Η κυβέρνηση πηγαίνει αρκετά βήματα πιο μπροστά από μια εφαρμογή ευρωπαϊκών οδηγιών, είπε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, τοποθετούμενος στην ολομέλεια της Βουλής, επί του νομοσχεδίου «για την προστασία των καταναλωτών από τραπεζικές καταχρηστικές συμπεριφορές».
Ο υπουργός, που κάλεσε εκ νέου τα κόμματα να υπερψηφίσουν τις διατάξεις του νομοσχεδίου, καθώς «ανταποκρίνεται σε αυτονόητα δικαιώματα των πολιτών», επέκρινε εκείνες τις πλευρές που, αντί για διάλογο, εκτοξεύουν έναν τοξικό, διχαστικό και φανατικό πολιτικό λόγο. «Προφανώς αντιλαμβάνομαι ότι ορισμένοι έχουν τον κίνδυνο της εκλογικής επιβίωσης και της παρουσίας τους στην επόμενη Βουλή. Αυτό δεν αφορά προφανώς εσάς, είπε, απευθυνόμενος στα έδρανα του ΣΥΡΙΖΑ «γιατί αντιλαμβάνομαι ότι εσείς θα προσχωρήσετε στο νέο κόμμα του κ. Τσίπρα και θα έχετε, επομένως, αρκετά καλύτερη επίδοση από όσους κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός Βουλής, εκτός αν δεν είστε στη σχετική λίστα. Σας εύχομαι να είστε..»
Επιστρέφοντας στα του νομοσχεδίου, ο κ. Θεοδωρικάκος είπε ότι έχει αυτονόητες λύσεις σε θέματα που ενδιαφέρουν τους πολίτες: Αφορά το να έχουν γνώση οι πολίτες των δανειακών συμβάσεων που υπογράφουν, των υποχρεώσεων που αναλαμβάνουν, ότι μπαίνει τέλος στα ψιλά γράμματα, ξεκαθαρίζονται πλήρως τα δικαιώματα του δανειολήπτη κλπ. Όλο αυτό, σημείωσε ο κ. Θεοδωρικάκος, «είναι σε πλήρη συνέχεια της συνολικής στρατηγικής μας στο υπουργείο Ανάπτυξης για μια αγορά πιο δίκαιη, με υγιή ανταγωνισμό, με εφαρμογή της νομιμότητας και διαφάνεια. Είναι μια από τις βασικές πλευρές που ενδιαφέρει τους πολίτες για τη βελτίωση του βιοτικού επίπεδου. Βέβαια, [. . .] όταν μιλάμε για μια ουσιαστική πολιτική και για μια ουσιαστική αντιμετώπιση του κόστους ζωής, αυτό περνά πρώτα και πάνω απ' όλα από την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, από τη βελτίωση της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας, από καλύτερους μισθούς για όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες, από μείωση της φορολογίας, από πράγματα που είναι η πεμπτουσία της πολιτικής που ακολουθούμε όλο αυτό το διάστημα και έχει εκφραστεί με αύξηση κατά 600.000 περίπου των θέσεων εργασίας, εκ των οποίων 60.000 είναι στον τομέα της βιομηχανίας, ο οποίος δίνει πολύ καλύτερους μισθούς και αποτελεί την πεμπτουσία και βασικό χαρακτηριστικό για μια πιο ανταγωνιστική οικονομία, για ένα νέο παραγωγικό πρότυπο, που θα στηρίζεται σε πιο ισχυρές βάσεις». Σε ό,τι αφορά την αγορά, συνέχισε ο κ. Θεοδωρικάκος «έχουν γίνει πράξει ο νέος κώδικας δεοντολογίας για την αντιμετώπιση του φαινομένου των παραπλανητικών προσφορών, η δημιουργία της ανεξάρτητης αρχής προστασίας του καταναλωτή και ελέγχου της αγοράς. Είναι γνωστά τα αντανακλαστικά της κυβέρνησης με άμεση αντίδραση και μέτρα αντιμετώπισης της αισχροκέρδειας και των πληθωριστικών πιέσεων όταν ξέσπασε ο πόλεμος τον κόλπο. Ναι, η επιβολή του έκτακτου μέτρου του πλαφόν [. . .] στο περιθώριο κέρδους βοήθησε στη συγκράτηση του πληθωρισμού αυτήν την περίοδο και ειδικά στη συγκράτηση του πληθωρισμού τροφίμων. Αν δείτε τα στοιχεία του προηγούμενου Μαΐου είναι κάτω από 2% και ο πληθωρισμός τροφίμων που μετρά το ΙΕΛΚΑ είναι 0,3% σε σχέση με την περσινή χρονιά και μείωση σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα».
