Το ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον για την δημιουργία data centers στην Ελλάδα επιβεβαιώνουν τα νεότερα στοιχεία σχετικά με τα αιτήματα σύνδεσης που έχουν κατατεθεί στον ΑΔΜΗΕ και φιλοδοξούν να πάρουν μια «θέση» πλάι στα 8 εν λειτουργία data centers συνολικής ισχύος περί τα 520 MW.
Ειδικότερα, όπως αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος, τα αιτήματα έχουν εισρεύσει κατά «κύματα» τους τελευταίους μήνες, φτάνοντας σχεδόν τα 5 GW από 1,2 GW στα τέλη του 2025, δημιουργώντας ασφυκτικές πιέσεις στον Διαχειριστή, δεδομένου ότι αφενός το σύστημα δεν μπορεί να εξυπηρετήσει ένα τέτοιο πλήθος και αφετέρου γιατί ανακύπτουν ζητήματα «ρυθμιστικής φύσεως» που καταλήγουν να «βραχυκυκλώνουν» την όλη διαδικασία.
Καταρχήν, από γεωγραφική άποψη, το ενδιαφέρον, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, δείχνει να μετατοπίζεται εκτός Αττικής με την τελευταία πλέον να έχει φτάσει σε σημείο κορεσμού και αδυναμίας εξυπηρέτησης νέων αιτημάτων, πράγμα που φαίνεται να έχει εμπεδωθεί σε επίπεδο αγοράς, με τους ενδιαφερόμενους να έχουν σταματήσει να προσέρχονται με αιτήματα σύνδεσης στο Λεκανοπέδιο.
Η μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας συγκεντρώνει περί τα 500 MW από το σύνολο των αιτημάτων που βρίσκονται αυτή την στιγμή υπό εξέταση από τον Διαχειριστή με τα υπόλοιπα να απλώνονται στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας και πολλά να εντοπίζονται σε περιοχές όπως Δυτική Μακεδονία, Στερεά Ελλάδα, Έβρος και Ήπειρος. Το πρόβλημα ωστόσο που έχει προκύψει και φέρεται να έχει «παγώσει» την όλη διαδικασία αφορά στην «φόρμουλα» εξέτασης των αιτημάτων με τον ΑΔΜΗΕ να «υποχρεώνεται» εκ του νόμου να διεκπεραιώνει τα αιτήματα βάσει χρονικής προτεραιότητας.
Κατά συνέπεια ο Διαχειριστής δεν μπορεί να παρακάμψει την σειρά, αφήνοντας δηλαδή, κατά μέρος τα αιτήματα της Αττικής, και να προχωρήσει στα υπόλοιπα που ακολουθούν και πιθανόν κάποια από αυτά να μπορούν να εξυπηρετηθούν, μιας και υπάρχουν περιθώρια σε κάποιες περιοχές της χώρας να «κουμπώσουν» data centers στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο τρόπος για να ξεκολλήσει η διαδικασία
Σε αυτή την βάση, ο ΑΔΜΗΕ σχεδιάζει μέσα στον επόμενο μήνα να καταθέσει εισήγηση προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση που να επιτρέπει την παράκαμψη της σειράς τόσο για την αποσυμφόρηση της κατάστασης που πλέον τείνει να θυμίζει την κατάσταση στις ΑΠΕ όσο και για να προχωρήσουν αιτήματα που πράγματι υπάρχει δυνατότητα να εξυπηρετηθούν.
Σημειώνεται ότι η νομοθετική ρύθμιση του ΥΠΕΝ αφορά στην γενική περιγραφή του μέτρου με την εξειδίκευση να ακολουθεί από την ΡΑΑΕΥ με τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, κατόπιν σχετικής εισήγησης από τον ΑΔΜΗΕ.
Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, το μέτρο θεωρείται επιβεβλημένο να προχωρήσει άμεσα προκειμένου να επιτρέψει την διαχείριση των αιτημάτων που έχουν κατατεθεί και ήδη καταγράφουν σημάδια «συσσώρευσης» χωρίς το σύστημα μεταφοράς να είναι σε θέση να εξυπηρετήσει ένα τέτοιο όγκο.
