Ενώ οι προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν διαδέχονται η μία την άλλη, οι αγορές –και ιδίως η Wall Street– συμπεριφέρονται… σαν να μη συμβαίνει τίποτα.
Παρά το γεγονός ότι η εκεχειρία χαρακτηρίζεται εύθραυστη, και ενώ κανείς δεν είναι ακόμα σε θέση να προσδιορίσει χρονικά την πλήρη και μόνιμη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, οι επενδυτές δείχνουν να ενεργούν με την υπόθεση ότι το γεωπολιτικό ρίσκο έχει παρέλθει, και ότι οι εξελίξεις των τελευταίων επτά εβδομάδων δεν θα έχουν μόνιμες επιπτώσεις. Η εικόνα, βεβαίως, ίσως ανατραπεί από το νέο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ που ανακοίνωσε το στρατιωτικό επιτελείο των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) του Ιράν.
Ξένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι η άνοδος των τελευταίων ημερών πράγματι αντανακλά μια αυξημένη αισιοδοξία, προειδοποιούν ωστόσο πως στο υπόβαθρό τους οι αγορές παραμένουν εύθραυστες και ότι το ζητούμενο παραμένει η σταθερότητα των ενεργειακών ροών σε βάθος χρόνου.
«Αόρατο» ενεργειακό σοκ
Μεταξύ αυτών που κάνουν λόγο για αντιφατική εικόνα στις αγορές είναι ο Andrew Sheets της Morgan Stanley. Όπως λέει, ο κόσμος είναι αντιμέτωπος με μία από τις πιο έντονες διαταραχές στην ιστορία των ενεργειακών αγορών, ωστόσο αυτό δεν αντανακλάται πλήρως στις αγορές. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό εξηγείται κυρίως από δύο παράγοντες.
Πρώτον, οι εκτιμήσεις για τα εταιρικά κέρδη – ιδίως στις ΗΠΑ – συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, με τους αναλυτές να εμφανίζονται σταδιακά πιο αισιόδοξοι, μεταξύ άλλων λόγω της ισχυρής επενδυτικής δυναμικής στον τεχνολογικό κλάδο. Κατά δεύτερον, οι μετοχές αποτιμούν το σύνολο των μελλοντικών κερδών. Αυτό σημαίνει ότι μια βραχυπρόθεσμη επιδείνωση, όπως ένα τρίμηνο πιέσεων λόγω ενέργειας, μπορεί να έχει περιορισμένη επίδραση στις τιμές, εφόσον το μακροπρόθεσμο outlook παραμένει σταθερό.
Στην αγορά ομολόγων η εικόνα είναι πιο σύνθετη, λόγω των πληθωριστικών πιέσεων και των αυξανόμενων κινδύνων για την ανάπτυξη. Το βασικό ερώτημα είναι αν ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα οδηγήσει τις κεντρικές τράπεζες να δώσουν προτεραιότητα στην ανάπτυξη ή στον έλεγχο του πληθωρισμού.
Προεξόφληση κινδύνου
Σε πιο αισιόδοξο τόνο, ο επικεφαλής στρατηγικής της Morgan Stanley για τις αμερικανικές αγορές μετοχών, Mike Wilson, επισημαίνει ότι, παρά το εύθραυστο αφήγημα γύρω από τη γεωπολιτική ένταση, τα επιτόκια και το πετρέλαιο, η συμπεριφορά της αγοράς δείχνει ότι η διόρθωση βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο.
Ο ίδιος εκτιμά ότι ο S&P 500 έχει διαμορφώσει πυθμένα, παρόλο που ακόμη δεν υπάρχει σαφήνεια στο μακροοικονομικό περιβάλλον. Τονίζει επίσης ότι οι αποτιμήσεις έχουν ήδη προσαρμοστεί, πάνω από το 50% των μετοχών έχει καταγράψει πτώση άνω του 20%, ενώ την ίδια στιγμή ο ρυθμός αύξησης των κερδών παραμένει ισχυρός. Όπως εξηγεί, αυτός ο συνδυασμός πτώσης αποτιμήσεων και αυξανόμενων κερδών είναι χαρακτηριστικός μιας διόρθωσης που λαμβάνει χώρα εντός της bull market (και όχι μιας bear market).
