Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ σπάνια προσελκύουν το ενδιαφέρον που προσελκύουν οι προεδρικές αναμετρήσεις. Ωστόσο, συχνά αποτελούν σημείο καμπής για την αμερικανική πολιτική και οικονομία. Σε ανάλυσή της για τις εκλογές του Νοεμβρίου, η UBS σχολιάζει ότι η αναμέτρηση θα διεξαχθεί σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής πόλωσης, δημοσιονομικών πιέσεων, γεωπολιτικών εντάσεων και τεχνολογικών ανακατατάξεων, ενώ το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι η Ουάσιγκτον θα βρεθεί σε ένα καθεστώς… διχασμένης διακυβέρνησης.
Στις ενδιάμεσες εκλογές η συμμετοχή των ψηφοφόρων συνήθως υποχωρεί σημαντικά, όμως η ιστορία δείχνει ότι μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά το πολιτικό τοπίο. Στη σημερινή συγκυρία, όπως σχολιάζει η UBS, οι δικαστικές αποφάσεις για τον επανασχεδιασμό εκλογικών περιφερειών, οι συγκρούσεις γύρω από τη δημοσιονομική πολιτική και τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής και των δύο κομμάτων δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η απρόβλεπτη συμπεριφορά των ψηφοφόρων μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο.
Μια σειρά παράλληλων εξελίξεων, όπως οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην οικονομία και την αγορά εργασίας, αλλά και η μεταβαλλόμενη οικονομική συγκυρία καθιστούν την αναμέτρηση κάτι περισσότερο από μια απλή αξιολόγηση της κυβέρνησης Τραμπ. Όπως τονίζουν οι αναλυτές της UBS, οι εκλογές θα αποτελέσουν και μια δοκιμασία της ικανότητας των ΗΠΑ να διαχειριστούν τις εσωτερικές τους διαιρέσεις και τις προκλήσεις της επόμενης περιόδου.
Ο ελβετικός οίκος εκτιμά ότι η δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ αναμένεται να περάσει σταδιακά από τη φάση της στήριξης της οικονομίας σε μια φάση μεγαλύτερης δημοσιονομικής πειθαρχίας. Οι προγραμματισμένες περικοπές δαπανών και η λήξη σημαντικών επιδοτήσεων αναμένεται να περιορίσουν τη δημοσιονομική ώθηση στην οικονομία. Την ίδια στιγμή, το ανώτατο όριο χρέους αναμένεται να αποτελέσει ένα ακόμη πεδίο πολιτικών διαπραγματεύσεων, ενώ ένα διχασμένο Κογκρέσο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξημένη μεταβλητότητα λόγω πιθανών δημοσιονομικών αδιεξόδων ή ακόμη και προσωρινών αναστολών λειτουργίας ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
Τα τρία σενάρια της UBS
Η UBS θεωρεί ότι το πιθανότερο αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών είναι η επιστροφή σε ένα καθεστώς διχασμένης διακυβέρνησης. Το βασικό της σενάριο, στο οποίο αποδίδει πιθανότητα 50%, προβλέπει ότι οι Δημοκρατικοί θα ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί θα διατηρήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας. Ο οίκος εκτιμά ότι αυτό το αποτέλεσμα θα τερματίσει δύο χρόνια ελέγχου της ομοσπονδιακής κυβέρνησης από τους Ρεπουμπλικανούς και θα οδηγήσει σε ένα πιο δύσκολο νομοθετικό περιβάλλον, με περισσότερες πολιτικές διαπραγματεύσεις και περιορισμένες δυνατότητες για νέες μεγάλες πρωτοβουλίες.
Το δεύτερο πιθανότερο σενάριο, με πιθανότητα 35%, προβλέπει την ανάκτηση τόσο της Βουλής όσο και της Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς. Σε αυτή την περίπτωση, η αντιπολίτευση θα αποκτούσε σημαντικά μεγαλύτερη επιρροή στη νομοθετική διαδικασία, επηρεάζοντας ζητήματα όπως η δημοσιονομική πολιτική, το ανώτατο όριο χρέους και οι κοινωνικές δαπάνες.
Το τρίτο σενάριο, στο οποίο η UBS αποδίδει πιθανότητα μόλις 15%, προβλέπει τη διατήρηση του σημερινού συσχετισμού δυνάμεων, με τους Ρεπουμπλικανούς να ελέγχουν τόσο τη Βουλή όσο και τη Γερουσία. Πρόκειται για το λιγότερο πιθανό αποτέλεσμα, καθώς ιστορικά το κόμμα του προέδρου τείνει να χάνει έδρες στις ενδιάμεσες εκλογές.
Η UBS συνδέει την εκτίμησή της με τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής του Ντόναλντ Τραμπ και την ιστορική εμπειρία των ενδιάμεσων εκλογών, αν και αναγνωρίζει ότι οι αλλαγές στις εκλογικές περιφέρειες μπορούν να προσφέρουν ορισμένα πλεονεκτήματα στους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους.
