Ολοένα και μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αποκτούν οι οι συγχωνεύσεις και εξαγορές (M&A) όπως σημειώνει σε ανάλυσή της η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών.
Παρά το γεγονός ότι η συγκέντρωση της αγοράς παραμένει σε μετρίου επιπέδου επίπεδα, με δείκτη Herfindahl που στις περισσότερες χώρες κυμαίνονται μεταξύ 0,1 και 0,2, σχεδόν όλες οι χώρες της ΕΕ κατέγραψαν τουλάχιστον μία συναλλαγή M&A καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024, με την πλειονότητα να έχει από μία έως πέντε τέτοιες κινήσεις. Παρά την καταγραφή αυτής της δραστηριότητας, δεν υπάρχει μια ευθεία, άμεση συσχέτιση ανάμεσα στη συγκέντρωση της αγοράς και στον αριθμό των ανακοινωμένων συμφωνιών M&A, δηλαδή χώρες με παρόμοιους δείκτες συγκέντρωσης μπορεί να παρουσιάζουν διαφορετική ένταση στις συγχωνεύσεις και εξαγορές.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες απαντήσεις τραπεζών σε ερωτηματολόγιο της EBA, ο αριθμός των τραπεζών που δηλώνουν ότι δεν ενδιαφέρονται καθόλου για δραστηριότητες M&A μειώθηκε κατά περίπου 5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με πέρυσι. Η τάση αυτή είναι ακόμη πιο εμφανής στη Δυτική Ευρώπη, όπου πλέον μόνο το 20% των τραπεζών αναφέρει ότι δεν εξετάζει καμία συγχώνευση ή εξαγορά. Παράλληλα, παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον για συγχωνεύσεις ή εξαγορές μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (NBFIs), με αύξηση της τάξης των 5 ποσοστιαίων μονάδων, ενώ το ενδιαφέρον για εξαγορές fintech εταιρειών παρουσιάζει κάποια πτώση.
Σε επίπεδο ευρωπαϊκών τραπεζών, το 2025 ξεχώρισαν αρκετές σημαντικές συμφωνίες. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 2025 ξεχώρισε η μεγάλη εξαγορά του ιταλικού επενδυτικού ομίλου Mediobanca από την Monte dei Paschi. Ο γαλλικός όμιλος BPCE απέκτησε την πορτογαλική Novo Banco με περίπου 6,4 δισ. ευρώ, σε μία από τις πιο αξιοσημείωτες συναλλαγές M&A του ευρωπαϊκού τραπεζικού τομέα. Ταυτόχρονα, η ολλανδική ABN AMRO ανακοίνωσε την εξαγορά της NIBC Bank έναντι περίπου 960 εκατ. ευρώ, προσπαθώντας να ενισχύσει την παρουσία της στις Κάτω Χώρες. Αυτά τα παραδείγματα δείχνουν ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες επιδιώκουν όχι μόνο την ενοποίηση και την επέκταση μέσω M&A, αλλά και την ενίσχυση της γεωγραφικής παρουσίας και της διαφοροποίησης των επιχειρηματικών μοντέλων τους.
Στην Ελλάδα, οι τράπεζες προσαρμόζονται σε αυτήν τη γενική τάση της αγοράς. Η Eurobank πρωτοστάτησε με την εξαγορά της Ελληνικής Τράπεζας στην Κύπρο, μία κίνηση που ενίσχυσε σημαντικά το διεθνές αποτύπωμά της και αύξησε σημαντικά το ενεργητικό της. Παράλληλα, η τράπεζα ολοκλήρωσε τη συγχώνευση των θυγατρικών της ασφαλιστικών εταιρειών — δηλαδή τη μεταφορά του συνόλου των ασφαλιστικών χαρτοφυλακίων, περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων των Hellenic Life Insurance Company Ltd και Pancyprian Insurance Ltd στις ERB Cyprialife Ltd και ERB Asfalistiki Ltd αντίστοιχα — ενισχύοντας έτσι τις δραστηριότητες του ομίλου στο κυπριακό ασφαλιστικό περιβάλλον.
Τελευταία, υπέγραψε συμφωνία με τη Fairfax για την απόκτηση του 80% της Eurolife Life, μιας από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες ζωής στην Ελλάδα, έναντι περίπου 813 εκατ. ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση της συναλλαγής, η τράπεζα θα κατέχει το 100% της Eurolife Life και θα διατηρεί συμμετοχή 20% στη δραστηριότητα γενικών ασφαλίσεων της Eurolife Holdings, ενισχύοντας έτσι σημαντικά τη θέση της στον ασφαλιστικό τομέα μέσω bancassurance.
Η Alpha Bank από την άλλη, ήταν η πιο ενεργή σε πολλαπλούς άξονες εξαγορών επεδιώκονται διαφοροποίηση πηγών εσόδων και ενίσχυση διάοφρων υπηρεσιών. Το 2025 ολοκλήρωσε την εξαγορά της Axia Ventures και της FlexFin, ενώ εδραιώνει τη θέση της ως η τρίτη μεγαλύτερη τράπεζα στην Κύπρο, μετά την απόκτηση της AstroBank. Επιπλέον, έχει επεκτείνει σημαντικά τις δραστηριότητες της και στον ασφαλιστικό τομέα, προχωρώντας λίγο πριν το φινάλε του 2025 στην εξαγορά της Altius και της απόκτησης μειοψηφικής θέση στην Universal στην Κύπρο, ενσωματώνοντας έτσι υπηρεσίες ζωής και γενικών ασφαλίσεων στο πακέτο προσφορών της.
Από τη δική της πλευρά, η Πειραιώς απέκτησε την Εθνική Ασφαλιστική, ενισχύοντας τα έσοδα από μη χρηματοδοτικές δραστηριότητες και διευρύνοντας το επιχειρηματικό της μοντέλο.
Η τάση για συγχωνεύσεις και εξαγορές στον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο δεν αποτελεί πλέον μια μεμονωμένη ή περιστασιακή δραστηριότητα, αλλά έναν βασικό άξονα των στρατηγικών ανάπτυξης των τραπεζικών ομίλων. Παρά τις προκλήσεις, όπως οι αυξομειώσεις επιτοκίων, οι ρυθμιστικές απαιτήσεις και οι μεταβολές στη ζήτηση χρηματοδότησης, οι τράπεζες αξιοποιούν τις ευκαιρίες στο πεδίο των εξαγορών για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους, να επεκτείνουν τη γεωγραφική τους εμβέλεια και να διαφοροποιήσουν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες. Αυτή η κινητικότητα αναμένεται να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, καθώς οι ευρωπαϊκές και ελληνικές τράπεζες προσαρμόζονται σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο οικονομικό και τεχνολογικό περιβάλλον.
