Δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού ασφαλείας για τα Στενά του Ορμούζ, συζητούν το Ιράν και το Ομάν σύμφωνα με το Bloomberg, ενώ λίγη ώρα μετά το δημοσίευμα, τόσο ο πρόεδρος των ΗΠΑ όσο και ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, διεμήνυσε ότι μια διπλωματική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θα καθίστατο αδύνατη αν η Τεχεράνη εφάρμοζε σύστημα «διοδίων» στην κρίσιμη ναυτική οδό.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι η Ουάσιγκτον θα αποκτήσει τον έλεγχο του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν. «Θα το πάρουμε. Δεν το χρειαζόμαστε, δεν το θέλουμε. Πιθανότατα θα το καταστρέψουμε αφού το πάρουμε, αλλά δεν πρόκειται να τους αφήσουμε να το έχουν», υπογράμμισε μιλώντας σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.
Ο ίδιος επανέλαβε ότι η Ουάσιγκτον θα διασφαλίσει πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα. «Θα φροντίσουμε να μην αποκτήσουν πυρηνικά όπλα, διαφορετικά ίσως χρειαστεί να κάνουμε κάτι πολύ δραστικό στο Ιράν», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους. Παράλληλα, ανέφερε ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει τη συμφωνία Ιράν–Ομάν σχετικά με το Στενό του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι οι HΠΑ έχουν «πλήρη έλεγχο» της θαλάσσιας οδού.
«Το Ιράν και το Ομάν πρέπει να κινητοποιήσουν όλους τους πόρους τους τόσο για την παροχή υπηρεσιών ασφαλείας όσο και για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας με τον καταλληλότερο τρόπο», δήλωσε ο Ιρανός πρεσβευτής στη Γαλλία, Μοχαμάντ Αμίν-Νετζάντ, σε συνέντευξή του στο Bloomberg. «Αυτό θα συνεπάγεται κόστος και είναι αυτονόητο ότι όσοι επιθυμούν να επωφεληθούν από τη διέλευση μέσω των Στενών θα πρέπει να καταβάλουν το μερίδιό τους», τόνισε.
Ταυτόχρονα, πρόσθεσε ότι το σύστημα θα είναι διαφανές. «Και αν σήμερα υπάρχει πραγματική επιθυμία να βελτιωθεί η κατάσταση, πρέπει να βρεθεί λύση που να αντιμετωπίσει τη ρίζα του προβλήματος». Για να παγιώσει τον έλεγχό του, η νεοσύστατη Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου του Ιράν άρχισε να εφαρμόζει υψηλά τέλη διέλευσης, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο δολάρια ανά πλοίο, ενώ παράλληλα παρέχει επιλεκτικές εξαιρέσεις σε φιλικές χώρες, όπως η Ρωσία και η Κίνα.
Μέσω της συνεργασίας με το Ομάν, η Τεχεράνη επιδιώκει να δημιουργήσει έναν συνασπισμό που θα νομιμοποιεί τα συγκεκριμένα τέλη με το πρόσχημα της χρηματοδότησης τοπικών μηχανισμών θαλάσσιας ασφάλειας. Οι ΗΠΑ διαφωνούν, θεωρώντας τα μόνιμα διόδια αδιαπραγμάτευτο εμπόδιο για την επίτευξη βιώσιμης ειρηνευτικής συμφωνίας στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, τα διεθνή στενά διέπονται από πρωτόκολλα ελεύθερης διέλευσης που εγγυώνται την απρόσκοπτη ροή του παγκόσμιου εμπορίου, αρχή που οι ΗΠΑ επιμένουν ότι πρέπει να αποκατασταθεί χωρίς όρους. Η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι η κατάργηση αυτών των τελών αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει τις διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες ότι η πληρωμή τελών διέλευσης προς το Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει αυστηρές οικονομικές κυρώσεις. Ο αμερικανικός στρατός έχει επίσης επιβάλει δικό του αντίμετρο αποκλεισμού σε ιρανικά λιμάνια και συνεχίζει να αναχαιτίζει ή να εκτρέπει πλοία, αμφισβητώντας τις ιρανικές αξιώσεις περί πλήρους κυριαρχίας.
Η αμερικανική θέση για ελεύθερη ναυσιπλοΐα χωρίς διόδια παραμένει αμετακίνητη. Η δυνατότητα του Ιράν να φορολογεί το παγκόσμιο εμπόριο θα υπονόμευε τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας προς συμμάχους του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και θα ανέτρεπε θεμελιωδώς το υφιστάμενο νομικό καθεστώς που διέπει τα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως.
