Ριζική αλλαγή στον τρόπο επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο αγροτικό πετρέλαιο ανακοίνωσε η κυβέρνηση, με τους αγρότες να λαμβάνουν πλέον την έκπτωση κατευθείαν κατά την αγορά καυσίμων. Το νέο σύστημα, που θα τεθεί σε ισχύ από 1η Νοεμβρίου 2026, ικανοποιεί ένα πολυετές αίτημα του αγροτικού κόσμου και βασίζεται σε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία για την αποφυγή του λαθρεμπορίου.
Στην παρέμβασή του κατά την παρουσίαση των νέων μέτρων υπέρ των αγροτών, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς παρουσίασε αναλυτικά τα βήματα που θα ακολουθηθούν για την αυξημένη επιστροφή και, από Νοέμβριο, την άμεση μείωση του ΕΦΚ πετρελαίου diesel στους αγρότες.
Συγκεκριμένα, όπως ανακοίνωσε ο κύριος Θάνος Πετραλιάς, μετά τις νέες δηλώσεις ΟΣΔΕ που υποβάλλονται έως τον Σεπτέμβριο, οι αγρότες θα έχουν πρόσβαση σε ειδική εφαρμογή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Η εφαρμογή θα ενσωματώνεται στο MyData App της ΑΑΔΕ και θα παράγει έναν κωδικό συναλλαγής (QR Code) με δυνατότητα ταυτοποίησης του προσώπου.
Κατά την αγορά καυσίμων, ο αγρότης θα εμφανίζει τον κωδικό QR στο πρατήριο, το οποίο θα πραγματοποιεί online έλεγχο για την ταυτοποίηση του δικαιούχου, την επαλήθευση του προϊόντος και τον υπολογισμό του υπολοίπου διαθέσιμων λίτρων. Η έκπτωση των 41 λεπτών ανά λίτρο θα εφαρμόζεται αυτόματα στο τιμολόγιο εκείνη τη στιγμή.
Προστασία των Πρατηριούχων
Δεδομένου ότι οι πρατηριούχοι προκαταβάλλουν τον ΕΦΚ κατά την αγορά του πετρελαίου, αναπτύσσεται παράλληλη διαδικασία για να τους επιστρέφεται και σε αυτούς άμεσα ο ΕΦΚ που χορηγούν ως έκπτωση σε αγρότες. Η επιστροφή θα γίνεται σε διαστήματα δέκα ημερών το μέγιστο, ώστε να μην επιβαρύνονται οι πρατηριούχοι με κόστος ρευστότητας.
Διεύρυνση ορίων και αύξηση Κονδυλίου
Ο κ. Πετραλιάς υπενθύμισε ότι τα τρέχοντα όρια επιστροφής ΕΦΚ ορίζονται σε λίτρα ανά στρέμμα ανάλογα με το είδος καλλιέργειας: για το βαμβάκι δικαιούνται 30 λίτρα/στρέμμα, για το σιτάρι 16 λίτρα/στρέμμα, ενώ για άλλες καλλιέργειες ισχύουν διαφορετικά όρια. Η επιστροφή ανέρχεται σε 41 λεπτά ανά λίτρο, όσο δηλαδή είναι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης.
Ωστόσο προανήγγειλε ότι συστήνεται ειδική Επιτροπή για την επανεξέταση των ορίων επιστροφής ΕΦΚ ανά καλλιέργεια, με συμμετοχή και εκπροσώπων των ιδίων αγροτών. Στόχος είναι το 95-99% των αγροτών να βρίσκεται εντός των ορίων, καθώς ο μοναδικός λόγος ύπαρξης των ορίων είναι η αποφυγή του λαθρεμπορίου -όπως τόνισε.
Όπου απαιτείται, τα όρια θα αυξηθούν και το σχετικό κονδύλι θα ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια ευρώ, ανάλογα με την έκταση των αναπροσαρμογών. Ενώ ο κ.Πετραλιάς υπογράμμισε πως η κυβέρνηση έχει δηλώσει διατεθειμένη να υιοθετήσει τις ουσιαστικές προτάσεις των αγροτικών οργανώσεων για την αναπροσαρμογή των ορίων σε συγκεκριμένες καλλιέργειες που αντιμετωπίζουν προβλήματα.
Μεταβατική Περίοδος έως Οκτώβριο 2026
Σύμφωνα με τον κύριο Πετραλιά, μέχρι τον Οκτώβριο 2026 θα συνεχίσει να ισχύει το τρέχον σύστημα τριμηνιαίων επιστροφών μέσω MyData, με διευρυμένα όρια όπως θα αποφασιστούν από την Επιτροπή. Έως τότε, οι αγρότες θα λαμβάνουν την επιστροφή του ΕΦΚ κάθε τρίμηνο, όπως γίνεται σήμερα, μέχρι την πλήρη εφαρμογή του νέου συστήματος.
Από 1η Νοεμβρίου 2026, η ετήσια περίοδος επιστροφών θα ευθυγραμμιστεί με την περίοδο του ΟΣΔΕ (Νοέμβριος-Οκτώβριος), διευκολύνοντας τον συντονισμό των διαδικασιών.
