Η αλλαγή στην ανάληψη της διαχείρισης και λειτουργίας του αυτοκινητόδρομου της Εγνατίας Οδού, που πέρασε πλέον σε καθεστώς παραχώρησης, υπό το σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ - Egis (90% - 10%), μετά από πολυετείς καθυστερήσεις, αναβολές και παλινωδίες, υπό μία έννοια έκλεισε μια σημαντική εκκρεμότητα στον τομέα των μεγάλων οδικών αξόνων της χώρας που συνδέονται με το μοντέλο των συμβάσεων παραχώρησης.
Πλέον, ο εν λόγω οδικός άξονας πέρασε σε νέα φάση, κι ενώ τα τελευταία χρόνια απαιτούταν πλήθος παρεμβάσεων, ιδίως π.χ. στον τομέα βαριάς συντήρησης ή αναβάθμισης των σηράγγων, που όπως έχουμε αναφέρει θα αναλάβει η ίδια η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (με δημόσια κονδύλια 180 εκατ.), συμπληρώνοντας ένα παζλ ανάλογων συμβάσεων (παραχωρήσεις) μαζί με την Αττική Οδού, την Ολυμπία, τις Νέα και Κεντρική Οδό, τον Μορέα, τον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου που εδώ και χρόνια είναι υπό τον έλεγχο (κατασκευή, διαχείριση, λειτουργία, συντήρηση κ.α.) των μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR - ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις, ΑΒΑΞ και ξένων σχημάτων).
Ωστόσο, η ολοκλήρωση των διαδικασιών για την Εγνατία Οδό είναι… η αρχή, καθώς, όπως πηγάζει από τον όμιλο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, υπάρχει πλήθος ενεργειών μπροστά για κατασκευαστικά έργα, συντηρήσεις, επενδύσεις κ.α.. Επιπρόσθετα, δεν σημαίνει ότι… ολοκληρώθηκαν και οι διεργασίες στα οδικά έργα που σχετίζονται με συμβάσεις παραχώρησης ή τις «συγγενικές», υπό μία έννοια, ΣΔΙΤ (σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα). Σε αυτό το μέτωπο υπάρχουν εκκρεμότητες, απαιτούνται κινήσεις, γίνονται διαγωνισμοί, αναμένονται εξελίξεις από την Κρήτη έως τη Βόρεια Ελλάδα.
Τι έρχεται, αναμένεται ή φημολογείται στις Παραχωρήσεις
Για παράδειγμα, και όσον αφορά σε ενεργές συμβάσεις, προέχει η εκκίνηση των βασικών εργασιών του ΒΟΑΚ, στο μέτωπο της παραχώρησης Κίσσαμος - Χανιά - Ηράκλειο που έχει μεν ενεργοποιηθεί, με παραχωρησιούχο - επενδυτή τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, αλλά αναμένεται ο κύριος όγκος των παρεμβάσεων. Όπως, επίσης, αναμένεται η κατάληξη των όποιων ζυμώσεων σχετικά με την «είσοδο» και άλλων ομίλων στο σχήμα παραχώρησης και κατασκευής, όπως από καιρό φημολογείται ότι ενδέχεται να συμβεί (π.χ. πρωτίστως για AKTOR - ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις, δευτερευόντως για ΜΕΤΚΑ - Metlen). Προφανώς, στο μέτωπο του ΒΟΑΚ προέχει και η επιτάχυνση εργασιών στο τμήμα ΣΔΙΤ αλλά και σε αυτό που γίνεται με δημόσιο μοντέλο.
Μένοντας σε ενεργές συμβάσεις, εκκρεμούν παρεμβάσεις στην (νέα) Αττική Οδού, υπό τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, όπως αυτές για παράδειγμα που έχουν προαναγγελθεί για τον κόμβο Μεταμόρφωσης ή αλλού. Όσον αφορά στην Αττική Οδό, θα μπορούσε, επίσης, να πέσει στο τραπέζι ακόμα και η ένταξη της επέκτασης της Λ. Κύμης (παγωμένος διαγωνισμός) στην υφιστάμενη σύμβαση, ενδεχομένως με κάποιον τρόπο που θα ενέπλεκε χρηματοοικονομικά στοιχεία ή χρονική διάρκεια, ωστόσο, αφενός τέτοιες ενέργειες «σκοντάφτουν» στην Ε.Ε., αφετέρου θα έφερναν αντιδράσεις του ανταγωνισμού.
