Η Τεχεράνη δεν σκοπεύει να επιτρέψει στην Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA / ΔΟΑΕ) να επιθεωρεί τις πυρηνικές εγκαταστάσεις που βομβαρδίσθηκαν από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, ανακοίνωσε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών.
Έπειτα από τις συνομιλίες ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ στην Ελβετία, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι οι Ιρανοί «δέχθηκαν να απευθύνουν πρόσκληση στους επιθεωρητές» της IAEA ισχυριζόμενος ότι πρόκειται για «ένα σημαντικό βήμα προς την οριστική αποπυρηνικοποπίηση, δηλαδή τον καθολικό τερματισμό του προγράμματος πυρηνικού εξοπλισμού του Ιράν».
Όμως η Τεχεράνη διέψευσε ότι έχει καλέσει τους επιθεωρητές της IAEA στις βασικές εγκαταστάσεις του πυρηνικού της προγράμματος. «Δεν είχαμε συνάντηση με τον γενικό διευθυντή της IAEA» Ραφάελ Γκρόσι, δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ.
«Ούτε προβλέπουμε επιθεώρηση από την IAEA των πυρηνικών εγκαταστάσεων που επλήγησαν από την αμερικανική και σιωνιστική στρατιωτική επίθεση», πρόσθεσε κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου σήμερα στην Τεχεράνη.
Από την πλευρά του, ο πρεσβευτής του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη στην Γενεύη Αλί Μπαχρέινι διέψευσε επίσης ότι υπάρχει τέτοιου είδους απόφαση. «Είναι υπερβολικά νωρίς για να εγερθούν αυτά τα θέματα», που ανήκουν στην «επόμενη φάση, σύμφωνα με το πρωτόκολλο συμφωνίας που υπογράφηκε την περασμένη εβδομάδα», είπε στους δημοσιογράφους. «Κάθε πληροφορία επί του θέματος αυτού είναι εσφαλμένη».
«Το Ιράν και μόνο το Ιράν θα αποφασίσει για την χρησιμοποίηση των αποδεσμευμένων περιουσιακών του στοιχείων»
Ο ίδιος έστειλε και μήνυμα πως το Ιράν θα είναι «η μόνη χώρα» που έχει την αρμοδιότητα να αποφασίσει για την χρήση των περιουσιακών στοιχείων που θα αποδεσμευθούν από τις ΗΠΑ. «Το Ιράν είναι η μόνη χώρα που θα αποφασίσει την τύχη των περιουσιακών στοιχείων που θα αποδεσμευθούν» και «καμία άλλη χώρα ή φορέας δεν θα έχει λόγο για τον τρόπο με τον οποίο οι πόροι αυτοί θα χρησιμοποιηθούν από το Ιράν», δήλωσε ο Αλί Μπαχρέινι κατά την διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Γενεύη.
«Κατά συνέπεια, απορρίπτω κάθε ισχυρισμό σύμφωνα με τον οποίο μία άλλη χώρα θα έχει να παίξει ρόλο για να επηρεάσει τις αποφάσεις ή τις διαδικασίες αυτές», είπε.
Το θέμα των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν αναφέρεται στο πρωτόκολλο συμφωνίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν το οποίο προβλέπει ότι οι πόροι αυτοί θα είναι πλήρως διαθέσιμοι και εκμεταλλεύσιμοι με την εφαρμογή της συμφωνίας.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος συμμετείχε στις συνομιλίες της Κυριακής στην Ελβετία, αναφέρθηκε σε ενδεχόμενο μηχανισμό ελέγχου για να διασφαλισθεί ότι τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία δεν θα χρηματοδοτήσουν την «τρομοκρατία», αφήνοντας έτσι να εννοηθεί ότι η αποδέσμευσή τους θα συνοδεύεται από όρους και ειδικότερα αγροτικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ.
«Αν ιρανικά περιουσιακά στοιχεία αποδεσμευθούν μια μέρα, θα χρησιμεύσουν για να πλουτήσουν τους αμερικανούς αγρότες τρέφοντας παράλληλα τον ιρανικό λαό», είπε στους δημοσιογράφους.
Από την πλευρά του το Ιράν γνωστοποίησε σήμερα ότι έκλεισε στην Ελβετία συμφωνία με τους Αμερικανούς για την «άμεση» αποδέσμευση 12 δισεκατομμυρίων ευρώ παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Θα αποδεσμευθούν «σε δύο δόσεις των 6 δισεκατομμυρίων», δήλωσε σύμφωνα με το πρακτορείο Irna ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν για τις τεχνικές συνομιλίες Κάζεμ Γαριμπαμπαντί.
Από την πλευρά του ο ιρανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ είπε ότι η αποδέσμευση θα γίνει «πολύ σύντομα».
«Παραδέχθηκε ότι ορισμένα τεχνικά μέτρα πρέπει να ληφθούν από τις ΗΠΑ και το Κατάρ, διότι αυτά τα περιουσιακά στοιχεία δεσμεύθηκαν από τις ΗΠΑ και τουλάχιστον ένα μέρος αυτών βρίσκεται στο Κατάρ».
ΟΙ ΗΠΑ και το Κατάρ έχουν να διαδραματίσουν έναν ρόλο, αλλά αυτός ο ρόλος περιορίζεται σε τεχνικά ζητήματα της αποδέσμευσης, είπε ο Αλί Μπαχρέινι.
«Αντίθετα, το Ιράν δεν τους επιτρέπει φυσικά να ασκήσουν μεγαλύτερη επιρροή σε άλλες διαδικασίες που αφορούν την αγορά και την εισαγωγή πρώτων υλών. Είναι μία απόφαση που ανήκει στο Ιράν και μόνο στο Ιράν».
Τον Ιούνιο 2025, κατά την διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών που ξεκίνησε με ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβάρδισαν τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, του Φορντό, της Νατάνζ και του Ισπαχάν. Τότε ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι «αφάνισε» το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Το συγκρότημα της Νατάνζ έγινε εκ νέου στόχος στον τελευταίο πόλεμο.
Η έκταση των ζημιών δεν είναι γνωστή και το Ιράν προβάλλει θέματα ασφαλείας για να αρνηθεί την πρόσβαση στις πυρηνικές του εγκαταστάσεις.
Με βάση νόμο που ψηφίσθηκε από το ιρανικό κοινοβούλιο, το Ιράν διέκοψε τον Ιούλιο 2025 κάθε συνεργασία με την Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας. Η Τεχεράνη κατηγόρησε τον οργανισμό του ΟΗΕ ότι δεν καταδίκασε την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση.
Το Ιράν δέχθηκε ωστόσο τον Σεπτέμβριο 2025 να υποδεχθεί εκ νέου τους επιθεωρητές, έπειτα από συμφωνία για νέο πλαίσιο συνεργασίας, και μέλη του προσωπικού της IAEA έχουν επισκεφθεί τους τελευταίους μήνες το Ιράν, και ειδικότερα την πυρηνική εγκατάσταση του Μπουσέρ. Αλλά δεν είχαν πρόσβαση στα βομβαρδισμένα τμήματα.
«Στην ουσία, δεν υπάρχει επ' αυτού κανένα σχετικό πρωτόκολλο», επανέλαβε σήμερα ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