Νέες προκλήσεις για το ηλεκτρικό σύστημα
Χρειάζεται να σημειωθεί ότι ο «προβληματισμός» του Διαχειριστή, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, δεν αφορά μονάχα το «γραφειοκρατικό σκέλος» αλλά πολύ περισσότερο την ενσωμάτωση των νέων φορτίων στο σύστημα, πράγμα που παρουσιάζει ιδιαίτερη συνθετότητα και απαιτήσεις ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία του ηλεκτρικού δικτύου, χωρίς παράπλευρες απώλειες «δεξιά κι αριστερά» σε άλλα στοιχεία που επίσης καταλαμβάνουν μια θέση στο ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας.
«Τα data center έρχονται πιο γρήγορα από τις απαιτήσεις που θα πρέπει να πληρούνται για να κουμπώσουν στο δίκτυο» αναφέρει χαρακτηριστικά στέλεχος της αγοράς με γνώση του θέματος, για να συμπληρώσει ότι το «πρόβλημα» δεν περιορίζεται στην Ελλάδα αλλά ανάλογα απασχολεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με τις ΙΤ τεχνολογίες να συνιστούν πλέον τον βασικό συντελεστή πίεσης των ηλεκτρικών συστημάτων τόσο λόγω της αύξησης της ζήτησης όσο και λόγω της φυσιογνωμίας που παρουσιάζουν τα συγκεκριμένα φορτία και η οποία απαιτεί κατάλληλες προσαρμογές στη λειτουργία του «ενεργειακού οικοσυστήματος».
Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, η κατανάλωση ηλεκτρισμού από data centers αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί έως το 2030 σε όλη την υφήλιο, φτάνοντας τα 945 TWh, δηλαδή επίπεδα αντίστοιχα με τη συνολική κατανάλωση της Ιαπωνίας σήμερα. Την ίδια στιγμή, η νέα πραγματικότητα δημιουργεί επίσης ένα εντελώς διαφορετικό προφίλ φορτίου για τα ηλεκτρικά συστήματα. Σε αντίθεση με τις κατοικίες ή πολλές βιομηχανίες δραστηριότητες, τα data centers λειτουργούν συνεχώς, με υψηλή και σταθερή κατανάλωση, χωρίς σημαντικές διακυμάνσεις μέσα στη μέρα. Αυτό σημαίνει ότι απαιτούν μόνιμα διαθέσιμη ισχύ και εξαιρετικά αξιόπιστη ηλεκτροδότηση.
Ο Τσάφος στη Βουλή για το data center της ΔΕΗ
Πέρα ωστόσο από τις προκλήσεις που εκτείνονται από το ηλεκτρικό και το τηλεπικοινωνιακό σκέλος μέχρι τα θέματα χωροθέτησης και της συνολικότερης εφοδιαστικής αλυσίδας, αναμένονται και οφέλη με τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο να κάνει ειδική μνεία σε πρόσφατη τοποθέτησή του στη Βουλή.
Ειδικότερα, ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «Η ύπαρξη του data center (σ.σ. μιλώντας για το data center που σχεδιάζει η ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία) δημιουργεί ένα τεράστιο ενεργειακό οικοσύστημα. Τα έργα γίνονται εν μέρει γιατί υπάρχει εξαιρετικό δυναμικό στην περιοχή, αλλά και για μια αλυσίδα αξίας. Δίνει ευκαιρία σε εταιρείες να βρουν νέες πιθανές χρήσεις στη Δ. Μακεδονία και να δημιουργήσει μια υπεραξία που δεν δημιούργησε ποτέ ο λιγνίτης», ανέφερε.
«Η αδειοδότηση του έργου θα γίνει όταν σχεδιαστεί με σαφήνεια το data center. Πρώτα θα κλείσουν οι συζητήσεις με τους hyperscalers. Είναι σαφές όταν ο λιγνίτης φεύγει, έχουμε ένα σύμπλεγμα έργων στην περιοχή, που μας δίνει μοναδική ευκαιρία να πάμε από τη μονοκαλλιέργεια λιγνίτη σε ένα οικοσύστημα πουθ μπορεί να δημιουργήσει νέες επιχειρήσεις», κατέληξε.
