Με συγκεκριμένα ορόσημα για τη χαρτογράφηση, τις μελέτες και τα πρώτα αντιδιαβρωτικά έργα πριν από τα μέσα Σεπτεμβρίου, παρουσιάστηκε την Πέμπτη το σχέδιο για την αποκατάσταση των πυρόπληκτων περιοχών της Δυτικής Αττικής.
Κατά την ενημέρωση που πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου παρουσίασε το χρονοδιάγραμμα των παρεμβάσεων, τονίζοντας ότι άμεση προτεραιότητα είναι η προστασία των καμένων εκτάσεων και των γύρω περιοχών από τους κινδύνους που ακολουθούν μια μεγάλη πυρκαγιά, κυρίως ενόψει των πρώτων έντονων βροχοπτώσεων του φθινοπώρου.
Το χρονοδιάγραμμα μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου
Σύμφωνα με τον υπουργό, έχει ήδη ξεκινήσει η παραγωγή του απαραίτητου χαρτογραφικού υλικού, ώστε τα δασαρχεία να προχωρήσουν στην επιλογή των κρίσιμων περιοχών και στην εκπόνηση των απαιτούμενων μελετών.
- Διαβάστε ακόμα - Πυρόπληκτοι: Ποιοι δικαιούνται έως 6.000 ευρώ, επιδότηση ενοικίου και στεγαστική συνδρομή
Όπως είπε, την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση των καμένων εκτάσεων. Στη συνέχεια, μέσα στον Αύγουστο θα ολοκληρωθούν οι μελέτες και οι αναγκαίες διαδικασίες, με στόχο τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα να ξεκινήσουν πριν από τις 15 Σεπτεμβρίου, ώστε να προηγηθούν των πρώτων έντονων βροχοπτώσεων.
Χρηματοδότηση για την αποκατάσταση
Ο υπουργός ανακοίνωσε επίσης την ενεργοποίηση χρηματοδότησης 25 εκατ. ευρώ από το Πράσινο Ταμείο για δασοτεχνικά έργα ορεινής υδρονομίας, αντιδιαβρωτικής και αντιπλημμυρικής προστασίας στην Αττική.
Όπως είπε, οι πόροι έχουν ήδη διατεθεί μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων προς την Περιφέρεια Αττικής και αφορούν παρεμβάσεις στα Γεράνεια, καθώς και στις περιοχές Βαρυμπόμπης, Αχαρνών και Βιλίων. Τα έργα θα υλοποιηθούν μέσω προγραμματικών συμβάσεων μεταξύ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και της Περιφέρειας Αττικής, ενώ με τη σχετική απόφαση, όπως ανέφερε, «ανοίγει πλέον ο δρόμος για την έναρξη των διαδικασιών ανάθεσης και υλοποίησης».
- Διαβάστε ακόμα - Αποζημιώσεις, επιδόματα και στεγαστική συνδρομή: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι πυρόπληκτοι
Κατά την ενημέρωση έγινε επίσης αναφορά στη συμμετοχή της Τράπεζας Πειραιώς, η οποία αναλαμβάνει, μέσω του θεσμού του αναδόχου αποκατάστασης, τη χρηματοδότηση της μελέτης και της υλοποίησης έργων αποκατάστασης. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι και η Hellenic Energy θα συνδράμει στις δράσεις αποκατάστασης των πυρόπληκτων περιοχών. Όπως σημειώθηκε, ο θεσμός του αναδόχου αποκατάστασης, που θεσπίστηκε το 2021, επιτρέπει την ταχύτερη υλοποίηση των έργων, περιορίζοντας τις χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Σταθόπουλος: Χωρίς το Antinero η καταστροφή θα ήταν πολύ μεγαλύτερη
Την εκτίμηση ότι οι συνέπειες των πρόσφατων πυρκαγιών θα ήταν αισθητά βαρύτερες χωρίς τις παρεμβάσεις που έχουν υλοποιηθεί μέσω του προγράμματος Antinero διατύπωσε ο Γενικός Γραμματέας Δασών, Στάθης Σταθόπουλος, χαρακτηρίζοντας το πρόγραμμα τη μεγαλύτερη οργανωμένη προσπάθεια πρόληψης που έχει εφαρμοστεί στα ελληνικά δάση.