Ειδικά για νέους αγρότες που για πρώτη φορά ξεκινούν καλλιέργειες πριν την υποβολή του ΟΣΔΕ, ο κ.Πετραλιάς ανέφερε πως θα εξακολουθούν να λαμβάνουν επιστροφές με το παλιό σύστημα, μέχρι την ολοκλήρωση της δήλωσής τους.
Ψηφιακή Πλατφόρμα Ενημέρωσης
Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς υπογράμμισε επίσης και τέσσερα μέτρα που έχουν ήδη υλοποιηθεί για τους αγρότες.
Συγκεκριμένα υπενθύμισε ότι:
- το 2022, εν μέσω ενεργειακής κρίσης, η κυβέρνηση επανέφερε την επιστροφή του ΕΦΚ στο 50% των ορίων ανά καλλιέργεια.
- από 1η Ιανουαρίου 2025, μέσω του συστήματος MyData, η επιστροφή ανήλθε στο 100% των ορίων με αύξηση του σχετικού κονδυλίου στα 100 εκατομμύρια ευρώ.
- τον Νοέμβριο 2025 αποφασίστηκε η αύξηση των ορίων για περίπου 20.000 αγρότες που τα είχαν ξεπεράσει, με το μέγιστο όριο να ανέρχεται πλέον στα 150.000 ευρώ ανά παραγωγό.
- τον Δεκέμβριο καταβλήθηκαν οι επιστροφές για την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου με τα αναθεωρημένα όρια, ενώ απομένει η καταβολή για τον Δεκέμβριο στα τέλη Ιανουαρίου.
Πληρωμές «ρεκόρ»
Όπως ανέφερε ο κ. Πετραλιάς, το τελευταίο τρίμηνο του 2025 καταβλήθηκαν 3,82 δισεκατομμύρια ευρώ σε αγροτικές ενισχύσεις σε χρόνο ρεκόρ, με τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ να εργάζονται όλα τα Σαββατοκύριακα και μέχρι την παραμονή Πρωτοχρονιάς για την ολοκλήρωση των πληρωμών. Οι καταβολές πραγματοποιήθηκαν εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου σύμφωνα με τη συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τον μεγάλο όγκο ελέγχων που απαιτούνται.
Τα επόμενα τρίμηνα αναμένεται εντατική δουλειά για την ολοκλήρωση των προγραμματισμένων ελέγχων και τις επόμενες καταβολές ενισχύσεων της ΚΑΠ.
Επιπλέον, από 17 Δεκεμβρίου 2025 λειτουργεί ειδική πλατφόρμα στο My Business Support της ΑΑΔΕ, όπου οι αγρότες μπορούν να ελέγχουν τα τιμολόγια που έχουν εκδοθεί και τα ποσά που έχουν λάβει. Σε περίπτωση που κάποιο τιμολόγιο δεν αναγράφει την ένδειξη "diesel", τα πρατήρια υποχρεούνται να προβούν σε επανέκδοση για την επιστροφή του αντίστοιχου ποσού στους δικαιούχους αγρότες.
Γιατί δεν μειώνονται περαιτέρω ΦΠΑ και ΕΦΚ
Ο κ. Πετραλιάς διευκρίνισε τα όρια που θέτει το ευρωπαϊκό πλαίσιο στη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων προς τους αγρότες.
Όπως ανέφερε. επιτρέπονται τέσσερα είδη στήριξης:
- ενισχύσεις μέσω Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και επενδυτικών προγραμμάτων,
- ad hoc προγράμματα για φυσικές καταστροφές,
- de minimis ενισχύσεις (περίπου 85 εκατομμύρια ετησίως) και
- φορολογική πολιτική όπως ο μηδενισμός ΕΦΚ.
Ωστόσο ξεκαθάρισε πως η επιχορήγηση αγροτών εκτός συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων από τον τακτικό προϋπολογισμό, αποτελεί παράνομη κρατική ενίσχυση με κίνδυνο προστίμων και ανάκτησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στη βάση αυτή, η Ευρωπαϊκή Οδηγία ΦΠΑ υποχρεώνει όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
1. να εφαρμόζουν στα καύσιμα τον ανώτατο συντελεστή, καθιστώντας αδύνατη τη μείωση ΦΠΑ κάτω από το 24%.
2. για τα αγροτικά μηχανήματα, ο συντελεστής ΦΠΑ βρίσκεται ήδη στο ελάχιστο επιτρεπόμενο όριο του 13% και δεν μπορεί να μειωθεί στο 6% ή να μηδενιστεί.
3. στα λιπάσματα, αντίστοιχα, εφαρμόζεται ο κατώτατος συντελεστής του 6%, χωρίς δυνατότητα περαιτέρω μείωσης ή απαλλαγής.
Συμπερασματικά, όπως τόνισε ο κ.Πετραλιάς, η χώρα έχει εξαντλήσει όλα τα περιθώρια μείωσης τόσο του ΦΠΑ όσο και του ΕΦΚ εντός των ευρωπαϊκών κανονισμών, αποφεύγοντας νομικές και οικονομικές κυρώσεις που η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν.
