Σε ρυθμό πολλαπλάσιων περικοπών, αρνητικών και μηδενικών τιμών που «αποψιλώνουν» τα έσοδα των παραγωγών ΑΠΕ συνεχίζει «σειριακά» το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας με τα νεότερα στοιχεία του Μαΐου να επιβεβαιώνουν την παραπάνω πραγματικότητα.
Ειδικότερα, όπως προκύπτει από το νεότερο δελτίο του Green Tank «Τάσεις στην ηλεκτροπαραγωγή» για τον Μάιο του 2026, το «ψαλίδι» στις ΑΠΕ έφτασε τις 418 Γιγαβατώρες (GWh), ποσότητα που μεταφράζεται σε 14% της συνολικής εγχώριας παραγωγής πράσινης ενέργειας για εκείνο τον μήνα.
Αν και εμφανίζονται μειωμένες σε σχέση με τον Απρίλιο εντούτοις, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς και καταδεικνύεται ήδη από τις αρχές του έτους, το πρόβλημα των περικοπών έχει πάρει «δομικές» διαστάσεις, σημαδεύοντας τόσο την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας με τον Διαχειριστή να αποκτά μόνιμο «πονοκέφαλο» ως προς την διαχείριση της μόνιμα σχεδόν πλεονάζουσας «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας όσο και για τους παραγωγούς που βλέπουν μέρος της παραγωγής τους να καταλήγει στα «σκουπίδια» χωρίς κάποιο οικονομικό όφελος.
Περισσότερες περικοπές από το 2025
Αναλυτικότερα, σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε το Green Tank, οι περικοπές τον Μάιο έκλεισαν 12% λιγότερες σε σχέση με τον Απρίλιο, αλλά αυξημένες κατά 9% συγκριτικά με τις περικοπές του Μαΐου 2025, πράγμα που αναμένεται να ισχύσει λίγο έως πολύ όλους καθ’ όλη την διάρκεια του έτους, αντικατοπτρίζοντας την επιδείνωση της κατάστασης σε σχέση με την περσινή χρονιά.
Αθροιστικά για το πρώτο πεντάμηνο, οι συνολικές περικοπές εκτιμώνται στις 1.303 GWh (9,9% της συνολικής παραγωγής ΑΠΕ), οριακά παρόμοιες με τις συνολικές περικοπές του πρώτου εξαμήνου του 2025 (1.237 GWh). Επιπρόσθετα, η μέρα με τις υψηλότερες περικοπές ήταν το Σάββατο 2 Μαΐου 2026, με περικοπές 35,9 GWh (ή 8,6% των συνολικών περικοπών του μήνα). Οι περισσότερες περικοπές τον Μάιο σημειώθηκαν μεταξύ 9 το πρωί και 3 το μεσημέρι, δηλαδή κατά τις ώρες που κορυφώνεται η παραγωγή των φωτοβολταϊκών.
Αρνητικές και μηδενικές τιμές
Ανάλογα «ανησυχητική» εικόνα παρουσιάζουν τα στιγμιότυπα αρνητικών και μηδενικών τιμών στη διάρκεια του μήνα με το πλήθος να αυξάνει ραγδαία σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Αναλυτικότερα, τον Μάιο του 2026 καταγράφηκαν συνολικά 218 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή 35 ώρες περισσότερες από τον προηγούμενο μήνα και 162 ώρες παραπάνω από τον Μάιο του 2025. Αθροιστικά το πρώτο πεντάμηνο του 2026 είχαμε 642 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές, ενώ την ίδια περίοδο του 2025, αυτό συνέβη μόλις 124 ώρες, δηλαδή μόλις το 19.3% των συνολικών ωρών με αρνητικές τιμές του 2026.
Καλές οι «μηδενικές»… αλλά δεν φτάνουν
Υπενθυμίζεται ότι μέχρι πρότινος η κατάσταση των μηδενικών και αρνητικών τιμών σήμαινε τεράστια απώλεια εσόδων που σε συνδυασμό με τις περικοπές έφτασε να καταγράψει μείωση εισροών της τάξης του 60% στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών τους μήνες Απρίλιο και Μάιο.