Όπως ανέφερε, μέσα στην τελευταία οκταετία έχουν πληγεί στη Δυτική Αττική περίπου 380.000 από τα 589.500 στρέμματα δασών και δασικών εκτάσεων, διευκρινίζοντας ότι στο μέγεθος αυτό περιλαμβάνονται και εκτάσεις που έχουν καεί περισσότερες από μία φορές.
Ο κ. Σταθόπουλος σημείωσε ότι μέσω του Antinero έχουν διατεθεί 667 εκατ. ευρώ μέσα σε μία πενταετία για έργα πρόληψης, όπως η απομάκρυνση της υπερβάλλουσας βιομάζας, η διάνοιξη και συντήρηση δασικών δρόμων και αντιπυρικών ζωνών, καθώς και αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις. Όπως είπε, το πρόγραμμα δεν μπορεί να αποτρέψει κάθε πυρκαγιά, ωστόσο συμβάλλει ουσιαστικά στον περιορισμό των συνεπειών της.
Ειδικά για τη Δυτική Αττική, ανέφερε ότι από το 2022 έχουν διατεθεί περίπου 20 εκατ. ευρώ για έργα πρόληψης, εκτιμώντας ότι χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις η πρόσφατη καταστροφή θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη.
Παράλληλα, επισήμανε ότι το πρόγραμμα ήρθε να καλύψει ένα σημαντικό κενό, καθώς σε πολλές περιοχές της χώρας δεν είχαν πραγματοποιηθεί αντίστοιχες παρεμβάσεις διαχείρισης των δασών για 35 έως και 50 χρόνια. Πρόσθεσε ακόμη ότι μέσα στα πέντε χρόνια εφαρμογής του προγράμματος έχουν κατασκευαστεί περίπου 120-130 φράγματα στον Έβρο και τη Δαδιά, σημειώνοντας ότι η εμπειρία από τις περιοχές αυτές αξιοποιείται πλέον στον σχεδιασμό των νέων έργων πρόληψης και αποκατάστασης.
Γκουντούφας: Τα πρώτα στοιχεία για την καμένη έκταση και το σχέδιο αποκατάστασης
Ο Γενικός Διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος, Ευάγγελος Γκουντούφας, παρουσίασε την πρώτη αναλυτική αποτίμηση της πυρκαγιάς στη Δυτική Αττική, σύμφωνα με την οποία η συνολική καμένη έκταση ανέρχεται σε 113.386 στρέμματα.
Όπως ανέφερε, από αυτά 12.235 στρέμματα αφορούν γεωργικές εκτάσεις, 45.971 στρέμματα ή το 40,54% της συνολικής έκτασης αντιστοιχούν σε πευκοδάση, ενώ 40.059 στρέμματα, περίπου το 33%, αφορούν αμιγείς ή σχεδόν αμιγείς θαμνώνες, οι οποίοι διαθέτουν σημαντική οικολογική αξία. Για τις εκτάσεις ελάτης σημείωσε ότι επηρεάστηκαν περίπου 900 στρέμματα, διευκρινίζοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις η φωτιά πέρασε επιφανειακά και αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν καταστραφεί ολοσχερώς.
Αναφερόμενος στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας, ο κ. Γκουντούφας είπε ότι οι μελετητές βρίσκονται ήδη στο πεδίο για τη συλλογή των απαραίτητων στοιχείων, ώστε να συνταχθούν και να εγκριθούν άμεσα οι μελέτες αποκατάστασης, με πρώτη προτεραιότητα την προστασία των οικισμών από κινδύνους διάβρωσης και πλημμυρικών φαινομένων.