Το μέτρο βέβαια αυτό, το είχαμε πει, είναι πολύ σκληρό και ήταν προσωρινό, εξήγησε ο κ. Θεοδωρικάκος και πρόσθεσε: Από τη στιγμή που ο πόλεμος σταμάτησε έπρεπε να αρθεί το μέτρο και έπρεπε να προχωρήσουμε σε συμφωνίες και συναντίληψη με τους εκπροσώπους της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου προκειμένου να επιτευχθεί το πάγωμα τιμών την καλοκαιρινή περίοδο και μια δραστική μείωση από τις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν η μέση ελληνική οικογένεια, τον νοικοκυριό, έχει πρόσθετα οικονομικά βάρη και από το άνοιγμα του σχολείου και εν όψει της νέας σεζόν.
Αυτή η πολιτική είχε αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα με την εφαρμογή ελέγχων και την ύπαρξη προστίμων που αφορούσαν το πλαφόν κέρδους όλη την προηγούμενη περίοδο τόνισε ο υπουργός Ανάπτυξης, υπογραμμίζοντας ότι τα συνολικά πρόστιμα έχουν υπερβεί τα 25 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία έχουν εισπραχθεί. «Αυτή η φιλολογία που υπάρχει ότι δεν εισπράττονται δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και έχουν φέρει πολύ σημαντικά αποτελέσματα. Αυτή είναι η πραγματικότητα».
Επί της ουσίας του νομοσχεδίου, ο κ. Θεοδωρικάκος είπε ότι τα μέτρα του περιλαμβάνουν τα εξής:
-Αντικαθιστούμε το υφιστάμενο πλαίσιο από ένα αυστηρότερο με ένα εκτεταμένο σύστημα κανόνων με έναν σκοπό: τη διασφάλιση των συμφερόντων των καταναλωτών, την ουσιαστική πληροφόρηση, την προάσπιση των οικονομικών συμφερόντων και την πρόληψη υπερχρέωσης των νοικοκυριών.
-Το νομοσχέδιο αφορά σε συμβάσεις πίστωσης όπως είναι το καταναλωτικό δάνειο, πιστωτική κάρτα, η παροχή πίστωσης από έναν έμπορο κατά την πώληση προϊόντων ή υπηρεσιών. Τα πολύ δημοφιλή νέα προϊόντα του τύπου buy now, pay later που ιδιαίτερα νέοι άνθρωποι τα χρησιμοποιούν και διατίθεται στις αγορές μέσω διαδικτύου. Επισκευαστικά δάνεια στις περιπτώσεις που δεν υπάρχει εμπράγματη εξασφάλιση επι ακινήτου. Συμβάσεις leasing που προβλέπουν δικαίωμα αγοράς, καθώς και κάθε παρόμοια χρηματοδοτική διευκόλυνση.
-Τι κάνουμε με αυτό το νομοσχέδιο; Διευρύνουμε το όριο της προστασίας. Αυξάνουμε τη δυνατότητα του δανεισμού μέχρι τα 100.000 ευρώ. Ο νόμος εφαρμόζεται και σε συμβάσεις πίστωσης άνω των 100.000 για ανακαίνιση ακινήτου που προορίζεται για κατοικία.
-Ανοίγουμε ένα διπλό δίχτυ προστασίας για τους καταναλωτές, καθώς θεσπίζεται για πρώτη φορά ανώτατο όριο στο συνολικό ετήσιο πραγματικό επιτόκιο, το λεγόμενο ΣΕΠΕ, καθώς και στο συνολικό κόστος της πίστωσης, τόκοι, προμήθειες και λοιπές επιβαρύνσεις, με βάση τη διάρκεια της σύμβασης, ώστε ο πολίτης να προστατεύεται από καταχρηστικές και υπερβολικές επιβαρύνσεις.
