Τι σημαίνουν οι «αλλαγές» στο κόστος του χρήματος

Η αλήθεια είναι ότι το τηλέφωνο από τον κ. Χ το περίμενα νωρίτερα και είχα αρχίσει να σκέπτομαι ότι για πρώτη φορά έπεσα έξω, μετά από τέτοια γεγονότα.

Όμως δεν είχα πέσει έξω, απλώς ένα μικρό οικογενειακό θέμα τον είχε καθυστερήσει.

Με το που χτύπησε το τηλέφωνο, το σήκωσα αμέσως και πριν μιλήσει τον χαιρέτησα, με μία καλημέρα που εννοούσε ότι τον περίμενα.

Το κατάλαβε και αφού μου ευχήθηκε καλημέρα και εκείνος, συνέχισε με ένα ελαφρύ γέλιο, «να καταλάβω ότι με περίμενες έτσι δεν είναι; Είπα να σε πάρω χθες βράδυ αλλά δεν ήθελα να σε ενοχλήσω, επιπλέον δεν είχα και εγώ καταλήξει στο τι ακριβώς ήθελε να κάνει ο Πάουελ με το πακέτο που ανακοίνωσε.

Νομίζω όμως ότι η αντίδραση των αγορών δεν αφήνει και πολλά περιθώρια για παρεξηγήσεις… Ανακούφιση και λίγο περισσότερος χρόνος για όλους. Πιστεύω ότι και στην ΕΚΤ πρέπει να ησύχασαν λιγάκι όταν άκουσαν την αύξηση του 0,5% και το κατά 50 περίπου δισ. δολ. «μάζεμα» του ισολογισμού της μέχρι το φθινόπωρο. Κάπως έτσι το βλέπω, κάνω λάθος;».

«Όχι νομίζω ότι είναι όπως το θέτεις, λιγότερο «σκληρός» από όσο θα μπορούσε, ή από όσο η αγορά φοβόταν ότι θα μπορούσε να γίνει.

Μία αύξηση των επιτοκίων κατά 0,75% θα ήταν ένα πολύ διαφορετικό σήμα, όπως επίσης και ένα «μάζεμα» της ρευστότητας κατά 90 δις αντί για τα 50 δισ. δολ. θα ήταν κάτι πολύ διαφορετικό, τόσο το καθένα ξεχωριστά όσο και τα δύο μαζί…

Μη ξεχνάς ότι έχει ρίξει στην αγορά 9 τρισ. δολ. που δεν αντιπροσωπεύουν τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από χρέος στο… κενό.

Αυτό δεν μαζεύεται με μείωση του ισολογισμού κατά 50 δισ. τον μήνα. Το ερώτημα είναι γιατί με ένα ποτάμι 9 τρισ. που πρέπει να «μαζευτεί» και 8,5% πληθωρισμό του οποίου προβλέπεται συνέχιση της ανόδου τουλάχιστον για Μάη – Ιούνη, δεν… τράβηξε το χειρόφρενο περισσότερο…» σχολίασα.

Ακολούθησε μικρή σιωπή που διέκοψε γρήγορα ο κ. Χ, «να σου πω γιατί… Γιατί δεν μπορεί με το δημόσιο και το ιδιωτικό χρέος στην στρατόσφαιρα να το κάνει, δεν μπορεί να γίνει Βόλκερ ο Πάουελ.

Απλά δεν γίνεται. Στα 30 τρισ. έχει φτάσει το αμερικάνικο χρέος, ρίξε μια ματιά στις αποδόσεις των ομολόγων για να καταλάβεις.

Επιπλέον μη ξεχνάς ότι όταν η Fed αποφασίζει, με το ένα μάτι κοιτάζει στην Wall Street. Δεν γίνεται διαφορετικά όταν ξέρεις ότι αυτό το οικοδόμημα στέκεται και με τα δύο πόδια πάνω στην πλατφόρμα των 9 τρισ. που έχει μοιράσει η Fed.
Αυτό το χαλί δεν τραβιέται εύκολα χωρίς να γκρεμίσεις το σύμπαν.

