Οι μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν τις τελευταίες ημέρες στην Αττική, τη Βοιωτία, την Εύβοια και σε άλλες περιοχές της χώρας, αλλά και η ενεργοποίηση του RedCode την Τετάρτη 5 Αυγούστου για την Αττική, την Εύβοια, τη Λέσβο και τη Χίο, έφεραν ξανά στο προσκήνιο τη σημασία της πρόληψης. Σε συνθήκες ακραίου κινδύνου, όπου οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες, οι ισχυροί άνεμοι και η χαμηλή υγρασία μπορούν να μετατρέψουν μια μικρή εστία σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά μέσα σε λίγα λεπτά, η ύπαρξη ακαθάριστων οικοπέδων αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που δυσκολεύουν το έργο της κατάσβεσης και αυξάνουν τον κίνδυνο για κατοικίες και ανθρώπινες ζωές.
Για τον λόγο αυτό, μετά τη λήξη της προθεσμίας για τον καθαρισμό και την υποβολή των σχετικών δηλώσεων, το βάρος πέφτει πλέον στους ελέγχους. Δήμοι και Πυροσβεστική καλούνται να εντοπίσουν τα οικόπεδα που εξακολουθούν να είναι γεμάτα ξερά χόρτα, κλαδιά και άλλη εύφλεκτη βλάστηση και, όπου απαιτείται, να ενεργοποιήσουν τις διαδικασίες που προβλέπει η νομοθεσία, ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι ο καθαρισμός θα γίνει τελικά με πρωτοβουλία του δήμου.
Πώς διαπιστώνεται ότι ένα οικόπεδο δεν έχει καθαριστεί
Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται με περισσότερους από έναν τρόπους. Οι δήμοι διενεργούν δειγματοληπτικές αλλά και στοχευμένες αυτοψίες, κυρίως σε περιοχές που γειτνιάζουν με δασικές εκτάσεις ή έχουν αυξημένη επικινδυνότητα, ενώ σημαντικό ρόλο παίζουν και οι καταγγελίες των πολιτών μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Παράλληλα, η Πυροσβεστική, στο πλαίσιο των περιπολιών και των επιχειρησιακών ελέγχων της αντιπυρικής περιόδου, μπορεί να διαπιστώσει παραβάσεις και να ενημερώσει τις αρμόδιες δημοτικές υπηρεσίες, ώστε να κινηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Αφού πραγματοποιηθεί αυτοψία και επιβεβαιωθεί ότι το οικόπεδο δεν πληροί τις προδιαγραφές καθαρισμού, ο δήμος προχωρά στις επόμενες ενέργειες που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.
Εντατικοποιούνται οι έλεγχοι
Σε σχέση με την πρώτη χρονιά εφαρμογής του μέτρου, ο μηχανισμός εμφανίζεται πιο οργανωμένος. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, περισσότεροι από 300 δήμοι έχουν πλέον συνδεθεί με την ψηφιακή πλατφόρμα διαχείρισης των δηλώσεων και των καταγγελιών, γεγονός που τους επιτρέπει να έχουν άμεση εικόνα των δηλώσεων καθαρισμού, να λαμβάνουν ηλεκτρονικά τις καταγγελίες και να προγραμματίζουν ταχύτερα τους επιτόπιους ελέγχους.
Παράλληλα, μέχρι τη λήξη της φετινής προθεσμίας είχαν υποβληθεί περισσότερες από 765.000 δηλώσεις καθαρισμού, δείγμα ότι το μέτρο έχει πλέον εδραιωθεί και συνοδεύεται από σημαντικά μεγαλύτερη συμμετοχή των δήμων σε σχέση με την πρώτη χρονιά εφαρμογής του.
8.000 καταγγελίες για ακαθάριστα οικόπεδα
Την ίδια ώρα, το μέγεθος του προβλήματος αποτυπώνεται και στον αριθμό των καταγγελιών. Όπως ανέφερε πρόσφατα ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας, από τις αρχές του έτους έχουν υποβληθεί περίπου 8.000 καταγγελίες για ακαθάριστα οικόπεδα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, περισσότερες από τις μισές καταγγελίες οδήγησαν σε αυτοψίες από στελέχη της Πυροσβεστικής, με τα ευρήματα να διαβιβάζονται στους αρμόδιους δήμους προκειμένου να κινηθούν οι διαδικασίες που προβλέπει η νομοθεσία, είτε για την επιβολή των προβλεπόμενων μέτρων είτε, όπου απαιτείται, για τον αυτεπάγγελτο καθαρισμό των οικοπέδων.
Τι γίνεται όταν ο ιδιοκτήτης δεν καθαρίσει το οικόπεδο
Εάν από τον έλεγχο προκύψει ότι το οικόπεδο παραμένει ακαθάριστο και ο ιδιοκτήτης δεν προχωρήσει στις απαιτούμενες εργασίες, ο δήμος έχει τη δυνατότητα να αναλάβει ο ίδιος τον καθαρισμό.
Οι εργασίες πραγματοποιούνται είτε από δημοτικά συνεργεία είτε μέσω εργολάβων που έχουν αναλάβει σχετικές συμβάσεις και περιλαμβάνουν την απομάκρυνση ξερών χόρτων, αυτοφυούς βλάστησης, κλαδιών και κάθε άλλου εύφλεκτου υλικού που μπορεί να συμβάλει στην εξάπλωση μιας πυρκαγιάς.
Το κόστος του αυτεπάγγελτου καθαρισμού δεν επιβαρύνει τον δήμο, αλλά καταλογίζεται στον ιδιοκτήτη του ακινήτου, ο οποίος καλείται να το εξοφλήσει, πέραν των διοικητικών κυρώσεων που μπορεί να προβλέπονται από τη νομοθεσία.
Η υποχρέωση δεν σταματά με τη δήλωση
Οι αρμόδιες αρχές υπενθυμίζουν ότι ο καθαρισμός των οικοπέδων δεν αποτελεί εφάπαξ υποχρέωση. Τα ακίνητα πρέπει να διατηρούνται καθαρά σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, καθώς η βλάστηση μπορεί να αναπτυχθεί ξανά μέσα στο καλοκαίρι.
Με τις καιρικές συνθήκες να παραμένουν ιδιαίτερα δύσκολες και την αντιπυρική περίοδο να βρίσκεται στην πιο κρίσιμη φάση της, η πρόληψη εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο μέσο περιορισμού του κινδύνου και ο καθαρισμός των οικοπέδων παραμένει μία από τις πιο ουσιαστικές παρεμβάσεις για να μειωθεί η πιθανότητα ταχείας εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς.