Σε όσους λένε ότι κάνουμε απλώς ενσωμάτωση μιας ευρωπαϊκής οδηγίας είπε ότι δεν έχουν δίκιο: «Θεσπίζουμε το πιο προστατευτικό πλαίσιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με πλαφόν 60% στη συνολική επιβάρυνση για την αποπληρωμή του δανείου, όταν μιλάμε για τα τέσσερα χρόνια [. . ] Οι επόμενες χώρες που έχουν θέσει πλαφόν για την αποπληρωμή συνολικά του δανείου είναι τρεις: Η Σουηδία, η Λιθουανία και η Ρουμανία. Και έχουν και οι τρεις 100%. Ενώ εμείς έχουμε 60%.
-Θέτουμε αυστηρότερο έλεγχο πιστοληπτικής ικανότητας. Οι πιστωτές υποχρεώνονται σε αναλυτική και τεκμηριωμένη αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του καταναλωτή.
Λαμβάνουν υπόψη τα εισοδήματά του, δαπάνες, τις οικονομικές υποχρεώσεις, γιατί είναι κρίσιμο η πίστωση να παραμένει βιώσιμη.
-Το κυριότερο, μπαίνουν τέλος στα μικρά, στα ψιλά γράμματα, που νομίζω ότι όλοι τα έχουμε υποστεί κάποια φορά στη ζωή μας όταν κάνουμε συμβάσεις με τις τράπεζες. Καθιερώνονται αυστηρότερες υποχρεώσεις προσυμβατικής ενημέρωσης και τυποποιημένης παρουσίασης των όρων της σύμβασης, ενώ κάθε διαφήμιση σχετική με αυτά έχει κόστος και δεν αποτελεί φυσικά μέσω αποταμίευσης, μέσο να βγάλεις χρήματα.
-Προχωρούμε στην απαγόρευση πρακτικών δέσμευσης και ανεπιθύμητων πιστώσεων. Η χορήγηση πίστωσης δεν μπορεί να εξαρτάται από την αγορά άλλων προϊόντων ή υπηρεσιών, όπως είναι η ασφάλιση. Εκτός αν αυτό είναι απολύτως αναγκαίο, οπότε ο καταναλωτής διατηρεί το δικαίωμα να επιλέξει εκείνος πάροχο για αυτή την υπηρεσία.
-Θεσπίζουμε την παρακολούθηση και διαχείριση συνεχών υπερβάσεων του πιστωτικού ορίου.
Οι πιστωτές υποχρεώνονται να παρακολουθούν τέτοιου είδους υπερβάσεις ορίων και να ενημερώνουν έγκαιρα τους καταναλωτές, προτείνοντάς τους, βέβαια, λύσεις.
-Θεσμοθετούμε δωρεάν συμβουλευτικές υπηρεσίες για χρέη. Καταναλωτές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ενημερώνονται για τη δυνατότητα πρόσβασης σε τέτοιες δωρεάν ανεξάρτητες υπηρεσίες συμβουλευτικής που χρηματοδοτούνται μέσω εισφοράς των πιστωτικών φορέων.
-Θεσμοθετούμε το δικαίωμα στη λήθη για επιζώντες από καρκίνο. Μετά την παρέλευση πέντε ετών από την ολοκλήρωση της θεραπείας αυτών των ανθρώπων, δεν επιτρέπεται η χρήση στοιχείων που αφορούν την ογκολογική διάγνωση που είχε υπάρξει για ασφαλιστικές συμβάσεις που συνδέονται με συμβάσεις πίστωσης, σαν και αυτές που συζητάμε, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την ίση πρόσβαση στην χρηματοδότηση. «Θεωρώ ότι είναι θέμα ανθρωπιάς, στοιχειώδους ισονομίας, αλληλεγγύης και πολιτισμού για τους συνανθρώπους μας οι οποίοι έχουν αντιμετωπίσει τον καρκίνο και τον έχουν νικήσει».
-Στις εξ αποστάσεως συμβάσεις και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, εισάγουμε ειδικούς κανόνες για την κατοχύρωση της διαφάνειας, τη διαδικασία σύναψης σύμβασης και το δικαίωμα υπαναχώρησης.
