Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στις υποδομές και τις μεταφορές, με έμφαση στην ασφάλεια, τη συνδεσιμότητα και τη λειτουργικότητα των δικτύων, όπως προκύπτει και από όσα αναφέρονται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026 και εν προκειμένω για τους τομείς Υποδομών και Μεταφορών. Το 2026 προχωρούν κρίσιμες παρεμβάσεις στο οδικό και το σιδηροδρομικό δίκτυο, τόσο σε επίπεδο αποκατάστασης όσο και αναβάθμισης, με προτεραιότητα την αποκατάσταση των υποδομών που επλήγησαν από τα ακραία φυσικά φαινόμενα Daniel και Elias.
Παράλληλα, όπως και πρόσφατα αναφέραμε, ολοκληρώνονται έργα στρατηγικής σημασίας για τη διασύνδεση της χώρας, όπως η παράδοση του βόρειου τμήματος του Αυτοκινητοδρόμου Κεντρικής Ελλάδας Ε65 από τα Τρίκαλα έως την Εγνατία Οδό, ενώ αναμένεται εντός του έτους να αποδοθεί στην κυκλοφορία ο οδικός άξονας Βόνιτσα – Λευκάδα. Ταυτόχρονα, προχωρά η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, ενισχύοντας τη βιώσιμη κινητικότητα στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Περαιτέρω, κατά το υποργείο ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ενίσχυσης της οδικής και σιδηροδρομικής ασφάλειας, με την ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής εφαρμογής Χάρτη Τροχαίων Συγκρούσεων και την προμήθεια 2.500 καμερών για την πρόληψη και αποτροπή επικίνδυνων συμπεριφορών στο οδικό δίκτυο. Ταυτόχρονα, υλοποιείται η οργανωτική μεταρρύθμιση του σιδηροδρομικού τομέα, με την έκδοση του αναθεωρημένου Γενικού Κανονισμού Κίνησης, την εκτέλεση του σχεδίου υλοποίησης για τους Σιδηροδρόμους Ελλάδος και τον ορισμό Τεχνικού Διευθυντή, ενώ προχωρούν έργα αναβάθμισης κρίσιμων αξόνων και κόμβων, όπως η γραμμή Θεσσαλονίκη – Ειδομένη και η Β΄ φάση ανάπτυξης του Κεντρικού Σιδηροδρομικού Σταθμού Αθηνών, με νέες αποβάθρες και διασύνδεση με το δίκτυο του Μετρό.
«Το πλέγμα αυτό συμπληρώνεται από την ενίσχυση των αστικών συγκοινωνιών με την ένταξη 125 ηλεκτρικών λεωφορείων στην Αθήνα και 50 στη Θεσσαλονίκη, συμβάλλοντας στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και στη βελτίωση της καθημερινής μετακίνησης των πολιτών. Οι παρεμβάσεις αυτές αντιμετωπίζονται όχι ως μεμονωμένα τεχνικά έργα, αλλά ως κρίσιμος παράγοντας ποιότητας ζωής, περιφερειακής ανάπτυξης και ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των πολιτών στην ικανότητά του κράτους να απαντά στις ανάγκες τους», αναφέρεται.
Η «βαριά ατζέντα»
Ειδικότερα, όπως καταγράφεται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026 για τους τομείς Υποδομών και Μεταφορών, «η θεμελίωση σύγχρονων οδικών, σιδηροδρομικών και υποδομών αερομεταφορών αποτελεί προτεραιότητα για το Υπουργείο. Στο πλαίσιο αυτό, επεκτείνονται οι οδικοί άξονες στην ηπειρωτική Ελλάδα, από την Πελοπόννησο μέχρι τη Στερεά Ελλάδα, την Κρήτη, αλλά και τη δυτική Μακεδονία και Ήπειρο. Το εμβληματικό έργο της ανατολικής περιφερειακής οδού Θεσσαλονίκης (Flyover) βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, όπως και οι αυτοκινητόδρομοι E-65 και Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) και ο Οδικός άξονας Καλαμάτα-Ριζόμυλος-Πύλος-Μεθώνη.
Παράλληλα, σειρά έργων ύδρευσης, αντιπλημμυρικής προστασίας και εγγείων βελτιώσεων υλοποιούνται σε όλη τη χώρα, ενώ το Υπουργείο μεριμνά για την αποκατάσταση των καταστρεπτικών συνεπειών των καιρικών φαινομένων “Daniel” και “Elias”. Στον τομέα των υποδομών και του εκσυγχρονισμού των εναέριων μεταφορών, εγκαθίστανται συστήματα εξελιγμένης τεχνολογίας για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των αερομεταφορών».
Σύμφωνα, τουλάχιστον, με το πλάνο, «σιδηροδρομικές συνδέσεις εκσυγχρονίζονται στη Νότια (Πύργος), Κεντρική (Αλίαρτος) και Βόρεια Ελλάδα (Αλεξανδρούπολη, Θεσσαλονίκη, Καβάλα), ενώ τα έργα του Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης προχωρούν με σταθερό ρυθμό».
