Η μετονομασία του Υπερταμείου σε Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο που ανακοίνωσε χθες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, με μια πρώτη ματιά φαντάζει ως μια απλή επικοινωνιακή κίνηση. Ως τέτοια εξάλλου αντιμετωπίστηκε από την αντιπολίτευση. Αρμόδιες πηγές πάντως σημειώνουν πως η μετονομασία είναι απλά πρόσφατο βήμα σε μια πορεία μετεξέλιξης που έχει ξεκινήσει εδώ και χρόνια.
Η δημιουργία του Ταμείου Καινοτομίας και Υποδομών, η ενσωμάτωση της Μονάδας Στρατηγικών Συμβάσεων, οι αλλαγές που θεσμοθετήθηκαν το 2024 στη διακυβέρνηση και στη λειτουργία των θυγατρικών του Υπερταμείου, είναι κινήσεις που σταδιακά δημιουργούσαν τις συνθήκες για να περάσει ο θεσμός σε μια νέα εποχή, αναφέρουν οι ίδιες πηγές.
Η «εντολή» Πιερρακάκη
Το Υπερταμείο δημιουργήθηκε στην «καρδιά» της κρίσης ως ένας όργανο με σχετική αυτονομία και αυξημένη εποπτεία από τους ευρωπαϊκούς Θεσμούς με βασικό στόχο την παραγωγή εσόδων από τις δημόσιες επιχειρήσεις για την εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους.
Χθες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έδωσε μια διαφορετική «εντολή»: Το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και την προσέλκυση επενδύσεων.
«Το Υπερταμείο μετονομάζεται σε Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο. Γιατί αυτός είναι πλέον ο ρόλος του: να μετατρέπει τη δημόσια περιουσία σε παραγωγικό κεφάλαιο, να κινητοποιεί επενδύσεις, να λειτουργεί ως μοχλός μακροπρόθεσμης ανάπτυξης», τόνισε ο κ. Πιερρακάκης μιλώντας στο «Growthfund Investor Summit 2026».
Σημείωσε πως το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο μπορεί πραγματικά να διαδραματίσει ρόλο καταλύτη. Και αυτό διότι διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία ύψους περίπου 12,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, διαθέτει χαρτοφυλάκιο 23 θυγατρικών και συμμετοχών, παρουσία σε 11 στρατηγικούς τομείς της οικονομίας και περισσότερους από 25.000 εργαζόμενους στις εταιρείες του. «Είναι ο φορέας που μπορεί να κινητοποιεί κεφάλαια, να ωριμάζει έργα και να επιταχύνει επενδύσεις σε κομβικούς τομείς της οικονομίας», τόνισε χαρακτηριστικά.
Το Δημόσιο ως συνεπενδυτής
Στο επίκεντρο της νέας εποχής βρίσκεται το Ταμείο Καινοτομίας και Υποδομών αλλά και τα υπόλοιπα επενδυτικά εργαλεία που βρίσκονται στο χαρτοφυλάκιο του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου όπως το Ταμείο Φαιστός για τις τεχνολογίες 5G, to Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) και το Pharo AI Factory.
Μέσω του Ταμείου Καινοτομίας και Υποδομών το Δημόσιο θα συμμετέχει ως μέτοχος μειοψηφίας ώστε να λειτουργεί ως καταλύτης για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας όπως η ενεργειακή μετάβαση, η βιώσιμη διαχείριση υδάτινων πόρων, οι ψηφιακές υποδομές, και η κυκλική οικονομία. Στόχος είναι να κινητοποιηθούν επενδύσεις άνω του 1 δισ. ευρώ μέσα στην επόμενη τριετία, καθώς ήδη προετοιμάζονται οι τρεις πρώτες επενδύσεις. Σε βάθος χρόνου το δυνητικό ύψος των έργων που θα μπορούσαν να στηριχθούν εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει έως τα 20 δισ. ευρώ.
Η ωρίμανση έργων και οι θυγατρικές
Ένας ακόμη σημαντικός ρόλος του Εθνικού Αναπτυξιακό Ταμείου είναι η ωρίμανση έργων μέσω της σχετικής μονάδας (PPF), η οποία όπως είπε ο διευθύνων σύμβουλος του Υπερταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου μέχρι σήμερα έχει προχωρήσει περισσότερους από 850 διαγωνισμούς συνολικής αξίας 2,5 δισ. ευρώ, ενώ το συνολικό pipeline ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ.
Παράλληλα προωθούνται στρατηγικές επενδύσεις στις ελληνικές αλυκές, στα λιμάνια Ελευσίνας και Λαυρίου, στο Θριάσιο Εμπορευματικό Κέντρο και στο στρατόπεδο Γκόνου. Παράλληλα, έργα βρίσκονται σε εξέλιξη στην ΕΤΑΔ, τη ΔΕΘ και τα ΕΛΤΑ, ενώ προωθείται και ένα ευρύ επενδυτικό πρόγραμμα στις θυγατρικές του Ομίλου.
Οι νέοι στρατηγικοί τομείς
Όμως, όπως σημείωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης ο ρόλος του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου δεν περιορίζεται στα μέχρι τώρα γνωστά. Το Υπερταμείο συνεργάζεται με τη McKinsey στο πρόγραμμα «Invest 10», μέσω του οποίου επιχειρείται η ανάδειξη των δέκα πιο ελκυστικών και ώριμων επενδυτικών ευκαιριών της χώρας.
«Σε συνεργασία με τη McKinsey, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το Growthfund χαρτογραφούν συστηματικά τους τομείς που μπορούν να λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές ανάπτυξης για τη χώρα. Το Invest10 έρχεται να λειτουργήσει ως μηχανισμός στρατηγικής εστίασης, με τη λογική ότι μια ώριμη οικονομία οφείλει να γνωρίζει πού διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα και πού αξίζει να επιταχύνει», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο το βάρος πέφτει σε τομείς της νέας οικονομίας, όπως οι ημιαγωγοί, τα data centers, η τεχνητή νοημοσύνη, οι ψηφιακές υποδομές και οι νεοφυείς επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας. «Μιλάμε όμως ταυτόχρονα και για τομείς στους οποίους η Ελλάδα διαθέτει ήδη ισχυρή βάση, όπως οι υποδομές, η ενέργεια, τα logistics, η αγροδιατροφή, ο ιατρικός τουρισμός και η λεγόμενη “ασημένια οικονομία”, economy of longevity, η οικονομία που αναπτύσσεται γύρω από τη μακροζωία, την υγεία και την ποιοτική γήρανση», πρόσθεσε.
