Το δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα δεν έχει σύνορα. Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες δικαιώνοντας την ονομασία της Ευρώπης ως «γηραιά» Ήπειρος, υπό άλλη έννοια (των γηρασμένων πληθυσμών), ενώ κι άλλα κράτη σε άλλες ηπείρους βρίσκονται αντιμέτωπα με αντίστοιχα φαινόμενα όπως η Ιαπωνία αλλά και η Κίνα. Η τελευταία πληρώνει βαρύ τίμημα της αυστηρής πολιτικής ελέγχου γεννήσεων που εφαρμόστηκε-έως και με παράλογο τρόπο- σε προηγούμενες δεκαετίες.
Έτσι, λοιπόν, η Κίνα είναι αντιμέτωπη με τις συνέπειες ενός παραδόξου εκκρεμούς, καθώς η δημογραφική κατάσταση της χώρας από το ένα άκρο, πήγε στο άλλο, ακολουθώντας την πορεία ενός ιδιότυπου εκκρεμούς: Στην αχανή ασιατική χώρα από τη δεκαετία του 1980 έως και πολύ πρόσφατα, το 2016, εφαρμόστηκε με εξαντλητική αυστηρότητα η «πολιτική του ενός παιδιού» (one child policy) η οποία οδήγησε σε χιλιάδες υποχρεωτικές αμβλώσεις και στειρώσεις γυναικών, αλλά και στις επιβολές υπέρογκων προστίμων σε σύγκριση με το εισόδημα των ανθρώπων που «τολμούσαν» να προχωρήσουν σε μία δεύτερη εγκυμοσύνη.
Υπέρογκα πρόστιμα απέτρεπαν τις γεννήσεις το 1990, στην Ασιατική χώρα
Από το 1950 στην Κίνα τέθηκε σε λειτουργία μία αυστηρή πολιτική ελέγχου των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων των γυναικών. Έτσι για παράδειγμα, η εργασία στις κρατικές δομές –δηλαδή οι εργασιακές βάρδιες-ρυθμίζονταν ανάλογα με τους κύκλους της εμμήνου ρύσης των γυναικών, κάτι που φαντάζει αδιανόητο σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Αργότερα στην δεκαετία του 1980 ξεκίνησε να εφαρμόζεται η «πολιτική του ενός παιδιού» για τον έλεγχο της αύξηση του πληθυσμού, η οποία επέφερε σοβαρές συνέπειες. Καταρχάς, έγιναν χιλιάδες υποχρεωτικές αμβλώσεις-και μάλιστα σε προχωρημένες εγκυμοσύνες και ακολούθησαν υποχρεωτικές επεμβάσεις στείρωσης των γυναικών (απολίνωση των σαλπίγγων), ενώ επιβάλλονταν και τιμωρητικό πρόστιμο σε εκείνες τις περιπτώσεις, το οποίο ήταν υπέρογκο για τα εισοδηματικά δεδομένα της εποχής. Ενδεικτικά, ένα τέτοιο τιμωρητικό πρόστιμο στη δεκαετία του 1990, ξεπερνούσε τα 6.500 γουάν, ποσό που ήταν τουλάχιστον 3πλάσιο του ετήσιου αγροτικού εισοδήματος, τότε, στην Κίνα.
Γιατί εκείνα τα χρόνια έμειναν στην ιστορία της Κίνας ως «η σφαγή των αμνών»
Σε ορισμένες επαρχίες της αχανούς χώρας η αυστηρότητα των Αρχών ήταν τέτοια που υλοποιήθηκαν ακόμα και εκστρατείες του τύπου «100 ημέρες χωρίς παιδιά» όπου για διάστημα τριών μηνών και κάτι απαγορευόταν να καταγραφεί έστω και μια γέννηση. Τα μέτρα που λήφθηκαν τότε -ειδικά στην δεκαετία του 1990 και σε κάποιες επαρχίες της Κίνας -ήταν τόσο σκληρά που εκείνες οι εποχές βαφτίστηκαν «η σφαγή των αμνών» η αυστηρότητα των Αρχών για τον έλεγχο των γεννήσεων συνέπεσε με το Έτος του Προβάτου, ενώ ο τοπικός αξιωματούχος που επέβαλε τις υποχρεωτικές αμβλώσεις και στειρώσεις στις γυναίκες χαρακτηρίστηκε ως «ο σφαγέας των αμνών».