Η οπτική των αγορών
Οι μεγάλες αλλαγές στις κεφαλαιακές ροές, οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής στις ΗΠΑ, οι συζητήσεις γύρω από τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης και η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον για τους επενδυτές. Καθώς όμως οι αμερικανικές μετοχές κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, η προσοχή των επενδυτών αρχίζει σταδιακά να στρέφεται προς τις εκλογές του Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με τη UBS, οι αμερικανικές μετοχές ιστορικά τείνουν να κινούνται πλάγια κατά το μεγαλύτερο μέρος του έτους των ενδιάμεσων εκλογών. Αν και η αυξημένη πολιτική αβεβαιότητα μπορεί να διαδραματίζει κάποιο ρόλο, ο οίκος θεωρεί ότι άλλοι παράγοντες, όπως οι εποχικές τάσεις και τα κυρίαρχα οικονομικά θέματα της επικαιρότητας, έχουν συνήθως μεγαλύτερη σημασία. Παράλληλα, οι μετοχές έχουν ιστορικά παρουσιάσει ισχυρότερη δυναμική προς το τέλος του έτους, γεγονός που, σύμφωνα με την UBS, υπογραμμίζει τη σημασία της παραμονής των επενδυτών στις αγορές ακόμη και σε περιόδους αβεβαιότητας.
Σε ευρύτερο ορίζοντα, η τράπεζα επισημαίνει ότι ο δεύτερος χρόνος της προεδρικής θητείας είναι ιστορικά ο ασθενέστερος για τις αμερικανικές μετοχές, επισημαίνει ωστόσο ότι αυτό δεν οφείλεται αποκλειστικά στις ενδιάμεσες εκλογές. Προς το παρόν, βασικοί καταλύτες για την αγορά παραμένουν τα εταιρικά κέρδη, η νομισματική πολιτική και η πορεία της οικονομίας, και όχι οι ίδιες οι εκλογές.
Αν επαληθευτεί το βασικό σενάριο της UBS για Δημοκρατική Βουλή και Ρεπουμπλικανική Γερουσία, είναι πιθανό ορισμένοι επενδυτές να εκλάβουν το πολιτικό αδιέξοδο ως θετική εξέλιξη, επειδή περιορίζει την πιθανότητα μεγάλων πολιτικών παρεμβάσεων. Πάντως η ιστορική εμπειρία δεν επιβεβαιώνει πλήρως αυτή την άποψη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η UBS, οι καλύτερες ιστορικές αποδόσεις του S&P 500 έχουν καταγραφεί σε περιόδους όπου ο Λευκός Οίκος και το Κογκρέσο ελέγχονταν από το ίδιο κόμμα. Παρ' όλα αυτά, οι αποδόσεις σε περιόδους διχασμένης διακυβέρνησης παραμένουν θετικές και γενικά συμβαδίζουν με τη μακροπρόθεσμη μέση απόδοση του αμερικανικού χρηματιστηρίου.
Σε κάθε περίπτωση, ένα διχασμένο Κογκρέσο δεν αναμένεται να προκαλέσει δραστικές αλλαγές στους βασικούς καταλύτες της αγοράς. Ο πρόεδρος Τραμπ εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί την εκτελεστική του εξουσία σε τομείς όπως οι δασμοί, η εξωτερική πολιτική, η απορρύθμιση και η μεταναστευτική πολιτική, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών.
Παράλληλα, η UBS θεωρεί ότι αρκετοί από τους παράγοντες που στήριξαν την άνοδο της αγοράς τα τελευταία χρόνια παραμένουν ενεργοί. Η αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων συνεχίζεται, η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης επιταχύνεται και η νομισματική πολιτική κινείται προς μια πιο χαλαρή κατεύθυνση. Η UBS αναμένει μάλιστα δύο μειώσεις επιτοκίων από τη Fed προς τα τέλη του 2026 και στις αρχές του 2027.
Στην αγορά ομολόγων, οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών τίτλων ενδέχεται να αποκλίνουν προσωρινά από τα θεμελιώδη, όσο θα πλησιάζουν οι εκλογές. Ιστορικά, οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων τείνουν να αυξάνονται στο πρώτο μισό του έτους των ενδιάμεσων εκλογών και να υποχωρούν στο δεύτερο μισό.
Πέραν των παραπάνω, η UBS υπογραμμίζει ότι το σημερινό περιβάλλον είναι ιδιαίτερο, καθώς το ομοσπονδιακό χρέος των ΗΠΑ πλησιάζει πλέον τα 40 τρισ. δολάρια, ενώ το δημοσιονομικό κόστος του πολέμου με το Ιράν προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας. Έτσι, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα της κάλπης, οι κίνδυνοι που συνδέονται με τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα και τις ανάγκες χρηματοδότησης του αμερικανικού Δημοσίου θα παραμείνουν στο επίκεντρο της προσοχής των επενδυτών.
Φωτογραφία @AP
