Η Όμικρον, το ηλεκτρονικό Ευρώ και η Ευρώπη των δύο ταχυτήτων

Το σημείωμα που ακολουθεί έφθασε μέσα από το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σήμερα πρωί – πρωί, μαζί με τις ευχές του κ. Χ για το νέο χρόνο. Το δημοσιεύω όπως το έλαβα, γιατί πέρα από τις ευχές για το 2022 κάνει μία μελλοντική επισήμανση που ίσως οι αναγνώστες του Οικονογραφήματος την αξιολογήσουν ως ενδιαφέρουσα. Σε κάθε περίπτωση είναι αξιοπρόσεκτη σαν παρατήρηση ακόμα και αν φαίνεται λίγο... υπερβολική.

«Αγαπητέ φίλε εύχομαι Χρόνια Πολλά και - κατά το δυνατό – Καλή Χρονιά, σε σένα και στους αναγνώστες σου. Δεν το ξέρεις, αλλά από χθες ξεκίνησα την προσωπική μου "γνωριμία" με την Όμικρον. Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι και τόσο άσχημα, τουλάχιστον μέχρι στιγμής. Στην αρχή λίγο συνάχι και μια επίμονη ενόχληση στο λαιμό, για να ακολουθήσει ένας πυρετός που δεν κράτησε ούτε 24ώρες... Υπό φυσιολογικές συνθήκες και εκτός πανδημίας τα συμπτώματα αυτά δεν θα με κρατούσαν στο σπίτι.

Όπως ξέρεις έχω ήδη κάνει και τη λεγόμενη αναμνηστική δόση και κατά πως φαίνεται η μοναδική μου ανάμνηση από αυτή την "γνωριμία" με την Όμικρον θα είναι η καραντίνα, στην οποία θα παραμείνω για μία εβδομάδα. Για καλό και για κακό που λένε.

Τώρα στα δικά μας.

Είδα το σημείωμα που ανεβάσατε για τα 20 χρόνια του Ευρώ και πρέπει να πω ότι συμφωνώ σε γενικές γραμμές. Ειδικά στο σημείο που επισημαίνετε πως το Ευρώ σήμερα δεν είναι το Ευρώ πριν από το “Whatever It Takes” του Μάριο Ντράγκι του 2012.

Πράγματι δεν υπάρχει βασική καταστατική «απαγόρευση» όσο αφορά την ύπαρξη του Ευρώ που να μην έχει καταπατηθεί ή έστω παρακαμφθεί μέχρι σήμερα προκειμένου να συνεχίσει να λειτουργεί σαν κοινό Ευρωπαϊκό νόμισμα. Καμία...

Αλλά εδώ που τα λέμε αυτό που άρχισε το 2008 και συνεχίζει να εξελίσσεται μέχρι σήμερα ιδιαίτερα μετά το ξέσπασμα της πανδημίας είναι ένα "τεστ αντοχής" που κανένα νόμισμα δεν θα μπορούσε να το περάσει αν έμεναν δεμένα στις προϋποθέσεις που τα γέννησαν... Άλλωστε αυτό δεν συμβαίνει τώρα για πρώτη φορά.

Σου θυμίζω ότι τον Αύγουστο του 1971 έσπασε ο κρίκος πάνω στον οποίο στηριζόταν η "διεθνής" αξία του δολαρίου, με την κατάρρευση του Μπρέτον Γουντς και την σταθερή σχέση χρυσού δολαρίου.

Οπότε το να παρακάμψουν οι κεντρικοί τραπεζίτες σήμερα με αυτές τις συνθήκες όλα όσα απαγορεύονταν από το καταστατικό του Ευρώ δεν είναι και... νέο. Δεν νομίζω όμως ότι μπορούν τώρα να γυρίσουν τον χρόνο πίσω και να επαναφέρουν την προ του 2012 κατάσταση. Ειδικά η ΕΚΤ και το Ευρώ.

Δεν το κατάφερε η Fed ποτέ, ούτε το 1985 με την Συμφωνία στο Plaza, πόσο μάλλον το νεογνό Ευρώ και σε μία οικονομική περιοχή όπως η Ευρωζώνη, που ακόμα πίσω από το Ευρώ υπάρχουν 17 διαφορετικές κυβερνήσεις και τραπεζικά συστήματα...

Οπότε θα έλεγα ότι αυτό που πρέπει να αρχίσουμε να προσέχουμε δεν είναι τα βήματα της επιστροφής του Ευρώ στην προ 2012 κατάσταση. Αυτό πάει έχει τελειώσει. Αυτά που πρέπει να... ψάχνουμε είναι τα βήματα στην κατεύθυνση της αναζήτησης ενός νέου status του Ευρώ, στο διεθνές νομισματικό σύστημα μετά την πανδημία. Όχι για να δούμε ποιο είναι το μέλλον του Ευρώ, αλλά το δικό μας...

