Η παράταση έως τις 22 Ιουνίου για τον καθαρισμό οικοπέδων και την υποβολή δήλωσης στην πλατφόρμα του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δίνει μία ακόμη εβδομάδα περιθώριο στους υπόχρεους να θωρακίσουν τις περιουσίες τους έναντι πυρκαγιάς αλλά και να γλιτώσουν από τσουχτερά πρόστιμα.
Μέχρι πριν από δύο ημέρες είχαν υποβληθεί 373.000 δηλώσεις καθαρισμού, όταν το 2025 οι δηλώσεις είχαν φτάσει περίπου τις 730.000 μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, γεγονός που σημαίνει ότι μέχρι στιγμής έχει κατατεθεί μόλις το 51% των περσινών δηλώσεων. Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί, παρά την παράταση, το βάρος μεταφέρεται πλέον στην επόμενη ημέρα, όταν θα ξεκινήσουν εντατικότεροι έλεγχοι και αυτοψίες από δήμους και αρμόδιες υπηρεσίες.
Η κινητοποίηση των αρχών συνδέεται και με το γεγονός ότι οι φετινές συνθήκες θεωρούνται ιδιαίτερα απαιτητικές. Οι αυξημένες βροχοπτώσεις του προηγούμενου διαστήματος οδήγησαν σε σημαντική ανάπτυξη βλάστησης και άρα σε μεγαλύτερο καύσιμο φορτίο ενόψει του καλοκαιριού. Την ίδια στιγμή, το 85% των πυρκαγιών στη χώρα αποδίδεται σε ανθρώπινη αμέλεια. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 658 πυρκαγιές, ενώ σε 411 περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί οι υπαίτιοι. Παράλληλα έχουν πραγματοποιηθεί 81 συλλήψεις και έχουν επιβληθεί διοικητικά πρόστιμα που ξεπερνούν συνολικά τις 400.000 ευρώ.
Έρχονται αυτοψίες σε Δυτική Αττική και Πάρνηθα
Μετά τη λήξη της νέας προθεσμίας αναμένεται να ξεκινήσει ένα πιο εντατικό κύμα ελέγχων, τόσο κατόπιν καταγγελιών πολιτών όσο και αυτεπάγγελτα από τους δήμους και τις αρμόδιες υπηρεσίες. Ήδη το υπουργείο έχει προαναγγείλει αυστηρούς ελέγχους για τη διαπίστωση της συμμόρφωσης των ιδιοκτητών, καθώς και διασταυρώσεις των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί στο Εθνικό Μητρώο.
Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο Κλιματικής Προστασίας και Πολιτικής Κρίσης πραγματοποιεί το τελευταίο διάστημα αυτοψίες σε περιοχές υψηλού κινδύνου της Αττικής προκειμένου να αξιολογηθεί η πρόοδος των προληπτικών παρεμβάσεων πριν από την κορύφωση της αντιπυρικής περιόδου. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί επισκέψεις στον Υμηττό και την Πεντέλη, ενώ το επόμενο διάστημα οι αυτοψίες θα επεκταθούν στη βορειοανατολική και τη δυτική Αττική, καθώς και στην Πάρνηθα.
Παράλληλα, οι δήμοι έχουν ενισχυθεί με χρηματοδότηση ύψους 50 εκατ. ευρώ για δράσεις καθαρισμού, ενώ για τον εντοπισμό ακαθάριστων οικοπέδων θα αξιοποιηθούν τόσο οι αυτοψίες των αρμόδιων υπηρεσιών όσο και οι καταγγελίες πολιτών, με το υπουργείο να εκτιμά ότι σημαντικός αριθμός ιδιοκτητών θα σπεύσει να ολοκληρώσει τις διαδικασίες τις τελευταίες ημέρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας.
Αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων
Η επόμενη ημέρα συνοδεύεται και από αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων για όσους δεν συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις καθαρισμού και δήλωσης.