Όπως εξήγησε, η αποκατάσταση θα εξελιχθεί σε διαδοχικά στάδια: αρχικά θα υλοποιηθούν τα αντιδιαβρωτικά έργα, θα ακολουθήσουν τα ορεινά αντιπλημμυρικά έργα, στη συνέχεια θα αξιολογηθεί η φυσική αναγέννηση του δάσους και, όπου αυτή δεν επαρκεί, θα προχωρήσει τεχνητή αναδάσωση. Το τελικό στάδιο περιλαμβάνει έργα ορεινής υδρονομίας, όπως η κατασκευή φραγμάτων βάρους. Παράλληλα, έχει ήδη κινηθεί η διαδικασία κήρυξης των καμένων εκτάσεων ως αναδασωτέων, ενώ για την επιτάχυνση των παρεμβάσεων αξιοποιείται και ο θεσμός των αναδόχων αποκατάστασης.
Στο «τραπέζι» η συνέχεια του Antinero με νέα ευρωπαϊκά προγράμματα
Η ολοκλήρωση του προγράμματος Antinero δεν σηματοδοτεί και το τέλος των παρεμβάσεων πρόληψης στα ελληνικά δάση. Κατά την ενημέρωση επισημάνθηκε ότι στόχος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να διασφαλιστεί η συνέχιση αντίστοιχων δράσεων μέσω της επόμενης ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής περιόδου, με έμφαση στην πρόληψη, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των δασικών οικοσυστημάτων και τον εξοπλισμό των αρμόδιων υπηρεσιών.
Όπως αναφέρθηκε, οι διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται σε εξέλιξη και εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν το καλοκαίρι του 2027, οπότε και αναμένεται να οριστικοποιηθούν οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι για τις συγκεκριμένες δράσεις.
Παρουσιάζοντας την πορεία του προγράμματος, ο Γενικός Γραμματέας Δασών, Στάθης Σταθόπουλος, ανέφερε ότι οι τρεις πρώτες φάσεις του Antinero (I, II και III) έχουν ολοκληρωθεί στο 100%, ενώ το Antinero IV βρίσκεται στο 96%, με τις τελευταίες εκκρεμότητες να αφορούν την εγκατάσταση υδατοδεξαμενών σε πέντε σημεία της χώρας. Στο ίδιο ποσοστό (96%) βρίσκεται και το Antinero V, με τις εναπομείνασες παρεμβάσεις να αφορούν κυρίως δασικούς δρόμους σε νησιωτικές περιοχές, όπως η Σάμος.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον κ. Σταθόπουλο, τα αντιδιαβρωτικά και αντιπλημμυρικά έργα έχουν ολοκληρωθεί σχεδόν σε όλες τις περιοχές που επλήγησαν από μεγάλες πυρκαγιές, με μοναδική εξαίρεση τον Έβρο, όπου οι τελευταίες εργασίες αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τις 28 Αυγούστου.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τα ιδιωτικά ηλεκτρικά δίκτυα
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας προανήγγειλε επίσης πρωτοβουλία για την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τα ιδιωτικά ηλεκτρικά δίκτυα, με αφορμή τα πρώτα στοιχεία για τη μεγάλη πυρκαγιά στη Δυτική Αττική.
Όπως ανέφερε, τα έως τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η φωτιά φαίνεται να ξεκίνησε από ιδιωτικό ηλεκτρικό δίκτυο και όχι από υποδομή του ΑΔΜΗΕ, διευκρινίζοντας ότι η υπόθεση διερευνάται από τη Δικαιοσύνη.
Ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι το ισχύον θεσμικό πλαίσιο θεσπίστηκε το 2006, σε μια περίοδο κατά την οποία η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ήταν ακόμη περιορισμένη. Όπως είπε, με τη σημαντική διείσδυση των ΑΠΕ τα τελευταία χρόνια, προκύπτει πλέον η ανάγκη επικαιροποίησης του πλαισίου, ώστε να εντοπιστούν και να καλυφθούν τα υφιστάμενα κενά και να αυστηροποιηθούν οι κανόνες που διέπουν τα ιδιωτικά ηλεκτρικά δίκτυα.
