Η αναβάθμισης της αξιολόγησης του λειτουργικού περιβάλλοντος της Ελλάδας σε «bbb» με σταθερές προοπτικές, από «bbb-» με θετικές προοπτικές, αντανακλά τη βελτίωση των επιχειρηματικών ευκαιριών για τις τράπεζες, την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη και τις ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης, σύμφωνα με τη Fitch.
Ωστόσο, ο οίκος επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υφίστανται διαρθρωτικές αδυναμίες στον κλάδο, κυρίως λόγω του μεγάλου αποθέματος «κόκκινων» δανείων που παραμένουν εκτός τραπεζικού συστήματος, αλλά και ορισμένων θυλάκων κινδύνου στη λιανική.
Η Fitch σημειώνει ότι η ελληνική οικονομία επέδειξε ανθεκτικότητα, καταγράφοντας ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της ΕΕ την περίοδο 2023-2025, με ετήσια αύξηση του ΑΕΠ άνω του 2%, παρά τις γεωπολιτικές και εμπορικές αναταράξεις. Για το 2026 προβλέπει ελαφρώς χαμηλότερη ανάπτυξη, κυρίως λόγω των επιπτώσεων της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, εκτιμώντας ωστόσο ότι η οικονομία θα συνεχίσει να στηρίζεται από την τελευταία χρονιά των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Μεσοπρόθεσμα, ο οίκος εκτιμά ότι το εισόδημα στην Ελλάδα θα συγκλίνει περαιτέρω προς τα επίπεδα της Eυρωζώνης, με δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης γύρω στο 2%, χάρη στη βελτίωση των οικονομικών των νοικοκυριών, τη συνεχιζόμενη αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση των επενδύσεων.
Διψήφια αύξηση δανείων και ανάπτυξη προμηθειών
Οι ελληνικές τράπεζες επωφελούνται από την ισχυρή αύξηση των χορηγήσεων και τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων που παράγουν προμήθειες, κυρίως στους τομείς των ασφαλειών και της διαχείρισης κεφαλαίων. Η Fitch προβλέπει ότι η πιστωτική επέκταση θα κινηθεί σε υψηλά μονοψήφια ποσοστά την περίοδο 2026-2027, μετά από αύξηση 10% το 2025, με βασικό μοχλό τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Η ποιότητα των εταιρικών δανείων παραμένει ικανοποιητική, καθώς οι επιχειρήσεις εμφανίζουν συγκρατημένη μόχλευση, αν και η τραπεζική έκθεση εξακολουθεί να παρουσιάζει μέτρια συγκέντρωση σε βασικούς κλάδους, όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και ο τουρισμός.
Στη λιανική τραπεζική, η Fitch διαπιστώνει σταδιακή ανάκαμψη της πιστωτικής ζήτησης, με τα στεγαστικά να καταγράφουν αύξηση για πρώτη φορά από το 2008. Τα πιστοδοτικά κριτήρια χαρακτηρίζονται γενικά επαρκή και ενισχύονται από τα δεσμευτικά μέτρα της Τράπεζας της Ελλάδος που βασίζονται στην ικανότητα αποπληρωμής των δανειοληπτών. Για τα κρατικά προγράμματα στήριξης οι προϋποθέσεις είναι ελαφρώς πιο ευέλικτες, χωρίς ωστόσο να δημιουργούνται σημαντικοί πρόσθετοι κίνδυνοι.
Παράλληλα, οι δραστηριότητες που αποφέρουν προμήθειες αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς. Οι τράπεζες έχουν ενισχύσει τη θέση τους στη διαχείριση κεφαλαίων και στις ασφαλιστικές εργασίες μέσω εξαγορών και στρατηγικών συνεργασιών, ενώ η αύξηση των υπό διαχείριση κεφαλαίων τροφοδοτείται από τη μεταφορά καταθέσεων σε προϊόντα σταθερού εισοδήματος και, ολοένα περισσότερο, σε πιο σύνθετα επενδυτικά προϊόντα.
Η Fitch εκτιμά ότι οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες, χάρη στην ισχυρή εγχώρια παρουσία τους, βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση για να αξιοποιήσουν αυτή την τάση και προβλέπει ότι θα διατηρήσουν δείκτη λειτουργικών κερδών προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού (operating profit/risk-weighted assets) τουλάχιστον στο 3,5% την περίοδο 2026-2027.
Οι διαρθρωτικές αδυναμίες παραμένουν
Παρά τη σαφή βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος, η Fitch επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαρθρωτικές αδυναμίες, κυρίως όσον αφορά την οικονομική δυνατότητα ορισμένων νοικοκυριών να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους. Τα επίπεδα εισοδήματος παραμένουν χαμηλότερα σε σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ως αποτέλεσμα της μη πλήρους ανάκαμψης της οικονομίας και της ακόμη υψηλής, αν και μειούμενης, ανεργίας.
Ο οίκος υπογραμμίζει επίσης ότι οι αδυναμίες του θεσμικού πλαισίου έχουν επιβραδύνει την επίλυση των τιτλοποιημένων προβληματικών δανείων που διαχειρίζονται οι servicers, τα οποία εξακολουθούν να αντιστοιχούν περίπου στο 30% του ΑΕΠ. Παρότι αυτό δεν έχει ανακόψει την ανάκαμψη της ζήτησης για λιανικά δάνεια, η επιτάχυνση της επαναφοράς δανείων σε καθεστώς εξυπηρέτησης (reperforming loans) και ενδεχόμενες επαναγορές τους από τις τράπεζες θα μπορούσαν να στηρίξουν περαιτέρω την πιστωτική επέκταση μεσοπρόθεσμα.
Παράλληλα, η πρόσφατη δικαστική απόφαση σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια που υπάγονται στον νόμο Κατσέλη ενδέχεται να δημιουργήσει νομική αβεβαιότητα και ζητήματα πληρωματικής συμπεριφοράς. Επιπλέον, η αναδιάρθρωση παλαιών στεγαστικών δανείων με ρήτρες αύξησης επιτοκίου (step-up) ή σε ελβετικό φράγκο εξακολουθεί να αποτελεί δυνητική πηγή κινδύνου.
Ωστόσο, η Fitch εκτιμά ότι οι επιπτώσεις θα είναι περιορισμένες, καθώς οι τράπεζες έχουν ήδη σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις. Συνολικά, ο οίκος εκτιμά ότι τα σημαντικά ενισχυμένα πιστωτικά προφίλ των ελληνικών τραπεζών θα τους επιτρέψουν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις προκλήσεις αυτές, αξιοποιώντας παράλληλα τις επιχειρηματικές ευκαιρίες που δημιουργεί το βελτιωμένο λειτουργικό περιβάλλον και στηρίζοντας μια διατηρήσιμα υψηλότερη κερδοφορία.