Επιπλέον, η «πολιτική του ενός παιδιού» προκάλεσε ανομοιομορφία στον πληθυσμό, καθώς πολλές οικογένειες προτίμησαν να κρατήσουν τα αρσενικά έμβρυα, με συνέπεια σήμερα η Κίνα να είναι μία χώρα που δεν έχει μοιρασμένα τα ποσοστά των αντρών και των γυναικών. Είναι αισθητά περισσότεροι οι άντρες και λιγότερες οι γυναίκες, κάτι που πουθενά αλλού στον κόσμο δεν απαντάται και φυσικά δημιουργεί νέες δημογραφικές πιέσεις.
Μία στις δύο νεαρές Κινέζες δεν θέλει να αποκτήσει σήμερα παιδιά
Σήμερα που το βιοτικό επίπεδο στην Κίνα έχει ανέβει αισθητά, οι γεννήσεις έχουν πέσει κατακόρυφα και κυμαίνονται στο ιστορικά χαμηλό ρεκόρ των 5,63 γεννήσεων 1000 κατοίκους. Η ασιατική χώρα είναι αντιμέτωπη με μία πρωτόγνωρη δημογραφική κρίση, με πρόσφατη έρευνα να φανερώνει πως το 50% των γυναικών ηλικίας 18-24 ετών στην Κίνα δεν θέλουν να αποκτήσουν παιδί όταν το αντίστοιχο ποσοστό το 2012 (όχι και τόσο μακριά…) ήταν μόλις 6%! Το αντίστοιχο ποσοστό σήμερα για τους άντρες στην Κίνα που δεν επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί είναι 20%. Οι δύο βασικοί παράγοντες που αποτρέπουν τους κινέζους από το να κάνουν οικογένεια είναι οι «συνήθεις ύποπτοι» και περιλαμβάνουν το υψηλό κόστος ζωής και την εργασιακή ανασφάλεια. Παράλληλα έχουν μειωθεί και οι γάμοι καθώς η απόκτηση οικογένειας και ο γάμος συνδυάζονται ως στάση ζωής.
Εκδηλώσεις στην Ιαπωνία για νέους και νέες με το ίδιο επίθετο, ώστε να αυξηθούν οι γάμοι
Αντίστοιχο πρόβλημα αντιμετωπίζει και η Ιαπωνία στην οποία μάλιστα επειδή είθισται η γυναίκα να παίρνει υποχρεωτικά το επίθετο του συζύγου, πολλές γυναίκες αρνούνται τον γάμο γιατί δεν θέλουν να χάσουν το δικό τους επίθετο. Για την ιστορία, αντίστοιχη υποχρεωτική αλλαγή επωνύμου ίσχυε και για τις Ελληνίδες πριν το 1983. Η υποχρεωτική αλλαγή επωνύμου της γυναίκας στο επίθετο του συζύγου της στην πατρίδα μας καταργήθηκε οριστικά με τον Νόμο 1329/1983 για το Οικογενειακό Δίκαιο, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 18 Φεβρουαρίου 1983.
Επιστρέφοντας στη «χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου», η αντίδραση στην αλλαγή επιθέτου έχει λάβει τέτοιες διαστάσεις, που στην Ιαπωνία οργανώνονται πλέον εκδηλώσεις γνωριμίας νέων ατόμων που έχουν το ίδιο επίθετο-με κυβερνητική μάλιστα πρωτοβουλία- ώστε να καμφθούν οι αντιδράσεις των γυναικών. Στην Ιαπωνία όπως και στην Ελλάδα υπάρχουν ορισμένα διαδεδομένα επίθετα (σαν το «Παπαδόπουλος» στην πατρίδα μας), οπότε διοργανώνονται πάρτι γνωριμίας για ανθρώπους που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία, ώστε να συναντηθούν, να φλερτάρουν και αν ερωτευτούν και παντρευτούν να μην δημιουργηθεί πρόβλημα με την υποχρεωτική αλλαγή του επιθέτου στις γυναίκες-κάτι που οι Γιαπωνέζες πλέον θεωρούν αναχρονιστικό και υποτιμητικό. Σημειώνεται ότι ο πληθυσμός της Ιαπωνίας το 2025 κυμάνθηκε στα 123,1 εκατομμύρια κατοίκους με τη χώρα να αντιμετωπίζει έντονη δημογραφική συρρίκνωση. Το 2000 ο πληθυσμός της ανερχόταν στα 127.027.789 άτομα, με τη δημογραφική μείωση τα τελευταία χρόνια να είναι της τάξης του 0,5% ετησίως.
