Η ταυτόχρονη άνοδος του γεωπολιτικού ρίσκου και της αβεβαιότητας γύρω από την οικονομική πολιτική αλλάζει το τοπίο στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές, σχολιάζουν οι αναλυτές της HSBC, για τους οποίους ωστόσο το βασικό σενάριο παραμένει η εξομάλυνση στις τιμές ενέργειας.
Όπως σημειώνει ο οίκος στο outlook για το β’ τρίμηνο, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες εμπορικές εντάσεις και την αβεβαιότητα γύρω από τους δασμούς, έχουν ωθήσει τους δείκτες γεωπολιτικού ρίσκου όσο και πολιτικής αβεβαιότητας στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022. Αν και αυτό δεν συνεπάγεται από μόνο του ύφεση, επιβαρύνει περαιτέρω ένα ήδη εύθραυστο αναπτυξιακό περιβάλλον.
Οι αγορές εμπορευμάτων ήταν οι πρώτες που αντέδρασαν, με τις τιμές του πετρελαίου να ξεπερνούν τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. «Το σοκ αυτό έρχεται να διαταράξει ένα περιβάλλον στο οποίο οι πραγματικές τιμές ενέργειας και το κόστος εισροών είχαν επιστρέψει σε χαμηλά επίπεδα. Υπό αυτή την έννοια, δεν αποτελεί συνέχεια ενός ήδη υπάρχοντος πληθωριστικού προβλήματος, αλλά μια δοκιμασία για το κατά πόσο η παγκόσμια οικονομία μπορεί να απορροφήσει μια ακόμη διαταραχή από την πλευρά της προσφοράς χωρίς ουσιαστική αλλαγή καθεστώτος» εξηγούν οι αναλυτές της HSBC.
Ως σοκ προσφοράς, το πετρέλαιο επηρεάζει το μακροοικονομικό σύστημα μέσω πολλαπλών καναλιών ταυτόχρονα. Συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων, τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και επηρεάζει τη δυναμική της αγοράς εργασίας, ενώ παράλληλα περιπλέκει τις αντιδράσεις των κεντρικών τραπεζών. Σύμφωνα με την HSBC, η βασική αβεβαιότητα δεν αφορά την άνοδο των τιμών, αλλά τη διάρκειά της.
Αυτό δημιουργεί ένα εύρος πιθανών μακροοικονομικών εκβάσεων, ανάλογα με το πόσο θα διατηρηθούν οι υψηλές τιμές του πετρελαίου και ποιες θα είναι οι αντίστοιχες πολιτικές αντιδράσεις, στοιχεία που αποτελούν τη βάση των σεναρίων ανάλυσης.
Συνολικά, το τρέχον μακροοικονομικό περιβάλλον μεταβαίνει προς μια φάση μέτριας ανάπτυξης, αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και σταδιακής διεύρυνσης των «πρωταγωνιστών» των αγορών. Η HSBC τονίζει ότι είναι πιθανά κάποια επεισόδια έντονης μεταβλητότητας, ωστόσο οι υποκείμενοι διαρθρωτικοί παράγοντες ανάπτυξης, ιδίως οι επενδύσεις στην τεχνολογία και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αναδυόμενων αγορών, συνεχίζουν να στηρίζουν μια σχετικά θετική μεσοπρόθεσμη προοπτική για τις παγκόσμιες αγορές.
Εξομάλυνση
Πάντως για την HSBC το βασικό σενάριο είναι αυτό της «εξομάλυνσης», σύμφωνα με το οποίο το σοκ στο πετρέλαιο θα αποδειχθεί παροδικό και οι τιμές θα υποχωρήσουν σταδιακά προς τα επίπεδα πριν από την κρίση. Οι επιπτώσεις στην οικονομία εκτιμάται ότι θα είναι τελικά περιορισμένες, με την παγκόσμια ανάπτυξη να επιβραδύνεται, χωρίς να εκτροχιάζεται. Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί προσωρινά λόγω της ενέργειας, αλλά ο δομικός πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα παραμείνει υπό έλεγχο.
Σε επίπεδο κεντρικών τραπεζών, η HSBC αναμένει ότι η σύσφιξη της πολιτικής θα είναι περιορισμένη «και ενδεχομένως περιττή». Μάλιστα, εκτιμά ότι στις ΗΠΑ η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα είναι ακόμα πιθανό να κινηθεί τελικά προς χαλάρωση, δεδομένων των κινδύνων στην αγορά εργασίας.
Η εικόνα αυτή συνεπάγεται βραχυπρόθεσμα επεισόδια μεταβλητότητας, χωρίς όμως να ανατρέπεται η ευρύτερη τάση. Ο συνδυασμός μέτριας ανάπτυξης και υποχώρησης των πληθωριστικών πιέσεων αργότερα μέσα στο έτος μπορεί να στηρίξει ένα πιο θετικό περιβάλλον για τις αγορές.