Από τη Θεσσαλονίκη προς τα Δυτικά Βαλκάνια ένας ενεργειακός «κάθετος διάδρομος» με εμπορική και περιφερειακή σημασία
Η επαναλειτουργία του αγωγού VARDAX αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τη φετινή παρουσία της HELLENiQ ENERGY στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, καθώς πρόκειται για ένα έργο με αυξημένη γεωπολιτική βαρύτητα για τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή. Ενισχύει τη θέση της Εταιρείας ως βασικού πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας στη ΝΑ Ευρώπη και καθιστά ακόμη πιο ισχυρό τον ρόλο της Θεσσαλονίκης, ως σημαντικού κόμβου τροφοδοσίας.
Η επένδυση επαναφέρει σε χρήση μια υφιστάμενη υποδομή που συνδέει τς Βιομηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης με τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας και, μέσω αυτής, με ευρύτερες αγορές των Δυτικών Βαλκανίων.
Η λειτουργία του αγωγού δημιουργεί απευθείας οδό για τη μεταφορά πετρελαίου κίνησης από τη Θεσσαλονίκη, περιορίζοντας την ανάγκη για οδικές μεταφορές και διευκολύνοντας τον προγραμματισμό των παραδόσεων. Για τη HELLENiQ ENERGY, η αποκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του αγωγού Vardax αποτέλεσε στρατηγική επιλογή, πλήρως ευθυγραμμισμένη με το όραμά της να ηγηθεί των εξελίξεων στη ΝΑ Ευρώπη ως κορυφαία εταιρεία ενέργειας. Η επαναφορά του VARDAX στην παραγωγική αλυσίδα συνδέεται άμεσα με την αξιοποίηση των Διυλιστηρίων Θεσσαλονίκης και την επέκταση της εμπορικής της δραστηριότητας στις γειτονικές αγορές.
Η συγκυρία προσδίδει επιπλέον βαρύτητα στην υποδομή, Ο αγωγός μειώνει την εξάρτηση της ευρύτερης περιοχής από περιορισμένες πηγές και διαδρομές και διασφαλίζει σταθερή και αξιόπιστη πρόσβαση σε ποιοτικά καύσιμα. Είναι ενδεικτικό ότι στο πρώτο οκτάμηνο του έτους, μέσω του αγωγού μεταφέρθηκαν συνολικά σχεδόν 400 εκατ. λίτρα πετρελαίου κίνησης (diesel).
Σε αυτό το πλαίσιο, ο VARDAX παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ ως έργο με διασυνοριακή λειτουργία. Στο περίπτερο της HELLENiQ ENERGY, οι επισκέπτες μπορούσαν να ενεργοποιήσουν διαδραστική εγκατάσταση που προσομοίωνε τη ροή του καυσίμου, ενώ ειδικό οπτικοακουστικό υλικό εξηγούσε τη διαδρομή έως τις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ, τη λειτουργία της υποδομής και τον τρόπο με τον οποίο η σύνδεση συμβάλλει στην τροφοδοσία γειτονικών χωρών.
Ο VARDAX έχει μήκος 213 χιλιόμετρα και είχε κατασκευαστεί αρχικά για τη μεταφορά αργού πετρελαίου. Η τεχνική προσαρμογή του για τη διοχέτευση πετρελαίου κίνησης του δίνει πλέον διαφορετική επιχειρησιακή χρήση.
Για την επανεκκίνηση του αγωγού μετά από 13 χρόνια αδράνειας, απαιτήθηκε πρόγραμμα ύψους 30 εκατ. ευρώ. Οι εργασίες κάλυψαν την κύρια γραμμή και τις υποστηρικτικές εγκαταστάσεις. Πραγματοποιήθηκαν τεχνικοί έλεγχοι σε ολόκληρο το δίκτυο, εκσυγχρονίστηκαν τα συστήματα αυτοματισμού και τηλεμετρίας και εγκαταστάθηκε σύγχρονος μηχανισμός ανίχνευσης διαρροών. Η λειτουργία του αγωγού παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο από Κέντρο Ελέγχου μέσω οπτικών ινών, με συνεχή εποπτεία σε όλο το μήκος της διαδρομής.