-Κάνουμε πράξη την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον για την αντιμετώπιση παραπλανητικών πρακτικών.
-Καθιερώνουμε την υποχρεωτική ανθρώπινη παρέμβαση όπου η διεπαφή σήμερα μεταξύ της τράπεζας και του πελάτη της τράπεζας είναι αυτοματοποιημένη, ο πολίτης έχει το δικαίωμα να αιτηθεί και αυτό είναι υποχρεωτικό να μιλήσει με φυσικό πρόσωπο και όχι μόνο με ένα μηχάνημα ή ένα chatbot, όπως γίνεται πάρα πολλές φορές.
-Υπάρχει, επίσης, η υποχρέωση για εμφανή και συνεχώς διαθέσιμη λειτουργία υπαναχώρησης χωρίς αιτιολόγηση, με πολύ απλοποιημένες διαδικασίες και αυτό νομίζω ότι «πρέπει να υποστηριχτεί από όλους διότι είναι ένα σαφέστατο δικαίωμα των καταναλωτών μαζί με τη διασφάλιση πλήρους, σαφούς, κατανοητής και έγκαιρης ενημέρωσης πριν τη σύναψη της σύμβασης».
-Στην περίπτωση δανείου ή online αίτησης για πιστωτική κάρτα μέσω εφαρμογής ο καταναλωτής, που συνάπτει σύμβαση εξ αποστάσεως, δικαιούται να ζητήσει την ανθρώπινη παρέμβαση όταν αυτό γίνεται με chatbot. Και επίσης, εντός 14 ημερών έχει το δικαίωμα υπαναχώρησης από την σύμβαση, κάνοντας μία πολύ απλή, σαφή και συνεχώς διαθέσιμη διαδικασία, η οποία δεν έχει περιττά εμπόδια ή πολύπλοκα βήματα. «Και το να συνάπτεις μία σύμβαση θα πρέπει να είναι το ίδιο εύκολο με το να αποχωρήσεις από αυτή».
-Στην περίπτωση της αγοράς buy now pay later, πριν από την αγορά ο καταναλωτής ενημερώνεται με σαφήνεια για το συνολικό κόστος για την αγορά του προϊόντος, η τιμή του προϊόντος και τυχόν άλλες πρόσθετες χρεώσεις ή τόκοι, το ποσό των δόσεων, τον αριθμό των δόσεων και τις ημερομηνίες καταβολής και έχει τη δυνατότητα επικοινωνίας με εκπρόσωπο πριν από την ολοκλήρωση της σύμβασης και τη δυνατότητα υπαναχώρησης σε εμφανές και συνεχώς διαθέσιμο σημείο.
Όλα αυτά, κατέληξε ο κ. Θεοδωρικάκος είναι «σημαντικά βήματα για την προστασία των καταναλωτών και όσο και αν το ευρύτερο πολιτικό περιβάλλον είναι επιβαρυμένο, και όσο και αν η πολιτική ζωή του τόπου έχει περιπέσει σε ένα τελείως τοξικό και διχαστικό επίπεδο». Επανέλαβε, δε, την πρόσκληση προς όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ψηφίσουμε όλοι αυτό το νομοσχέδιο, γιατί είναι ένα νομοσχέδιο που ανταποκρίνεται σε αυτονόητα δικαιώματα των πολιτών, και γίνεται μία προσαρμογή στα ευρωπαϊκά δεδομένα προστατεύοντας και κάνοντας και πιο υπεύθυνο τον πολίτη έναντι της σχέσης του με την τράπεζα, είναι μία νομοθετική παρέμβαση που συνδυάζει τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, την προστασία των καταναλωτών, την συνοχή στην ελληνική κοινωνία, δίνοντας πραγματικά την δυνατότητα να αισθάνονται όλοι ότι προσπαθούμε όλοι μαζί να κάνουμε την αγορά πιο δίκαιη. «Ας υπερβείτε έστω και για λίγο την ανάγκη κομματικής αντιπαράθεσης για τα πάντα και όταν μιλάμε για το αυτονόητο ας το κάνουμε όλοι μαζί πράξη» είπε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος
