεις. Σε τροχιά σταδιακής αποκλιμάκωσης μπαίνει η προκαταβολή φόρου των επιχειρήσεων. Από το φορολογικό έτος 2028 θα μειώνεται κατά 5% ετησίως, με τελικό στόχο να προσγειωθεί στο 50% από 80% σήμερα.
Παράλληλα, αλλάζει ο χάρτης του τέλους επιτηδεύματος. Στην Περιφέρεια καταργείται από το φορολογικό έτος 2026, ενώ για τις επιχειρήσεις της Αττικής (πλην των νήσων) προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και οριστική κατάργηση το 2029.
Στο χρηματοδοτικό σκέλος, 1,5 δισ. ευρώ μεταφέρονται από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για την ενίσχυση της χρηματοδότησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Από αυτά, 1,1 δισ. ευρώ θα διοχετευθούν σε δανειοδοτικά εργαλεία και 400 εκατ. ευρώ σε εγγυοδοτικά προγράμματα.
Φορολογικό «μπόνους» στις επενδύσεις φέρνει και η επιτάχυνση των αποσβέσεων για τον εξοπλισμό των επιχειρήσεων. Ο χρόνος απόσβεσης περιορίζεται από τα 10 στα 6 χρόνια, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις που επενδύουν σε νέο παραγωγικό εξοπλισμό να αποκομίζουν ταχύτερα το φορολογικό όφελος.
Επίσης, οι διανομές κερδών προς μέλη διοικητικών συμβουλίων, όταν υπερβαίνουν τις 60.000 ευρώ, θα φορολογούνται με συντελεστή 15% αντί 5% σήμερα, ανεβάζοντας τον φορολογικό λογαριασμό για τις υψηλότερες αμοιβές και διανομές.
3. Τρίτεκνοι. Από το φορολογικό έτος 2027 μηδενίζεται ο φόρος εισοδήματος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενώ το αφορολόγητο αυξάνεται κατά 11.000 ευρώ και διαμορφώνεται στα 25.364 ευρώ. Έτσι, τρίτεκνος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος σήμερα επιβαρύνεται με φόρο 620 ευρώ, θα μηδενίσει τον λογαριασμό του.
4. Αγρότες. Από το φορολογικό έτος 2026 μηδενίζεται ο φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, με το αφορολόγητο όριο να αυξάνεται κατά 13.571 ευρώ και να φθάνει στα 22.204 ευρώ. Στην πράξη, αγρότης με εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος μέχρι σήμερα πλήρωνε φόρο 1.183 ευρώ, απαλλάσσεται πλήρως. Στα 30.000 ευρώ εισοδήματος, ο φόρος πέφτει στα 2.183 ευρώ από 5.083 ευρώ, αφήνοντας κέρδος 2.900 ευρώ.
5. ΕΝΦΙΑ. Από το 2027 επεκτείνεται η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία σε ακόμη 131 οικισμούς ώστε να φτάσει συνολικά τον αριθμό των 12.855 οικισμών. Ο συγκεκριμένος φόρος δεν θα επιβαρύνει 650.000 ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
6. Φόρος μεταβίβασης. Αυξάνεται από 3% σε 15% ο φόρος μεταβίβασης για αγορές κατοικιών από πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
