Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν προκαλέσει ένα πρωτοφανές σοκ στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας να προειδοποιεί ότι η προσφορά δεν θα καταφέρει να καλύψει τη ζήτηση το 2026.
Σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση του Οργανισμού, η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου αναμένεται να υποχωρήσει κατά μέσο όρο κατά 3,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως φέτος, καθώς οι απώλειες από τις χώρες του Κόλπου εντείνονται λόγω των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω Ορμούζ. Συνολικά, η παραγωγή από την περιοχή παραμένει περίπου 14,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερη σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα, με τις σωρευτικές απώλειες να ξεπερνούν ήδη το 1 δισ. βαρέλια.
Διαβάστε ακόμα: Τεράστια «τρύπα» στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου δεν μένει ανεπηρέαστη. Ο IEA προβλέπει πλέον μείωση κατά 420.000 βαρέλια ημερησίως για το 2026, έναντι πολύ ηπιότερης κάμψης πριν την έναρξη της σύγκρουσης, καθώς οι υψηλές τιμές και η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας οδηγούν σε «καταστροφή ζήτησης». Οι μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται στους κλάδους των πετροχημικών και των αερομεταφορών.
Παρά την υποχώρηση της κατανάλωσης, το ισοζύγιο παραμένει αρνητικό. Με βάση τις εκτιμήσεις του Οργανισμού, η προσφορά αναμένεται να υπολείπεται της ζήτησης κατά περίπου 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως φέτος, σηματοδοτώντας μια απότομη ανατροπή σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις για πλεόνασμα.
Οι πιέσεις αποτυπώνονται ήδη στα αποθέματα, τα οποία μειώθηκαν κατά περίπου 250 εκατ. βαρέλια μέσα σε δύο μήνες, καθώς κυβερνήσεις και εταιρείες αντλούν από στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα για να καλύψουν το κενό προσφοράς. Την ίδια ώρα, η αγορά επιχειρεί να προσαρμοστεί, με αυξημένες ροές από τον Ατλαντικό (κυρίως από ΗΠΑ, Βραζιλία και Καναδά) να αντισταθμίζουν μέρος των απωλειών από τη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, ακόμη και με αυτές τις προσαρμογές, η αγορά παραμένει ευάλωτη. Ο IEA εκτιμά ότι, ακόμη και σε ένα βασικό σενάριο σταδιακής επανεκκίνησης της ναυσιπλοΐας μέσω Ορμούζ από το τρίτο τρίμηνο, η προσφορά θα αργήσει να ανακάμψει, διατηρώντας την αγορά σε έλλειμμα τουλάχιστον μέχρι το τέλος του έτους. Σε αυτό το περιβάλλον, η μεταβλητότητα των τιμών θεωρείται σχεδόν δεδομένη, ιδιαίτερα ενόψει της περιόδου αυξημένης καλοκαιρινής ζήτησης.
