Ταμείο Ανάκαμψης: Η παράταση που δεν ήρθε και το παράθυρο του 10%

Η 31η Αυγούστου είναι και η τελευταία ημέρα που τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει να έχουν ολοκληρώσει όλα τα ορόσημα και τους στόχους των Εθνικών Πλάνων του Ταμείου Ανάκαμψης. Ως τις 30 Σεπτεμβρίου θα πρέπει να έχουν υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το τελευταίο αίτημα πληρωμής, μαζί με τα αναγκαία αποδεικτικά στοιχεία. Και έως τις 31 Δεκεμβρίου θα πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί από την Κομισιόν όλες οι τελικές πληρωμές.

Ως μοντέλο λειτουργίας, το Ταμείο αφήνει στην Ένωση μία σημαντική παρακαταθήκη, αν αναλογιστεί κανείς ότι η performance based προσέγγιση (εκταμιεύσεις έναντι στόχων και οροσήμων) ήρθε για να μείνει σε σημαντικό βαθμό ενόψει του επόμενου κοινοτικού προϋπολογισμού. Μία πρώτη γεύση πήραμε από το σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα.

Η αξιολόγηση της επιτυχίας του στα κράτη-μέλη από την άλλη πλευρά δεν είναι εύκολη υπόθεση. Με τις εθνικές εκλογές να έρχονται σε λίγους μήνες, η Κυβέρνηση προβάλλει την επιτυχία απορρόφησης του συνόλου των κονδυλίων και την ανάδειξη εμβληματικών έργων. Η αντιπολίτευση προβάλει τις αστοχίες στην πορεία υλοποίησης και κρίσιμα έργα που απεντάχθηκαν από αυτό. Η συζήτηση θα ήταν απολύτως εποικοδομητικότερη αν μπορούσε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει σε σημαντικά έργα να ωριμάζουν και να ολοκληρώνονται σε εύλογα χρονοδιαγράμματα. Αλλά προεκλογικά, μάλλον αποκλείεται τέτοιες πρωτοβουλίες να ευδοκιμήσουν.

Σε ό,τι αφορά, πάντως, το Ταμείο Ανάκαμψης, υπάρχει ωστόσο μία σειρά διαδικαστικών εκκρεμοτήτων που απομένει να ρυθμιστούν, χωρίς να εκλαμβάνεται αυτό σε καμία περίπτωση ως παράταση του πλαισίου του. Οι οδηγίες ολοκλήρωσής του άλλωστε είναι συγκεκριμένες και γνωστές εκ των προτέρων. Τα κράτη – μέλη, συνεπώς και η ελληνική κυβέρνηση, έχουν τη δυνατότητα απόκλισης έως και 10% του κόστους ενός έργου στα απαραίτητα δικαιολογητικά που απαιτείται να προσκομίσουν. Αυτά όμως θα πρέπει να προσκομιστούν έως το τέλος του έτους, καταληκτική ημερομηνία για την τελευταία εκταμίευση.

Μέχρι τις 30 Αυγούστου, η Δανία καταγράφηκε ως η μοναδική χώρα που έχει ολοκληρώσει με επιτυχία το εθνικό της πλάνο. Αναμενόμενο θα έλεγε κανείς, αν αναλογιστεί ότι το ύψος του ήταν μόλις 1,55 δισ. ευρώ και μόνο σε επιχορηγήσεις, μόλις το 0,5% του ΑΕΠ της. Το ελληνικό πλάνο π.χ. αφορούσε κονδύλια ύψους 35,9 δισ. ευρώ και περίπου το 16% του αναμενόμενου φετινού ΑΕΠ της ή 19.6 % του ΑΕΠ της το 2019 όταν και κατατέθηκαν τα εθνικά πλάνα.