Για τα ακαθάριστα οικόπεδα το πρόστιμο διαμορφώνεται πλέον σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστη επιβάρυνση τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ. Πρόκειται ουσιαστικά για διπλασιασμό σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, όταν η αντίστοιχη επιβάρυνση ανερχόταν σε 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Έτσι, για ένα οικόπεδο 500 τετραγωνικών μέτρων το πρόστιμο φτάνει τα 500 ευρώ.
Αλλαγές προβλέπονται και για τις δηλώσεις καθαρισμού. Το ενιαίο πρόστιμο των 1.000 ευρώ αντικαθίσταται από κλιμακωτό σύστημα. Ειδικότερα, το πρόστιμο ανέρχεται σε 500 ευρώ όταν δεν έχει πραγματοποιηθεί ούτε καθαρισμός ούτε υποβολή δήλωσης, ενώ περιορίζεται στα 100 ευρώ όταν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά δεν έχει υποβληθεί η σχετική δήλωση στην πλατφόρμα.
Με 18.000 πυροσβέστες, 108 drones και 5.200 εθελοντές η φετινή μάχη
Η φετινή αντιπυρική περίοδος βρίσκει τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας με αυξημένα μέσα επιτήρησης και επιχειρησιακής ετοιμότητας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, σε όλη τη χώρα επιχειρούν 108 drones, εκ των οποίων τα 33 στην Αττική, παρέχοντας συνεχή εικόνα ημέρα και νύχτα για τον έγκαιρο εντοπισμό νέων εστιών πυρκαγιάς.
Παράλληλα, το Πυροσβεστικό Σώμα αριθμεί περίπου 18.000 πυροσβέστες, ενώ λειτουργούν 37 ανακριτικά κλιμάκια σε όλη τη χώρα για τη διερεύνηση περιστατικών και τον εντοπισμό υπαιτίων. Στο έργο της πρόληψης και της επιτήρησης συμμετέχουν επίσης περισσότερες από 200 εθελοντικές ομάδες με πάνω από 5.200 εκπαιδευμένους και πιστοποιημένους εθελοντές Πολιτικής Προστασίας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η προθεσμία της 22ας Ιουνίου μοιάζει λιγότερο με το τέλος της διαδικασίας και περισσότερο με την αφετηρία μιας νέας φάσης, όπου το βάρος μεταφέρεται από τις δηλώσεις στην επιβεβαίωση ότι τα οικόπεδα έχουν πράγματι καθαριστεί και παραμένουν καθαρά καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.
Πώς υποβάλλεται η δήλωση καθαρισμού
Οι ιδιοκτήτες που θα ολοκληρώσουν τον καθαρισμό των οικοπέδων τους έως τις 22 Ιουνίου θα πρέπει στη συνέχεια να υποβάλουν τη σχετική δήλωση στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών. Η διαδικασία γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας με τη χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet. Ο υπόχρεος επιλέγει το ακίνητο για το οποίο υποβάλλεται η δήλωση, συμπληρώνει τα απαιτούμενα στοιχεία και δηλώνει ότι οι εργασίες καθαρισμού έχουν ολοκληρωθεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις. Με την οριστική υποβολή η δήλωση καταχωρίζεται στο σύστημα, ενώ ο υπόχρεος οφείλει να διατηρεί το οικόπεδο καθαρό καθ' όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, έως και τις 31 Οκτωβρίου.
Καθώς μετά τη λήξη της προθεσμίας αναμένεται να εντατικοποιηθούν οι έλεγχοι, οι ιδιοκτήτες καλό είναι να διατηρούν κάθε διαθέσιμο αποδεικτικό στοιχείο του καθαρισμού, όπως φωτογραφίες πριν και μετά τις εργασίες, αποδείξεις ή τιμολόγια συνεργείων και κάθε σχετικό έγγραφο που μπορεί να τεκμηριώσει ότι οι υποχρεώσεις τους εκπληρώθηκαν εμπρόθεσμα. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι έλεγχοι θα πραγματοποιούνται τόσο κατόπιν καταγγελιών όσο και αυτεπάγγελτα από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
