Παγκοσμίως, τουλάχιστον 40 εκατ. παιδιά και έφηβοι ηλικίας 13-15 ετών χρησιμοποιούν προϊόντα καπνού, ενώ η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων και φακελίσκων νικοτίνης από τους νέους συνεχίζει να αυξάνεται. Ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καπνίσματος – στις 31 Μαΐου – ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) προτρέπει τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να προστατεύσουν τη νέα γενιά από τον εθισμό στον καπνό και τα προϊόντα νικοτίνης.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι οι εταιρείες καπνού και νικοτίνης τροποποιούν σκόπιμα τα προϊόντα τους ώστε να τα κάνουν πιο ελκυστικά, πιο εύχρηστα και πιο δύσκολο να… κοπούν, ιδιαίτερα για τους εφήβους και τους νέους. «Παρόλο που ο καπνός συνεχίζει να σκοτώνει εκατομμύρια ανθρώπους, οι μεγάλες καπνοβιομηχανίες επανεφευρίσκουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο, συνεχίζοντας να επωφελούνται από τα θανατηφόρα τσιγάρα, ενώ παράλληλα προωθούν με επιθετικό μάρκετινγκ τα αρωματισμένα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα φακελάκια νικοτίνης και άλλα προϊόντα νικοτίνης που στοχεύουν στην προσέλκυση της επόμενης γενιάς», δήλωσε ο Δρ. Ετιέν Κρουγκ, Διευθυντής του Τμήματος Παραγόντων που Καθορίζουν την Υγεία, την Προώθηση και την Πρόληψη στον ΠΟΥ.
Η νικοτίνη είναι εξαιρετικά εθιστική και επιβλαβής, ειδικά σε υψηλές συγκεντρώσεις, ιδιαίτερα για παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες των οποίων ο εγκέφαλος βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης. Οι κυβερνήσεις, ωστόσο, μπορούν να προστατεύσουν τους πολίτες απαγορεύοντας τα προϊόντα με γεύση, τη διαφήμιση, την προώθηση και τις χορηγίες, καθιστώντας τους εσωτερικούς δημόσιους χώρους πλήρως απαλλαγμένους από το κάπνισμα και το άτμισμα και ενισχύοντας την επιβολή του νόμου.
Νόμοι υπάρχουν αλλά πρέπει και να εφαρμόζονται. Ο ΠΟΥ πρόσφατα εξέδωσε προειδοποίηση ότι τα φακελάκια νικοτίνης, ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα προϊόντα νικοτίνης στην αγορά, προωθούνται επιθετικά μέσω influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χρησιμοποιώντας lifestyle branding και γεύσεις σχεδιασμένες να προσελκύουν τους νέους.
Χωρίς κανονισμούς για τα σακουλάκια νικοτίνης 160 χώρες
Η έκθεση για τα σακουλάκια νικοτίνης διαπίστωσε ότι περίπου 160 χώρες εξακολουθούν να μην έχουν θεσπίσει συγκεκριμένους κανονισμούς για τα σακουλάκια νικοτίνης, παρά την ραγδαία αύξηση των πωλήσεων παγκοσμίως, αφήνοντας εκατομμύρια ανθρώπους απροστάτευτους.
Οι συσκευασίες σε φωτεινά χαρούμενα χρώματα, οι γεύσεις που μοιάζουν με καραμέλες και οι εκστρατείες των influencers είναι οι ίδιες τακτικές που χρησιμοποιούνται για άλλα προϊόντα νικοτίνης, με κύριο στόχο τη δημιουργία εθισμού σε αυτά τα επιβλαβή προϊόντα.
Κυβερνήσεις και οργανισμοί που κάνουν τη διαφορά
Οι κυβερνήσεις, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, διαδραματίζουν βασικό ρόλο στη ρύθμιση αυτών των προϊόντων. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η πόλη του Ρίο ντε Τζανέιρο στη Βραζιλία, η οποία έχει αναδειχθεί ως κορυφαίο παράδειγμα τοπικής δράσης για την καταπολέμηση της χρήσης νικοτίνης και την προστασία των νέων από τον εθισμό.
Η πόλη ενέτεινε την επιβολή του νόμου κατά των πωλήσεων και της διαφήμισης ηλεκτρονικών τσιγάρων και πραγματοποίησε εκατοντάδες συντονισμένες επιθεωρήσεις για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με την απαγόρευση και τους νόμους περί απαγόρευσης του καπνίσματος και του ηλεκτρονικού τσιγάρου. Επίσης, ξεκίνησε μεγάλης κλίμακας εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού και ενίσχυσε τη νομοθεσία περί απαγόρευσης του καπνίσματος ώστε να περιλαμβάνει ρητά όλα τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Στις 19 Μαΐου, ο ΠΟΥ βράβευσε ηγέτες από όλο τον κόσμο που αναλαμβάνουν τολμηρά μέτρα για την αντιμετώπιση ολοένα και πιο εξελιγμένων τακτικών του κλάδου που έχουν σχεδιαστεί για να προσελκύσουν νέους. Ο ΠΟΥ αναγνωρίζει όλους τους βραβευθέντες με τα Βραβεία Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καπνίσματος 2026 για την εξαιρετική τους συμβολή στον έλεγχο του καπνού.
Η χρήση καπνού σκοτώνει περισσότερους από 7 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο (καπνιστές και μη καπνιστές, δηλαδή παθητικούς καπνιστές). Παραμένει μια από τις κύριες αιτίες θανάτου που μπορούν να αποφευχθούν παγκοσμίως και συνδέεται με καρδιαγγειακές παθήσεις, αναπνευστικές παθήσεις και περισσότερους από 20 διαφορετικούς τύπους ή υποτύπους καρκίνου. Ο ΠΟΥ ενθαρρύνει τους περισσότερους από 1 δισ. χρήστες καπνού, ηλεκτρονικού τσιγάρου και φακέλων νικοτίνης στον κόσμο να κάνουν το πρώτο βήμα για τη διακοπή του καπνίσματος και την απελευθέρωση από τον εθισμό στην νικοτίνη στις 31 Μαΐου.