Όπως σημειώνεται, «για τον εκσυγχρονισμό των μεταφορών, το Υπουργείο προχωρά σε ένα συνεκτικό πρόγραμμα, επενδύοντας σε καθαρά και προσβάσιμα μέσα, σε ισχυρό θεσμικό πλαίσιο και σε ψηφιακές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας. Με την προμήθεια 525 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και τρόλεϊ για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, την επικαιροποίηση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Μεταφορών σύμφωνα με τους στόχους Fit for 55, και την εφαρμογή του Κανονισμού 1370/2007 για τη διασφάλιση αξιόπιστων και οικονομικά αποδοτικών οδικών μεταφορών, το Υπουργείο θέτει τα θεμέλια για πιο βιώσιμες και δίκαιες δημόσιες συγκοινωνίες.
Παράλληλα, υλοποιεί το νέο σύστημα ανέπαφων πληρωμών TAP-N-PAY και το Account-Based Ticketing, αναμορφώνει το πλαίσιο αδειών οδήγησης, και το νέο σύστημα Διαχείρισης Παραβάσεων. Στο επίκεντρο όλων, η ενίσχυση του ελέγχου και της εποπτείας των μεταφορών, η προσβασιμότητα για όλους και η παροχή υπηρεσιών που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των πολιτών και συνδράμουν στη βελτίωση της καθημερινότητάς τους».
Εμβληματικά έργα - Επενδύσεις του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ)
Όπως σημειώνεται, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προωθεί τις εργασίες του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ο οποίος υλοποιείται μέσω τριών ενεργών συμβάσεων. Το έργο του Αυτοκινητόδρομου Κεντρικής Ελλάδας Ε65: Τρίκαλα - Εγνατία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026, συμβάλλοντας καθοριστικά στη βελτίωση της διασυνδεσιμότητας της χώρας (με μείωση περίπου 2 ωρών για το ταξίδι από το λιμάνι του Πειραιά προς τα Δυτικά Βαλκάνια).
Εντός του 2026 αναμένεται, επίσης, η ολοκλήρωση της Αναβάθμισης του Προαστιακού Σιδηροδρόμου στη Δυτική Αττική (Άνω Λιόσια – Μέγαρα), καθώς και του έργου Ψηφιακού μετασχηματισμού του ΟΣΕ, συμπεριλαμβανομένης της μετεξέλιξης της πλατφόρμας Railway.gov.gr σε ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα ψηφιακής διαχείρισης του ΟΣΕ Α.Ε. Παράλληλα, εντός του 2026, προβλέπεται η θέση σε κυκλοφορία 175 ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η ολοκλήρωση των εργασιών συμμόρφωσης 13 αεροδρομίων με τις απαιτήσεις του EASA, καθώς και η υλοποίηση του έργου «Έξυπνες Γέφυρες», με την εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης δομικής συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο. Επιπλέον, αναμένεται η ολοκλήρωση των διεθνών διαγωνισμών και η σύναψη συμβάσεων για τους φορείς εκμετάλλευσης λεωφορείων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΚ) 1370/2007. Τέλος, συνεχίζονται οι εργασίες αποκατάστασης του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου της Κεντρικής Ελλάδας μετά τις καταστροφικές συνέπειες των καιρικών φαινομένων «Daniel» και «Elias».
Άλλα σημαντικά projects
Όπως αναφέρεται, το πρόγραμμα Ηλεκτροκίνησης «Πράσινα Ταξί», αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη το πρόγραμμα «Φορτίζω Παντού», ο Β' Διαγωνισμός προμήθειας 525 λεωφορείων αντιρρυπαντικής τεχνολογίας και το έργο ανέπαφων πληρωμών TAP-N-PAY για τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας, προβλέπεται η προμήθεια και εγκατάσταση καμερών σε επιλεγμένα σημεία του οδικού δικτύου, ενώ εντός του 2026 αναμένεται η ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης της σιδηροδρομικής γέφυρας Πουλόπουλου στα Πετράλωνα.
Παράλληλα, ολοκληρώνονται η αναβάθμιση του συστήματος τηλεματικής του ΟΑΣΑ και η μετεξέλιξη της ψηφιακής εφαρμογής Report.oasa.gr, ενώ δρομολογείται η τοποθέτηση προσβάσιμων στάσεων για τα άτομα με αναπηρία. Επιπλέον, προχωρούν οι εργασίες αναβάθμισης των συστημάτων ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Για τη σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα του Λιμένα Θεσσαλονίκης και την κατασκευή του Προαστιακού Δυτικής Θεσσαλονίκης, προβλέπεται η υπογραφή σύμβασης, ενώ η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς Καλαμαριά αναμένεται να παραδοθεί στο επιβατικό κοινό εντός των πρώτων μηνών του 2026. Με το έργο η απόσταση από το Σταθμό της Μίκρας μέχρι το κέντρο της Θεσσαλονίκης αναμένεται να καλύπτεται στο μισό χρόνο, από 30' σε 15', το νέο τμήμα θα εξυπηρετεί επιπλέον 63.000 επιβάτες, αναμένεται μείωση των ρύπων CO2 κατά 43 τόνους ημερησίως και κυκλοφορία σε καθημερινή βάση περίπου 12.000 λιγότερων ΙΧ οχημάτων.