Θα σου στείλω όταν κλείσουμε το τηλέφωνο μία συνοπτική ανάλυση με την εικόνα της οικονομικής κατάστασης βάση της οποίας αποφασίζει ο Πάουελ. Είναι ενός γνωστού και φίλου Αμερικάνου οικονομολόγου τον οποίο εμπιστεύομαι γιατί ξέρω πως σκέπτεται.
Είναι ξεκάθαρο ότι ο Πάουελ δεν μπορεί παρά να χτυπάει μία στο καρφί και μία στο… πέταλο» παρατήρησε ο κ. Χ.
«Δεν λέω ότι δεν έχεις δίκιο» απάντησα στον κ. Χ, «αλλά μου φαίνεται ότι πηγαίνοντας μαλακά δίνει περισσότερο χρόνο όχι μόνο στις αγορές αλλά και στην ΕΚΤ που έτσι κι αλλιώς πρέπει να ακολουθήσει.

Χθες βάλανε την Ιζαμπέλ Σνάμπελ να βγει και να προαγγείλει αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ μέσα στον Ιούλιο, όταν μέχρι πριν από λίγα 24ωρα στην Φρανκφούρτη τα ίδια πρόσωπα επέμεναν ότι η ευρω-οικονομία είναι σε άλλη φάση από την αμερικάνικη και ότι τον Ιούλιο θα σταματήσει το APP και μετά θα δούνε πότε θα γίνει αύξηση επιτοκίων. Νομίζω ότι η ΕΚΤ το έχει… ξεφτιλίσει το θέμα, αλλάζει θέση κάθε τρεις και λίγο».

«Είδες που είχε πέσει το Ευρώ;» με διέκοψε ο κ. Χ, «ίσα ίσα που κατάφερνε να σταθεί στο 1,05 δολ. Ακόμα και απέναντι στο ρούβλι – όπως και το δολάριο βέβαια - έχει πέσει κάτω από τα… προπολεμικά επίπεδα. Οι Γερμανοί πάντως έχουν βγει από τα ρούχα τους. Από την μία έχουν εξεγερθεί με τον πληθωρισμό στο 7,5% και από την άλλη δικαίως φοβούνται – το λέει η Bundesbank και έχει δίκιο – ότι η γερμανική οικονομία έχει πέσει στην παγίδα της ύφεσης, καθώς οι συνέπειες της διακοπής ή έστω της σταδιακής συρρίκνωσης της ροής του ρωσικού φυσικού αερίου, θα οδηγήσει σε κλείσιμο μεγάλο μέρος της βιομηχανίας της. Με άλλα λόγια μπρος γκρεμός και πίσω… ρέμα» σχολίασε.

«Ή αλλιώς στασιμοπληθωρισμός στην ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης» πρόσθεσα.

«Λοιπόν φίλε μου καλημέρα και βλέπουμε την συνέχεια… Θα σου προωθήσω μία πρόχειρη μετάφραση αυτής της πολύ σύντομης ανάλυσης που σου είπα μαζί με κάποια ενδεικτικά διαγράμματα» είπε ο κ. Χ και κλείσαμε το τηλέφωνο.
Παραθέτω το αναλυτικό σημείωμα, όπως το έλαβα από τον κ. Χ.

Ξέχασε βέβαια να αναφέρει το όνομα του οικονομολόγου φίλου του, αλλά υποσχέθηκα στον εαυτό μου να του τηλεφωνήσω το απόγευμα.

Η κατάσταση της οικονομίας σήμερα:

Οικονομική μεγέθυνση

Η αμερικανική οικονομία συρρικνώθηκε απροσδόκητα κατά 0,4% το πρώτο τρίμηνο του 2022, σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, λόγω σε μεγάλο βαθμό της μείωσης των αποθεμάτων και των εξαγωγών. Ωστόσο, οι καταναλωτικές και επιχειρηματικές δαπάνες συνέχισαν να αυξάνονται, υποδηλώνοντας ότι η δραστηριότητα εξακολουθεί να έχει κάποια δυναμική.