Η επανενεργοποίηση της γραμμής δημιουργεί στην πράξη έναν «κάθετο ενεργειακό διάδρομο» με αφετηρία τη Θεσσαλονίκη. Η υποδομή λειτουργεί έτσι ως κρίκος μεταξύ της ελληνικής διυλιστηριακής παραγωγής και της ζήτησης στις γειτονικές αγορές.
Ο VARDAX ενισχύει τη θέση της Θεσσαλονίκης ως ενεργειακού κόμβου για τα Βαλκάνια, ενώ παράλληλα αναβαθμίζει τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας σε περιφερειακό hub. Για την περιοχή, η υποδομή προσθέτει μια εναλλακτική και αξιόπιστη οδό εφοδιασμού, με οικονομική και γεωοικονομική σημασία.
Η εμβέλεια του VARDAX αποτυπώνεται και στους όγκους που καλύπτει. Σύμφωνα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της HELLENiQ ENERGY, κ. Ανδρέα Σιάμισιη, ο αγωγός καλύπτει περίπου το 80% των αναγκών της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας. Μέσω της ΟΚΤΑ, παράλληλα, τροφοδοτούνται το Κόσοβο και η Σερβία. Η εμπορική λειτουργία του αγωγού επομένως δεν σταματά στα σύνορα της χώρας στην οποία καταλήγει, αλλά εκτείνεται σε περισσότερες βαλκανικές αγορές.
Σε αυτό το μοντέλο, η ΟΚΤΑ αποκτά ενισχυμένο ρόλο ως σημείο διανομής στην περιοχή, ενώ η Θεσσαλονίκη αποτελεί την αφετηρία της εφοδιαστικής διαδρομής προς τη βαλκανική ενδοχώρα.
Την ίδια ώρα, η μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων μέσω αγωγού περιορίζει την εξάρτηση από τα οδικά δρομολόγια και μειώνει τους ενδιάμεσους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας. Προσθέτει μεγαλύτερη ακρίβεια στον προγραμματισμό των παραδόσεων και μειώνει την έκθεση σε καθυστερήσεις, κυκλοφοριακή συμφόρηση και έκτακτους περιορισμούς που μπορεί να επηρεάσουν τις χερσαίες μεταφορές.
Το επόμενο βήμα είναι η αύξηση της δυναμικότητας που μπορεί να εξυπηρετήσει η υφιστάμενη υποδομή. Έχουν ήδη δρομολογηθεί πρόσθετες επενδύσεις για τη διακίνηση μεγαλύτερων ποσοτήτων προϊόντων διύλισης από τις Βιομηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης. Στις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ, παράλληλα, αναμένεται να δημιουργηθεί γραμμή σιδηροδρομικού εφοδιασμού για την απρόσκοπτη μεταφορά αργού σε γειτονικές χώρες.
Ο VARDAX δείχνει στην πράξη πώς μια υφιστάμενη υποδομή μπορεί να αποκτήσει νέα οικονομική και επιχειρησιακή χρησιμότητα
Η εξέλιξη εντάσσεται και στη συζήτηση για τον ρόλο της Ελλάδας στο ενεργειακό σύστημα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Στο 10ο Southeast Europe Energy Forum στη Θεσσαλονίκη, ο κ. Ανδρέας Σιάμισιης αναφέρθηκε στις επενδύσεις και τις συνεργασίες που μπορούν να ενισχύσουν τις συνδέσεις μεταξύ των χωρών της περιοχής. Όπως σημείωσε, ο VARDAX αποτελεί μέρος του επιχειρηματικού σχεδίου ανάπτυξης της HELLENiQ ENERGY και ταυτόχρονα συμβάλλει στην ενεργειακή ασφάλεια των αγορών που εξυπηρετεί.