Το έργο του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι Κρήτης θα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη καθ΄όλη τη διάρκεια του 2026. Όπως σημειώνεται, αναμένεται αύξηση του αριθμού των εξυπηρετούμενων επιβατών (από 7,7 εκατομμύρια επιβάτες το 2022, θα εξυπηρετεί 10.000.000 επιβάτες ετησίως κατά την έναρξη το 2027), εκτιμάται ότι το Αεροδρόμιο Καστελίου θα δημιουργήσει περίπου 7.000 με 7.500 θέσεις άμεσης απασχόλησης (στην εταιρεία του Αεροδρομίου, τις αεροπορικές εταιρείες, τις εταιρείες διαχείρισης handling, τις εταιρείες παροχής υπηρεσιών κ.ά.) και περίπου 35.000 με 37.000 θέσεις έμμεσης απασχόλησης.
Ενώ, πρόοδος αναμένεται και στα έργα ύδρευσης νομών Πρέβεζας-Άρτας-Λευκάδας, καθώς και στην κατασκευή του φράγματος Τσικνιά Ν. Λέσβου και του Ταμιευτήρα Τολοφώνα στην θέση Χάρμισκο του Ν. Φωκίδας.
Οι Μεταρρυθμίσεις
Όπως σημειώνεται, κεντρικός στόχος για το 2026 αποτελεί η ολοκλήρωση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων του ΕΣΑΑ με συγκεκριμένα ορόσημα εντός του έτους. Στο πλαίσιο αυτό, προχωρά η πλήρης ανάπτυξη και λειτουργία του Ψηφιακού Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Χαρτοφυλακίου Τεχνικών Έργων και Περιουσιακών Στοιχείων, το οποίο θα αποτελέσει τον βασικό κόμβο παρακολούθησης, πληροφόρησης και συνεργασίας για όλα τα στάδια υλοποίησης των έργων του Υπουργείου, με διαφάνεια, ασφάλεια και τεκμηρίωση.
Παράλληλα, η oργανωτική μεταρρύθμιση του σιδηροδρομικού τομέα προχωρά με βασικό κορμό το ν. 5167/2024 (Α΄207), με τον οποίο ιδρύθηκε ο ενιαίος φορέας «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε.», καθώς και τον ν. 5220/2025 (Α΄131), ο οποίος εισάγει συμπληρωματικές και κρίσιμες ρυθμίσεις για την ασφάλεια, την εποπτεία και τη λειτουργία του σιδηροδρομικού συστήματος, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης.
Επίσης, βάσει του σχεδιασμού, στον τομέα της βιώσιμης κινητικότητας, το πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά 2026» βρίσκεται σε εξέλιξη, ενισχύοντας τη διείσδυση της ηλεκτροκίνησης μέσω επιδότησης ηλεκτρικών οχημάτων και φορτιστών, επενδύσεων σε υποδομές φόρτισης και ανάπτυξης οικοσυστημάτων ηλεκτροκίνησης.
Η διαχείριση της οδικής ασφάλειας αναβαθμίζεται μέσω της ανάπτυξης ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Παραβάσεων, το οποίο θα επιτρέπει την ψηφιακή καταγραφή και επεξεργασία των οδικών παραβάσεων και τη λειτουργία ενός Κέντρου Διαχείρισης Παραβάσεων, πλήρως αυτοματοποιημένου και διασυνδεδεμένου με όλες τις σχετικές βάσεις δεδομένων.
Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη ηλεκτρονικής πλατφόρμας ενημέρωσης των χρηστών της οδού, ενισχύοντας τη διαφάνεια, την ταχύτητα απονομής διοικητικών κυρώσεων και την αποτρεπτική λειτουργία του συστήματος, με τελικό στόχο τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Σε θεσμικό επίπεδο, προωθείται η αναμόρφωση του νομικού πλαισίου για τη Χορήγηση Αδειών Οδήγησης, με στόχο την απλούστευση των διαδικασιών, την ενίσχυση της διαφάνειας και την αναβάθμιση της ποιότητας και αξιοπιστίας του συστήματος εξετάσεων καθώς και η υιοθέτηση του Αναγκαίου θεσμικού πλαισίου και των εργαλείων εποπτείας. Παράλληλα, υιοθετείται το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο και τα εργαλεία εποπτείας του ν. 4512/2018 (Α΄5) για την Ασφάλεια Υποδομών και Κατασκευών, με σκοπό τη δημιουργία ενός ενιαίου εποπτικού μηχανισμού για τις εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης οχημάτων.
Ταυτόχρονα, η εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/858 σχετικά με την εποπτεία της αγοράς μηχανοκίνητων οχημάτων αποσκοπεί στη διενέργεια των προβλεπόμενων εργαστηριακών δοκιμών και ελέγχων του Παραρτήματος ΙΙ του Κανονισμού σε ταξινομημένα οχήματα στην Ελλάδα, ενισχύοντας την οδική ασφάλεια και την προστασία των καταναλωτών.
