Η ανάλυση των βασικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ) στην Ελλάδα καταδεικνύει ότι, παρά τη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση τα τελευταία έτη, οι προκλήσεις που σχετίζονται με τη λειτουργία και το κόστος δραστηριότητας αποκτούν αυξημένη σημασία.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας SAFE για το 2025, το κυριότερο πρόβλημα που αναφέρουν οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα είναι η εξεύρεση κατάλληλου ανθρώπινου δυναμικού, το οποίο αξιολογείται ως σημαντικότερο από το 26% των επιχειρήσεων, ποσοστό αντίστοιχο με εκείνο της Ευρωζώνης. Ως δεύτερο σε σημασία πρόβλημα αναδεικνύεται το αυξημένο κόστος παραγωγής ή εργασίας (15%), ενώ η πρόσβαση σε εξωτερική χρηματοδότηση κατατάσσεται στην ίδια περίπου θέση με τον ανταγωνισμό, συγκεντρώνοντας το 14% των απαντήσεων.
Η κατάταξη αυτή υποδηλώνει ότι, σε σχέση με προηγούμενα έτη, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση δεν αποτελεί το κυρίαρχο εμπόδιο για τη λειτουργία των ΜμΕ. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη βελτίωση των συνθηκών ρευστότητας, μεταξύ άλλων και μέσω της αξιοποίησης ευρωπαϊκών πόρων και χρηματοδοτικών εργαλείων, χωρίς ωστόσο να αναιρεί τη σημασία της ως παράγοντα που εξακολουθεί να επηρεάζει την αναπτυξιακή δυνατότητα των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, αν και η πρόσβαση των ΜμΕ σε χρηματοδότηση εμφανίζει βελτίωση, οι όροι δανεισμού παραμένουν σχετικά αυστηροί. Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος δανεισμού και απαιτήσεις εξασφαλίσεων, στοιχεία που επηρεάζουν τη δυνατότητα αξιοποίησης της διαθέσιμης χρηματοδότησης.
Η ζήτηση για εξωτερική χρηματοδότηση παραμένει ενεργή, ιδίως για την κάλυψη αναγκών κεφαλαίου κίνησης και την υλοποίηση επενδύσεων. Ωστόσο, η πρόσβαση διαφοροποιείται ανάλογα με το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων, με τις μικρότερες να αντιμετωπίζουν συγκριτικά μεγαλύτερες δυσκολίες.
Παράλληλα, τα στοιχεία της έρευνας καταδεικνύουν ότι η πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ επιχειρήσεων, καθώς ένα μέρος των αιτήσεων είτε απορρίπτεται είτε εγκρίνεται με λιγότερο ευνοϊκούς όρους. Στο πλαίσιο αυτό, οι απαιτήσεις για παροχή εξασφαλίσεων και τα περιθώρια επιτοκίων εξακολουθούν να αποτελούν κρίσιμους παράγοντες που επηρεάζουν την τελική δυνατότητα δανεισμού.
Ταυτόχρονα, ορισμένες επιχειρήσεις στρέφονται σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης ή περιορίζουν την επενδυτική τους δραστηριότητα, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι υφιστάμενοι περιορισμοί δεν σχετίζονται μόνο με τη διαθεσιμότητα χρηματοδότησης, αλλά και με τους όρους υπό τους οποίους αυτή παρέχεται.
Συνολικά, τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι η βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης έχει συμβάλει στη μείωση των σχετικών περιορισμών, χωρίς όμως να τους έχει εξαλείψει, καθώς αυτοί εξακολουθούν να εκδηλώνονται κυρίως μέσω του κόστους και των όρων δανεισμού.
Παράλληλα, η ανάδειξη της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού και του αυξημένου κόστους ως βασικών προβλημάτων αντανακλά τη μετατόπιση των πιέσεων που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, σε ένα περιβάλλον όπου παράγοντες που σχετίζονται με την αγορά εργασίας και το κόστος παραγωγής επηρεάζουν τη λειτουργία και την ανταγωνιστικότητά τους.
Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση της βιωσιμότητας και της αναπτυξιακής δυναμικής των ΜμΕ συνδέεται όχι μόνο με τη χρηματοδότηση, αλλά και με ευρύτερες παρεμβάσεις που αφορούν τη λειτουργία της αγοράς εργασίας και τη διαμόρφωση του κόστους παραγωγής.
