Αν υπάρχει μια χώρα που ήδη ζει το δημογραφικό μας μέλλον, αυτή είναι η Ιαπωνία. Οι Ιάπωνες ζουν τη δημογραφική γήρανση εδώ και δεκαετίες (από το 1970 κι έπειτα), ενώ το 2025 ήταν η 10η συνεχόμενη χρονιά με ρεκόρ χαμηλών γεννήσεων.
Ο πληθυσμός της χώρας συρρικνώθηκε κατά 2,5% μέσα στα πέντε τελευταία χρόνια, με τους κατοίκους της τέταρτης οικονομίας του κόσμου να μειώνονται στα 123 εκατομμύρια το 2025.
Σε αριθμούς, αυτό σημαίνει πως οι κάτοικοι της χώρας ήταν πέρυσι 3 εκατομμύρια λιγότεροι από ό,τι το 2020. Η μείωση είναι τριπλάσια από αυτήν που είχε διαπιστωθεί την περίοδο μεταξύ του 2015 και του 2020.
Σύμφωνα με δεδομένα της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Ιαπωνία έχει τον δεύτερο γηραιότερο πληθυσμό στον κόσμο, πίσω μόνο από το Μονακό. Και, το 2023, ο δείκτης γεννητικότητας υποχώρησε στο 1,2 ανά γυναίκα, πολύ κάτω από τα 2,1 παιδιά που είναι το ελάχιστο όριο που απαιτείται για τη διατήρηση ενός σταθερού πληθυσμού.
Επίσημα δεδομένα που δόθηκαν στη δημοσιότητα φέτος δείχνουν ότι ο αριθμός των γεννήσεων στην Ιαπωνία υποχώρησε για δέκατη συνεχόμενη χρονιά το 2025, στις 705.809.
Σύμφωνα με το κρατικό Ινστιτούτο Έρευνας Πληθυσμού και Κοινωνικής Ασφάλισης, η πτώση του αριθμού γεννήσεων κάτω από τις 700.000 αναμενόταν περίπου το 2040. Η πρόωρη άφιξή της – κατά 15 χρόνια νωρίτερα – δείχνει ότι η κρίση επιταχύνεται.
Αν οι τάσεις συνεχιστούν, ο πληθυσμός της Ιαπωνίας από τα 123 εκατομμύρια που ανέρχεται σήμερα, προβλέπεται να πέσει στα 87 εκατομμύρια έως το 2070, εκ των οποίων το 40% θα είναι άνω των 65 ετών.
Τα τελευταία χρόνια η μια κυβέρνηση μετά την άλλη στην Ιαπωνία προσπαθεί, αλλά με μάλλον περιορισμένη επιτυχία, να ενθαρρύνει τους γάμους και να αυξήσει τη γεννητικότητα αυξάνοντας επιδόματα και παροχές που σχετίζονται με την εκπαίδευση των παιδιών, επιδοτώντας γονικές άδειες, ακόμη και δημιουργώντας εφαρμογές γνωριμιών.
Παρουσιάζοντας το πλέγμα μέτρων στήριξης των γεννήσεων και δημιουργίας οικογένειας, ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας χαρακτήρισε τη δημογραφική τάση ως «σιωπηρή κατάσταση έκτακτης ανάγκης».
