Κοντά στο 3% αναμένεται να κορυφωθεί ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη προς το τέλος του 2026, πριν αρχίσει να υποχωρεί προς τον στόχο του 2%, σύμφωνα με την UBS.
Το βασικό σενάριο του οίκου παραμένει καθησυχαστικό, όμως η μεγαλύτερη ανησυχία είναι μήπως οι ανατιμήσεις στην ενέργεια, στα τρόφιμα και στις μεταφορές περάσουν στους μισθούς και στις τιμές των υπηρεσιών. Μια τέτοια εξέλιξη θα έκανε τον πληθωρισμό πιο επίμονο και θα μπορούσε να οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε περισσότερες αυξήσεις επιτοκίων.
Νέες πηγές πίεσης
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι ανησυχίες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού εξακολουθούν να απειλούν τις αλυσίδες τροφοδοσίας. Η Ευρώπη παραμένει εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας και, επομένως, ευάλωτη στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών.
Πρόσθετες πιέσεις μπορεί να προέλθουν από τα τρόφιμα. Η ξηρασία σε περιοχές της Ευρώπης, αλλά και το φαινόμενο Ελ Νίνιο, ενδέχεται να περιορίσουν την αγροτική παραγωγή και να αυξήσουν τις τιμές βασικών προϊόντων.
Προβλήματα εμφανίζονται και στις μεταφορές. Η χαμηλή στάθμη του Ρήνου και του Δούναβη δυσχεραίνει τη διακίνηση εμπορευμάτων στην ευρωπαϊκή βιομηχανική ενδοχώρα και έχει αυξήσει απότομα το κόστος των ποτάμιων μεταφορών.
Παράλληλα, δημιουργεί δυσκολίες στην ψύξη πυρηνικών σταθμών, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ενεργειακό σύστημα. Σε αυτά προστίθενται οι εμπορικές και ναυτιλιακές διαταραχές που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η UBS εκτιμά ότι αυτές οι πιέσεις θα αρχίσουν να εξασθενούν τους επόμενους μήνες. Η πρόβλεψη αυτή, όμως, προϋποθέτει ότι δεν θα αλλάξει η συμπεριφορά εργαζομένων και επιχειρήσεων.
Κίνδυνος επανάληψης του 2022;
Το 2022, η ενεργειακή κρίση εκδηλώθηκε ενώ οι οικονομίες αντιμετώπιζαν ήδη ελλείψεις προϊόντων, προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και ισχυρή ζήτηση μετά την πανδημία. Καθώς αυξανόταν το κόστος ζωής, οι εργαζόμενοι διεκδίκησαν μεγαλύτερες αυξήσεις μισθών για να καλύψουν μέρος των απωλειών τους. Οι επιχειρήσεις, από την πλευρά τους, μετέφεραν μεγάλο μέρος του αυξημένου κόστους στους καταναλωτές. Ο πληθωρισμός απέκτησε έτσι εγχώρια δυναμική και εξαπλώθηκε στις υπηρεσίες και στην υπόλοιπη οικονομία. Η εξέλιξη αυτή ανάγκασε την ΕΚΤ και τις άλλες κεντρικές τράπεζες να προχωρήσουν σε επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων.
Οι συνθήκες σήμερα είναι διαφορετικές. Ο πληθωρισμός βρίσκεται σε χαμηλότερο σημείο εκκίνησης, οι προσδοκίες των καταναλωτών και των επιχειρήσεων παραμένουν περισσότερο συγκρατημένες και η αύξηση των μισθών προβλέπεται να κινηθεί σε επίπεδα συμβατά με τον στόχο της ΕΚΤ.
Επιπλέον, η αγορά εργασίας παραμένει ισχυρή, όμως το ποσοστό των κενών θέσεων έχει υποχωρήσει από τα υψηλά του 2022. Αυτό δείχνει ότι η ένταση με την οποία οι επιχειρήσεις αναζητούν προσωπικό έχει μειωθεί, περιορίζοντας τις πιέσεις για μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις φαίνεται να έχουν μικρότερη δυνατότητα να μεταφέρουν ολόκληρη την αύξηση του κόστους στις τιμές. Απορροφούν μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης στα περιθώρια κέρδους τους, περιορίζοντας τον κίνδυνο ενός νέου κύκλου αυξήσεων σε μισθούς και τιμές.
Η πρόσφατη εμπειρία της ακρίβειας αποτελεί, ωστόσο, έναν παράγοντα αβεβαιότητας. Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της UBS, οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις γνωρίζουν πλέον πόσο γρήγορα μπορεί να εξαπλωθεί ένα ενεργειακό σοκ και ενδέχεται να αντιδράσουν νωρίτερα. Οι εργαζόμενοι μπορεί να ζητήσουν μεγαλύτερες αυξήσεις, ενώ οι επιχειρήσεις μπορεί να προχωρήσουν ταχύτερα σε ανατιμήσεις.
Η δύσκολη ισορροπία για την ΕΚΤ
Στις αρχές του 2026, η επικρατούσα εκτίμηση ήταν ότι τα ευρωπαϊκά επιτόκια θα συνέχιζαν να μειώνονται. Το σοκ στην προσφορά ενέργειας ανέτρεψε αυτή την εικόνα και ανάγκασε την ΕΚΤ να κινηθεί ξανά προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκια τον Ιούνιο και η UBS προβλέπει ακόμη μία αύξηση τον Σεπτέμβριο. Στο βασικό της σενάριο, τα επιτόκια θα παραμείνουν στη συνέχεια αμετάβλητα έως το τέλος του 2027, όταν η υποχώρηση του πληθωρισμού θα επιτρέψει την αντιστροφή των αυξήσεων.
Εάν οι πληθωριστικές πιέσεις αποδειχθούν ισχυρότερες και πιο επίμονες, το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ θα μπορούσε να φθάσει έως το 3% μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες.
Πάντως η επιστροφή του πληθωρισμού στο 2% παραμένει το βασικό σενάριο της UBS και, η επιβεβαίωσή του θα εξαρτηθεί κυρίως από την πορεία των μισθών και των υπηρεσιών τους επόμενους μήνες.