Στο σημείο αυτό να επαναλάβουμε ένα θέμα που έχουμε αναδείξει αρκετές φορές, ότι στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών «ακούνε» το μοντέλο ανάληψης νέων έργων από κατασκευαστές με αντάλλαγμα χρονική παράταση συμβάσεων, ώστε να γίνουν νέες οδικές παρεμβάσεις, π.χ. στην Αττική (και όχι μόνο), με την απαραίτητη υποσημείωση ότι πρέπει να έχει «ΟΚ» από τις Βρυξέλλες, να μην φέρει εσωτερικές αντιδράσεις και κατά βάση τα έργα να σχετίζονται με την υφιστάμενη παραχώρηση, να «κουμπώνουν» σε αυτήν και να μην αποτελούν αντάλλαγμα για άλλη σύμβαση, σε άλλη γεωγραφική περιοχή.
Κάτι τέτοιο θα βοηθούσε, ίσως, την προώθηση απαραίτητων έργων στην κυκλοφοριακά φρακαρισμένη Αττική, με τους κατασκευαστές να έχουν ήδη προτείνει, μέσω Πρότυπων Προτάσεων, έργα όπως οι επεκτάσεις (τυπικά) της Αττικής Οδού προς τα νότια προάστια και ιδίως το Ελληνικό, π.χ. και με τη σήραγγα Ηλιουπόλεως αλλά και τη μετατροπή της Λεωφόρου Βουλιαγμένης σε ελεύθερη λεωφόρο, με ανισόπεδους κόμβους στις διασταυρώσεις, προεκτάσεις προς Μεσόγεια, Λαύριο ή Ραφήνα, ακόμα και τον οδικό άξονα Οινόφυτα - Ελευσίνα, για να πάρει «ανάσες» ο Κηφισός από τα φορτηγά. Έργα που θα μπορούσαν να γίνουν μέσω π.χ. σύμβασης παραχώρησης ή και να «κουμπώσουν» σε υφιστάμενες συμβάσεις. Προφανώς, η αγορά αναμένει να ανοίξουν οι Πρότυπες Προτάσεις, ποια έργα έχουν προτεραιότητα (π.χ. προς Ελληνικό και το Ελευσίνα - Οινόφυτα), με ποιο μοντέλο χρηματοδότησης θα προχωρήσουν κ.α., ενώ, αμφίβολα, το θέμα της παράτασης συμβάσεων με αντάλλαγμα απευθείας ανάθεση συμπληρωματικών έργων, εγείρει αντιδράσεις.
Επίσης, και όσον αφορά μια ενεργή παραχώρηση, αναμένονται εξελίξεις και για την περαιτέρω επέκταση της Ολυμπίας Οδού μετά τον Πύργο, ήτοι προς Τσακώνα, ενώ μένει να φανεί αν προκύψουν και άλλες αλλαγές στη μετοχική σύνθεση εταιρειών παραχώρησης, όπως είχε συμβεί με την αποχώρηση της Hochtief από το «Ελευσίνα - Πάτρα».
Οι οδικές ΣΔΙΤ
Βέβαια, σε ευρύτερο επίπεδο, στα μέτωπα των συμβάσεων στις οποίες εμπλέκονται ενεργά οι ιδιώτες σε κατασκευή αλλά και διαχείριση/λειτουργία/συντήρηση, όπως π.χ. οι ΣΔΙΤ, θα πρέπει να αναμένουμε τη συνέχιση ή επιτάχυνση εργασιών στη Θεσσαλονίκη (Fly Over των ΑΒΑΞ-ΜΕΤΚΑ), τη νοτιοδυτική Πελοπόννησο με το Καλαμάτα - Πύλος - Μεθώνη (AKTOR), και βέβαια τον ΒΟΑΚ ( Χερσόνησος - Νεάπολη, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Aktor), με τα 2 τελευταία, όπως έχει αποκαλύψει το insider.gr, να σημειώνουν καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα οι ανάδοχοι να αξιώνουν μεγάλες αποζημιώσεις.
Και βέβαια, αναμένεται η κατάληξη δύο διαγωνισμών για την κατασκευή οδικών αξόνων στη Βόρεια Ελλάδα, μέσω αντίστοιχων ΣΔΙΤ (Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα), συνολικής εκτιμώμενης αξίας 700 εκατ. ευρώ. Όπως έχουμε αναφέρει, οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ, ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις - Metlen διεκδικούν μέχρι τέλους τις συμβάσεις για το έργο «Μελέτη, Κατασκευή, Χρηματοδότηση της Αναβάθμισης του οδικού άξονα ΕΟ2 (Μαυροβούνι – Έδεσσα, Παράκαμψη Γιαννιτσών, Παράκαμψη Χαλκηδόνας) και λειτουργία/ συντήρηση του τμήματος γέφυρας Αξιού ποταμού – Έδεσσας με ΣΔΙΤ», εκτιμώμενης αξίας 445 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), όσο και για τον «Κάθετο Άξονα Δράμα - Αμφίπολη (Παλαιοκώμη) με ΣΔΙΤ», εκτιμώμενης αξίας 248,5 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ).