Τριμηνιαία μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ των ΗΠΑ %

Η ανάπτυξη στη ζώνη του ευρώ επιβραδύνθηκε στο 0,2% το πρώτο τρίμηνο. Η ιταλική οικονομία συρρικνώθηκε, η γαλλική οικονομία σημείωσε ανάπτυξη 0% και η Γερμανία αυξήθηκε κατά 0,2%. Η ανάπτυξη της Κίνας επιβραδύνθηκε το 1ο τρίμηνο στο 1,3% σε σύγκριση με 1,5% το 4ο τρίμηνο του 2021. Ωστόσο, η οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται, παρά τα σοβαρά lockdowns covid σε βασικές πόλεις. Η Κορέα επιβραδύνθηκε επίσης στο 0,9% το 1ο τρίμηνο. Άλλες χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία αναμένεται να αναφέρουν την ανάπτυξη του 1ου τρίμηνου.

Και πηγαίνοντας στο 2ο τρίμηνο, ο δείκτης PMI παγκόσμιας παραγωγής της JP Morgan έπεσε κατά 2,4% τον Απρίλιο στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2020. Η παγκόσμια βιομηχανική παραγωγή για τον Απρίλιο φαίνεται ζοφερή. Στο 48,5, ο παγκόσμιος δείκτης PMI μεταποίησης δείχνει πλήρη συρρίκνωση 0,8% τους τρεις μήνες μέχρι τον Απρίλιο. Δεδομένης της παρακολούθησης για το Φεβρουάριο και το Μάρτιο (0,35%m/m κατά μέσο όρο), ο τελευταίος δείκτης PMI δείχνει κατάρρευση σχεδόν 3% στην βιομηχανική παραγωγή τον προηγούμενο μήνα.

Επιχειρηματικά κέρδη

Τα εταιρικά τριμηνιαία αποτελέσματα των ΗΠΑ ήταν φτωχά. Η Apple προειδοποίησε ότι η διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας λόγω του COVID-19 σήμαινε ότι ήταν πιθανό να δυσκολευτεί να ανταποκριθεί στη ζήτηση των καταναλωτών αυτό το τρίμηνο, επηρεάζοντας έως και 8 δισεκατομμύρια δολάρια τα έσοδα. Η Amazon ανέφερε πτώση 3% στις διαδικτυακές πωλήσεις το πρώτο τρίμηνο του έτους, λόγω της χαλάρωση της έκρηξης που προκλήθηκε από την πανδημία στο ηλεκτρονικό λιανικό εμπόριο. Και η Meta, παλαιότερα γνωστή ως Facebook, ανέφερε την βραδύτερη αύξηση εσόδων της εδώ και μια δεκαετία, καθώς οι επιχειρήσεις μείωσαν τις διαφημιστικές δαπάνες.

Τιμή μετοχής Amazon

Πληθωρισμός

Παράλληλα με την επιβράδυνση της ανάπτυξης, ο πληθωρισμός συνέχισε να επιταχύνεται στις οικονομίες της G7. Ο πληθωρισμός των ΗΠΑ έφτασε το 8,5% και συνεχίζει. Το κόστος απασχόλησης στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 4,5% το έτος στο πρώτο τρίμηνο, ο ταχύτερος ρυθμός των 21 τελευταίων ετών. Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ επιταχύνθηκε στο 7,5% τους 12 μήνες μέχρι τον Απρίλιο 3,5%, τον Μάρτιο 3,4%. Ο πληθωρισμός στις Κάτω Χώρες αυξήθηκε στο 9,7%. Τόσο η Βραζιλία όσο και η Ρωσία σημείωσαν διψήφια ποσοστά. Και ακόμη και η Κορέα και η Αυστραλία έφτασαν το 5%.

