Την ώρα που παραμένει στον αέρα ένας νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με το πολυπόθητο ραντεβού στο Ισλαμαμπάντ να καταλήγει σε αδιέξοδο καθώς Ουάσιγκτον και Τεχεράνη διατηρούν ανυποχώρητη στάση, το Axios έρχεται να αποκαλύψει μία νέα πρόταση του Ιράν για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και κατ' επέκταση τον τερματισμό του πολέμου.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και δύο ακόμη πηγές με γνώση των εξελίξεων που επικαλείται το Axios, το Ιράν κατέθεσε νέα πρόταση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες με στόχο την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τον τερματισμό της πολεμικής έντασης, αφήνοντας ωστόσο τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα σε μεταγενέστερο στάδιο.
Το σχέδιο φέρεται να μεταφέρθηκε στην Ουάσιγκτον μέσω Πακιστανών μεσολαβητών και δίνει προτεραιότητα στην αποκλιμάκωση της έντασης γύρω από τη ναυσιπλοΐα και στον τερματισμό του πολέμου, επιθυμόντας να μετατεθούν χρονικά τα ζητήματα του εμπλουτισμού ουρανίου και του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Σύμφωνα με το Axios, η διπλωματία μεταξύ των δύο πλευρών βρίσκεται σε αδιέξοδο, καθώς στο εσωτερικό του Ιράν δεν υπάρχει κοινή γραμμή για το ποιες παραχωρήσεις μπορούν να γίνουν στο πυρηνικό πρόγραμμα. Η νέα πρόταση της Τεχεράνης επιχειρεί να ξεμπλοκάρει την κατάσταση μέσω μιας πιο άμεσης συμφωνίας, επικεντρωμένης στην αποκλιμάκωση της κρίσης στον Περσικό Κόλπο.
Το δίλημμα Τραμπ
Η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και ο τερματισμός του πολέμου θα μπορούσαν να αφαιρέσουν από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ένα βασικό διαπραγματευτικό όπλο. Ο αποκλεισμός έχει πλήξει σοβαρά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, αποτελώντας βασικό μοχλό πίεσης για την επίτευξη δύο στρατηγικών στόχων της Ουάσιγκτον: τη μείωση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και την αναστολή του εμπλουτισμού.
Ο Τραμπ αναμένεται να συγκαλέσει σύσκεψη στο Situation Room τη Δευτέρα με κορυφαίους αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής, προκειμένου να αξιολογηθούν οι επόμενες κινήσεις. Πηγές αναφέρουν ότι στο επίκεντρο θα βρεθεί το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων και οι εναλλακτικές επιλογές.
Σε συνέντευξή του στο Fox News την Κυριακή, ο Αμερικανός πρόεδρος έδειξε να προκρίνει τη συνέχιση του ναυτικού αποκλεισμού, εκτιμώντας ότι η πίεση θα αναγκάσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει τις επόμενες εβδομάδες. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, η αδυναμία εξαγωγής πετρελαίου μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερική «έκρηξη» του συστήματος.
Τι περιλαμβάνει η νέα πρόταση
Όπως αναφέρει το Axios, η συμφωνία που προτείνει το Ιράν επικεντρώνεται στην επίλυση της κρίσης στο Στενό του Ορμούζ και του αμερικανικού αποκλεισμού πρώτα. Στο πλαίσιο της πρότασης, η εκεχειρία θα παραταθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα ή τα μέρη θα συμφωνήσουν σε μόνιμη λήξη του πολέμου.
Ο Λευκός Οίκος έχει λάβει την πρόταση, αλλά δεν είναι σαφές εάν οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να την διερευνήσουν.
«Πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές συζητήσεις. Οπως έχει πει ο πρόεδρος, οι Ηνωμένες Πολιτείες κρατούν τα χαρτιά και θα αποδεχθούν μόνο μία συμφωνία που θα θέτει τους Αμερικανούς πολίτες πρώτους, ενώ δεν πρόκειται να επιτρέψουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολβια Γουέιλς, στο Axios.
Διπλωματικό αδιέξοδο
Η κρίση στις διαπραγματεύσεις επιδεινώθηκε το Σαββατοκύριακο, μετά την επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, στο Πακιστάν, η οποία δεν απέφερε πρόοδο. Παρότι ο Λευκός Οίκος είχε ανακοινώσει συνάντηση με τους απεσταλμένους των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, η ιρανική πλευρά δεν επιβεβαίωσε τη συμμετοχή της, οδηγώντας τελικά τον Τραμπ στην ακύρωση του ταξιδιού.
Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν υπάρχει λόγος για τόσο χρονοβόρες μετακινήσεις υπό τις παρούσες συνθήκες, υπογραμμίζοντας ότι οι συνομιλίες μπορούν να γίνουν εξ αποστάσεως, εφόσον το επιθυμεί η ιρανική πλευρά.
Την Κυριακή, ο Αραγτσί πραγματοποίησε συνομιλίες στη Μουσκάτ με αξιωματούχους του Ομάν, με βασικό θέμα τα Στενά του Ορμούζ, πριν επιστρέψει στο Ισλαμαμπάντ για νέο γύρο επαφών. Σήμερα Δευτέρα, αναμένεται να συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν με τον Ιρανό ΥΠΕΞ να έχει ήδη προσγειωθεί στην Αγία Πετρούπολη.