Και εδώ νομίζω ότι έχουμε κάποια σημάδια που πρέπει να προσέξουμε. Ήδη αναφέρατε στο χθεσινό σημείωμά σας για τα 20 χρόνια του Ευρώ, την περίεργη δήλωση του Τζεντιλόνι.

Ο καθ’ ύλην αρμόδιος Επίτροπος της Κομισιόν έβαλε στο τραπέζι της συζήτησης το ενδεχόμενο η αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας όσον αφορά τα νέα επιτρεπτά όρια για το χρέος και κατά συνέπεια για τα δημοσιονομικά ελλείμματα, ένα καθεστώς ala cart για κάθε χώρα. Όρια δηλαδή που θα λαμβάνουν υπ’ όψη τους την κατάσταση της κάθε οικονομίας και όχι ένα οριζόντιο όριο για το χρέος και το έλλειμμα που θα ισχύει για όλους, όπως μέχρι σήμερα.

Η Ευρωζώνη των δύο ταχυτήτων

Σωστά επισημαίνετε στο ίδιο σημείωμα ότι ένα τέτοιο καθεστώς σε μία Ευρωζώνη, που ήδη έχει χωριστεί σε δύο οικονομικές κατηγορίες, στους υγιείς και στους υπερχρεωμένους, δημιουργεί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την εφαρμογή της "ιδέας" του κ. Σόιμπλε για την Ευρώπη των δύο ταχυτήτων. Και των δύο ευρώ. Το ακριβό και το φθηνό... Δεν είναι η πρώτη φορά που έχει χρησιμοποιηθεί ένα τέτοιο διπλό νομισματικό σύστημα όπως ξέρεις. Και έχει δύο και περισσότερους τρόπους για να εφαρμοσθεί.

Το "φθηνό" για τις εσωτερικές συναλλαγές και το "σκληρό ή ακριβό" για τις εξωτερικές, ή σε δύο κύκλους, ένα που θα αφορά τον πυρήνα της Ευρωζώνης με το "σκληρό" ευρώ και ένα που θα αφορά την περιφερειακή ζώνη με το φθηνό ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση η είσοδος και η έξοδος από τον ένα κύκλο στον άλλο, όπως η επιστροφή στον σκληρό πυρήνα μετά από μία έξοδο, θα καθορίζεται από τα όρια που η κάθε χώρα θα καταφέρνει τα επιτυγχάνει στο χρέος και το έλλειμμα... Περίπλοκο αλλά όχι αδύνατο...

Το ηλεκτρονικό Ευρώ

Βέβαια μια τέτοια αρχιτεκτονική δομή για την Ευρωζώνη δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί από το Ευρώ όπως είναι σήμερα. Μπορεί όμως με το "ηλεκτρονικό Ευρώ", που όπως ξέρεις ήδη δουλεύεται και στα τέλη του 2022 η Ευρωζώνη θα μπορεί να το έχει δοκιμάσει σε "εργαστηριακό" περιβάλλον. Το "ηλεκτρονικό Ευρώ" όπως ξέρεις δεν έχει καμία σχέση με κρυπτονόμισμα.

Είναι η ηλεκτρονική μορφή του νομίσματος του οποίου η μεταφορά, η συσσώρευση και κάθε συναλλακτική ή εκκαθαριστική διαδικασία θα είναι στον απόλυτο έλεγχο της κεντρικής τράπεζας...

Λέω δηλαδή ότι το 2023 δηλαδή, χρονιά της επιστροφής του Συμφώνου Σταθερότητας, μετά την αναμόρφωσή του και τις αλλαγές που ετοιμάζονται, όπως αυτή που προανάγγειλε ο κ. Τζεντιλόνι, τι σύμπτωση, συμπίπτει τόσο με την προγραμματισμένη απόσυρση της εκτεταμένης ποσοτικής χαλάρωσης από την ΕΚΤ, όσο και με την "ωρίμανση" της κυκλοφορίας του "ηλεκτρονικού Ευρώ"...

Ξέρω ίσως όλα αυτά σου φαίνονται πολύ... συνωμοσιολογικά. Αλλά αν κοιτάξεις πίσω, το τι έχει συμβεί με το Ευρώ αυτά τα 20 χρόνια θα δεις ότι δεν είναι και τόσο. Τέλος πάντων, κάπου εδώ θα σε αφήσω γιατί νομίζω ότι σε κούρασα με όλα αυτά τα μελλοντολογικά.

Χρόνια Πολλά λοιπόν και Καλή Χρονιά... Πάντα με εκτίμηση».

Γ. Αγγέλης