Η επανάληψη της επιτυχίας του 2025 που έκλεισε με πλήρη εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων του προϋπολογισμού. Μόνο που φέτος ο πήχης έχει τεθεί ακόμη πιο ψηλά κυρίως λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης που ολοκληρώνεται μέχρι το τέλος της χρονιάς
Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε με την αλλαγή του χρόνου ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Νίκος Παπαθανάσης, το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων εκτελέστηκε πλήρως, με συνολική δαπάνη ύψους 14,6 δισ. ευρώ, ήτοι σε ποσοστό 100,08% έναντι του ψηφισμένου προϋπολογισμού. Ειδικότερα, απορροφήθηκαν στο Εθνικό σκέλος, 2,85 δισ. ευρώ, στο Συγχρηματοδοτούμενο σκέλος, 6,86 δισ. ευρώ και στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 4,9 δισ. ευρώ.
Το ΠΔΕ του 2025 ήταν το μεγαλύτερο της τελευταίας 15ετίας, αλλά το ΠΔΕ της φετινής χρονιάς είναι ακόμη μεγαλύτερο καθώς προϋπολογίζεται στο ποσό-ρεκόρ των 16,7 δισ. ευρώ. Ειδικότερα, για το έτος 2026 προβλέπεται η διάθεση πόρων ύψους 9,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 6,2 δισ. από συγχρηματοδοτούμενους πόρους και 3,3 δισ. ευρώ από καθαρά εθνικούς πόρους. Τα υπόλοιπα 7,192 δισ. ευρώ θα προέλθουν από τις επιχορηγήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης.
Τα αποτελέσματα και οι στόχοι του Ταμείου Ανάκαμψης
Το 2025 υποβλήθηκαν τρία αιτήματα πληρωμής, συνολικού ύψους 3,27 δισ. ευρώ, οι δύο εκ των οποίων για επιχορηγήσεις και η μια για δάνεια. Οι εκταμισεύσεις έφτασαν τα 5,2 δισ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες του Ταμείου Ανάκαμψης ξεπέρασαν τα 4,9 δισ. ευρώ που ήταν ο στόχος. Για το 2026 θα πρέπει μέχρι το τέλος Αυγούστου να έχουν υποβληθεί δύο αιτήματα πληρωμής επιχορηγήσεων (το 8ο και το 9ο) και δύο αιτήματα για τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης. Και βέβαια το μεγάλο στοίχημα είναι η επίτευξη των δαπανών άνω των 7 δισ. ευρώ κατά τη διάρκεια της χρονιάς.
Η πορεία του ΕΣΠΑ – Ανακατεύθυνση πόρων 2,1 δισ. ευρώ
Το 2025, σύμφωνα με την γενική γραμματέα ΕΣΠΑ κυρία Βασιλική Παντελοπούλου καθοριστικό έτος για την υλοποίηση του ΕΣΠΑ 2021–2027, καθώς συνδυάστηκε η επιτάχυνση της απορρόφησης των πόρων με την επιτυχή διαχείριση της ενδιάμεσης αναθεώρησης των Προγραμμάτων ΕΣΠΑ.
Η ενεργοποίηση του ΕΣΠΑ 2021–2027 μέσω προσκλήσεων ανέρχεται στο 85%, οι εντάξεις έργων ανέρχονται στο 78% και οι συμβάσεις υπερβαίνουν το 50% του συνολικού προϋπολογισμού.
Η αναθεώρηση των Προγραμμάτων πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις, επιτρέποντας την ανακατεύθυνση πόρων προς τις νέες ευρωπαϊκές στρατηγικές προτεραιότητες, όπως η βιώσιμη διαχείριση των υδάτων, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, η θωράκιση της άμυνας και της ασφάλειας της χώρας, καθώς και η διασφάλιση προσιτής και ποιοτικής στέγασης για τους πολίτες.
Η ανακατεύθυνση ενωσιακών πόρων ποσού άνω των 2,1 δισ. ευρώ που ζήτησε η χώρα μας και αναμένεται να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσα στους επόμενους δύο μήνες εξασφαλίζει την παράταση υλοποίησης των προγραμμάτων έως το 2030 όσο και την πρόσθετη ρευστότητα για τη χώρα με επιπλέον προκαταβολές ύψους περίπου 600 εκατ. ευρώ.
Το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης
Το 2025 εγκρίθηκε το νέο ΕΠΑ 2026-2030, με προϋπολογισμό 16,6 δισ. ευρώ για παρεμβάσεις σε όλη την Επικράτεια, ενώ πρόσθετοι πόροι εκτιμώμενου ύψους 5,8 δισ. ευρώ έχουν εξασφαλισθεί για την ολοκλήρωση των έργων του ΕΠΑ 2021-2025.
Από τα 12,82 δισ. ευρώ ποσό 8,737 δισ. ευρώ (68,1% του ΕΠΑ) στα Τομεακά Προγράμματα, ποσό 2,5 δισ. ευρώ (19,5% του ΕΠΑ) στα Περιφερειακά Προγράμματα και ποσό 1,590 δισ. ευρώ (12,4% του ΕΠΑ) στα Ειδικά Προγράμματα.