Θεωρητικά, η κατάσταση έχει αλλάξει αρχής γενομένης από 1η Ιουνίου όταν και αναμένεται να ισχύσουν αναδρομικά τα μέτρα στήριξης που εξήγγειλε το ΥΠΕΝ και μένει να θεσπίσει. Αυτά αφορούν στην αποζημίωση των μηδενικών τιμών στο ύψος της ταρίφας που έχουν «κλείσει» τα έργα καθώς και την αποζημίωση των δύο συνεχόμενων αρνητικών τιμών.
Χρειάζεται βέβαια να σημειωθεί ότι η σχετική συζήτηση περί μέτρων στήριξης υπέρ των μικρομεσαίων παραγωγών φωτοβολταϊκών συνεχίζεται και μετά τις πρόσφατες ανακοινώσεις του ΥΠΕΝ με τον κλάδο να υποστηρίζει ότι τα μέτρα συνιστούν μεν ένα βήμα ωστόσο δεν παύει να είναι ανεπαρκές έναντι των διαστάσεων που έχει πάρει το πρόβλημα.
Τα 2+1 υπό συζήτηση μέτρα
Σε αυτή την κατεύθυνση, οι δύο πλευρές (μιλώντας πάντα για τα φωτοβολταϊκά έργα με Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης/ΣΕΔΠ) συζητούν επικουρικά να εφαρμόσουν την εμπροσθοβαρή αύξηση της ταρίφας, σε συνδυασμό με ένα μηχανισμό clawback για την ανάκτηση των ποσών στην πορεία.
Το μέτρο έχει στόχο να ενισχύσει εμπροσθοβαρώς τις εισροές των παραγωγών, αντισταθμίζοντας την μεγάλη απώλεια εσόδων που υφίστανται την τρέχουσα περίοδο λόγω περικοπών και αρνητικών τιμών που με την σειρά της τους εμποδίζει, μεταξύ άλλων, να παραμείνουν συνεπείς στις δανειακές τους υποχρεώσεις, θέτοντας εν αμφιβόλω συλλήβδην την βιωσιμότητα των οικείων επενδύσεων.
Η επιστροφή των χρημάτων θα γίνει με απομείωση της ταρίφας σε βάθος χρόνου και στο πλαίσιο διάρκειας της σύμβασης των πάρκων όταν πια θα έχει αποκατασταθεί μια ορισμένη «τάξη» στην αγορά. Το εν λόγω μέτρο είναι πρακτικά «ουδέτερο» οικονομικά, γεγονός που επιτρέπει να τεθεί εκ νέου στο τραπέζι και να «περάσει» από την Κομισιόν παρά το γεγονός ότι έχει ήδη απορριφθεί μία φορά. Επίσης το Υπουργείο εξετάζει το ενδεχόμενο να επεκτείνει την αποζημίωση των πάρκων και όταν η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κινείται σε αρνητικό «έδαφος». Για την ακρίβεια, το υπό εξέταση μέτρο είναι τα έργα να λαμβάνουν αποζημίωση, όταν οι αρνητικές τιμές δεν ξεπερνούν τις 4 συνεχόμενες ώρες.
Σημειώνεται ότι η συζήτηση συνεχίζεται με την εφαρμογή των μέτρων να απαιτεί την έγκριση της Επιτροπής, ιδίως σε ότι αφορά το δεύτερο, μιας και αν εφαρμοστεί, θα αποτελούσε βασική τροποποίηση της «αρχιτεκτονικής» του σχήματος στήριξης. Το ίδιο ισχύει και για την προοπτική της 5ετούς παράτασης των συμβάσεων λειτουργικής ενίσχυσης των έργων, η οποία φαίνεται να μην εγκαταλείπεται από το υπουργείο.