Πληθωρισμός ΔΤΚ των ΗΠΑ yoy %

Επιτόκια

Τόσο η Fed όσο και η Τράπεζα της Αγγλίας πρόκειται να αυξήσουν τα επιτόκια κατά τουλάχιστον 0,5% αυτή την εβδομάδα με πιθανές περαιτέρω αυξήσεις κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου έτους. Η Reserve Bank of Australia αύξησε το επιτόκιο πολιτικής της για πρώτη φορά εδώ και έντεκα χρόνια. Αυτές οι αυξήσεις και οι προοπτικές για περισσότερα αυξάνουν το κόστος δανεισμού, όπως δείχνουν οι αποδόσεις των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου, φθάνοντας το 3% για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια. Την ίδια στιγμή τα επιτόκια των ενυπόθηκων δανείων αυξήθηκαν, απειλώντας να αντιστρέψουν τη φούσκα των τιμών των κατοικιών στις ΗΠΑ (οι τιμές των κατοικιών στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 34% από την αρχή της πανδημίας). Ο παγκόσμιος συνολικός δείκτης ομολόγων Bloomberg έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 11% φέτος.

Απόδοση αμερικανικών δεκαετών κρατικών ομολόγων (%)

Νομίσματα

Με τον σχεδιασμό της Αμερικανικής Fed για την σειρά αυξήσεων των επιτοκίων και με ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομία και τον πόλεμο, το δολάριο ΗΠΑ έφθασε σε υψηλό είκοσι ετών έναντι ενός καλαθιού ισχυρών νομισμάτων. Το κινεζικό ρενμίνμπι κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση ενός μηνός που έχει καταγραφεί μετά τις αυξανόμενες ανησυχίες για τη μελλοντική ανάπτυξη στη χώρα και τις προσδοκίες για αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων. Ένα ισχυρό δολάριο και τα αυξανόμενα επιτόκια αυξάνουν τον κίνδυνο αθέτησης πληρωμών από μια σειρά φτωχών χωρών του Παγκόσμιου Νότου.

Δείκτης δολαρίου ΗΠΑ έναντι άλλων νομισμάτων

Χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία

Στις ΗΠΑ, η πραγματική απόδοση των μετοχών ήταν κατά μέσο όρο 9,2% ετησίως μεταξύ Δεκεμβρίου 1981 και Δεκεμβρίου 2021, ξεπερνώντας κατά πολύ την αύξηση των μέσων πραγματικών κερδών κατά 0,5% ετησίως και τη συνολική αύξηση του ΑΕΠ κατά 2,7%.

Αλλά τώρα τα πράγματα αλλάζουν γρήγορα. Οι παγκόσμιες αγορές μετοχών έχουν πέσει πάνω από 11% από τον Ιανουάριο. Οι κινεζικές μετοχές και οι ευρωπαϊκές μετοχές σημείωσαν μεγαλύτερες μειώσεις με την Κίνα να υποφέρει από νέα lockdowns και την Ευρώπη ευάλωτη στις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία και τη διακοπή της προσφοράς ρωσικής ενέργειας. Η αμερικανική αγορά μετοχών έχει μεγάλη έκθεση στην τεχνολογία. Οι μετοχές στο Facebook και το Netflix μειώθηκαν κατά 44% και 65% αντίστοιχα φέτος, αφού ανακοίνωσαν μείωση του αριθμού των χρηστών ή των συνδρομητών. Οι μετοχές της Apple, της Google και της Amazon έχουν επίσης μειωθεί. Η Apple προειδοποίησε ότι τα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας και το κλείσιμο εργοστασίων στην Κίνα θα μπορούσαν να κοστίσουν στην επιχείρηση 8 δισεκατομμύρια δολάρια το τρέχον τρίμηνο.

Αμερικανικός χρηματιστηριακός δείκτης S&P 500

Εν ολίγοις: επιβράδυνση της ανάπτυξης, αύξηση του πληθωρισμού και των επιτοκίων, μείωση των οικονομικών αποδόσεων· αυξανόμενος κίνδυνος αθέτησης των δανείων· και τον πόλεμο.

Γ. Αγγ.