Επιπλέον, σύμφωνα με τον Wilson, οι αγορές έχουν ήδη απορροφήσει μεγάλο μέρος των κινδύνων, είτε αυτοί σχετίζονται με τον πόλεμο, είτε με την αγορά private credit είτε με τις τεχνολογικές εξελίξεις. Ο ίδιος καταλήγει λέγοντας ότι η βασική πηγή μεταβλητότητας δεν είναι τόσο η γεωπολιτική ένταση ή το πετρέλαιο, όσο οι συνθήκες χρηματοδότησης.
Ράλι κερδοφορίας
Παρά την αβεβαιότητα που δημιουργούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι εκτιμήσεις για τα κέρδη του S&P 500 σε ορίζοντα 12 μηνών έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά από την έναρξη του πολέμου και βρίσκονται πλέον σε ιστορικά υψηλά. Όπως εξηγεί η Lauren Sanfilippo της Bank of America, αυτό έρχεται σε αντίθεση με την εικόνα που είχαμε σε προηγούμενα ενεργειακά σοκ, όταν οι εκτιμήσεις αναθεωρούνταν ταχέως προς τα κάτω.
Αυτή τη φορά οι αναλυτές εμφανίστηκαν πιο συγκρατημένοι. Σε επίπεδο κλάδων, οι αναβαθμίσεις συγκεντρώνονται κυρίως στην ενέργεια, τα διυλιστήρια και τα χημικά, ενώ πιέσεις καταγράφονται σε τομείς όπως οι αερομεταφορές και τα ταξίδια.
Η αμερικανική αγορά για την τρέχουσα περίοδο ανακοίνωσης αποτελεσμάτων έχει προσδοκίες για αύξηση κερδών περίπου 12% σε ετήσια βάση, που θα αποτελέσει το έκτο συνεχόμενο τρίμηνο διψήφιας ανάπτυξης.
Όπως κι άλλοι αναλυτές, έτσι και η Sanfilippo τονίζει ότι ο βασικός κίνδυνος δεν είναι η τιμή του πετρελαίου καθαυτή, αλλά η πιθανότητα μιας παρατεταμένης διαταραχής που θα επηρεάσει ουσιαστικά την οικονομική δραστηριότητα και θα αναγκάσει τις αγορές να ανατιμολογήσουν όσα σήμερα θεωρούν δεδομένα.
Χάσμα ΗΠΑ - Ευρώπης
Τα πρώτα αποτελέσματα από τις ΗΠΑ, ειδικά στον χρηματοοικονομικό κλάδο, αποδεικνύονται καλύτερα των προσδοκιών. Όπως και η BofA, έτσι και οι αναλυτές της UniCredit υπογραμμίζουν ότι για τον S&P 500 οι μέσες εκτιμήσεις «δείχνουν» αύξηση των κερδών ανά μετοχή κατά 13% στο α’ τρίμηνο, στοιχείο που επιτρέπει στους επενδυτές να «αγνοούν» τον πόλεμο.
Κάτι που δεν ισχύει, όπως λένε, για την Ευρώπη, όπου τα κέρδη ανά μετοχή του STOXX Europe 600 αναμένεται να αυξηθούν κατά 6%, δημιουργώντας ένα χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού.
Βέβαια, στις ΗΠΑ η αύξηση των κερδών στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στον τεχνολογικό κλάδο, κυρίως λόγω των επενδύσεων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Χωρίς τη συμβολή της τεχνολογίας, η αύξηση των κερδών του S&P 500 περιορίζεται σε περίπου 5%. Αντιθέτως, στην Ευρώπη η κερδοφορία στηρίζεται κυρίως στον χρηματοοικονομικό κλάδο, η τεχνολογία έχει πολύ μικρότερη βαρύτητα, ενώ οι κυκλικοί κλάδοι εμφανίζουν μεν θετικό πρόσημο, αλλά τα περιθώρια κέρδους πιέζονται από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της UniCredit, οι αρνητικές επιπτώσεις των αυξημένων τιμών ενέργειας στην κερδοφορία των επιχειρήσεων είναι πιθανό να γίνουν πιο εμφανείς στο β’ τρίμηνο, ιδίως στην Ευρώπη. Σε γενικές γραμμές πάντως διατηρούν θετική στάση, εκτιμώντας ότι ο Euro STOXX 50 μπορεί να βρεθεί στις 6.400 μονάδες έως το τέλος του έτους και ο S&P 500 στις 7.500 μονάδες.
