Ο Γεράσιμος Μοσχονάς και τα λάθη του Συριζα- Από πού κερδίζει η ΝΔ

Μπορώ να κοιτάζω ώρες ολόκληρες τις αμυγδαλιές του Van Gogh. Η εφήμερη γοητεία τους με συναρπάζει. Θυμίζει τη θνητότητα των ανθρώπων. Ανυπέρβλητη ομορφιά, και μετά θάνατος. Σαν τα άνθη της αμυγδαλιάς έπεφταν οι λέξεις απαλά, προχθές το βράδυ στο Kontra.

«Ας κατανοήσουμε, ε;» ήταν η επιθυμία του καθηγητή Συγκριτικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, καθώς προσπαθούσε να κρατήσει την εύθραυστη λευκότητα του νοήματος σε ένα επίπεδο τρυφερό. Να μην γίνουν οι λέξεις στιλέτα, ούτε σταγόνες δηλητήριο, ούτε τρομακτικές ερινύες – αυτές οι χθόνιες θεότητες που κυνηγούσαν όσους είχαν διαπράξει εγκλήματα κατά της φυσικής και ηθικής τάξης των πραγμάτων. Τις πρόσεξε πολύ τις λέξεις του ο καθηγητής-διανοούμενος που δεν έκρυψε ποτέ την τοποθέτησή του προς την αριστερή πλευρά του πολιτικού εκκρεμούς. Τις μαζεύω με προσοχή πριν μαραθούν στον χρόνο.

Αρνητική η αποτίμηση

Η αποτίμηση της άσκησης αντιπολίτευσης από τον Συριζα-ΠΣ είναι αρνητική. Υπάρχει σταθερή απόρριψη της αντιπολιτευτικής δράσης, ενώ έχει μειωθεί το αντι-Συριζα μέτωπο, κι αυξάνεται η απόρριψη της ΝΔ. Βέβαια η διαφορά ΝΔ και Συριζα μειώθηκε πολύ από τις 17-18 μονάδες το 2019 στις 5 με 8 μονάδες σήμερα.

Η απόσταση μετράει

Όμως η χρονική απόσταση μετράει. Οι 5 με 8 μονάδες μετρούν περισσότερο τώρα γιατί είμαστε κοντά στις εκλογές. Η ίδια η απόσταση έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ ότι είχε πριν λίγους μήνες. Η αντιπολίτευση του Συριζα δεν πείθει στο βαθμό που θα επέτρεπε μια ανατροπή. Ξεχάστε τους αριθμούς. Οι μεγάλες πολιτικές γίνονται όταν ένα κόμμα μιλάει την γλώσσα της εποχής του, όταν θέτει τα big issues, τότε παίρνει κι από άλλους χώρους.

Δυο τα μοντέρνα ρεύματα

Το ένα είναι υπέρ της αναδιανομής του πλούτου και της κοινωνικής δικαιοσύνης και το άλλο υπέρ του εκσυγχρονισμού, το ευρωπαϊκό. Κάνουν λάθος όσοι δεν θεωρούν μοντέρνα και τα δύο. Η ΝΔ που συνέβαλε στην χρεοκοπία της χώρας, ιστορικά συντηρητικό κόμμα με φιλελεύθερα στοιχεία, βρέθηκε να εκπροσωπεί και τμήματα του εκσυγχρονιστικού κόσμου που παλιά ήταν στο Πασοκ και την Ανανεωτική Αριστερά. Γι’ αυτό έγινε ότι είναι σήμερα.

Η ΝΔ σήμερα

Η πιο διευρυμένη παράταξη, η ΝΔ έχει αποκτήσει επιρροή σε διανοούμενους και δημοσιολογουντες, σε πανεπιστημιακούς, δημοσιογράφους, πνευματικούς ανθρώπους, συγγραφείς, που δεν την είχε στο παρελθόν, ούτε καν στις καλές της στιγμές. Αυτό το ρεύμα μπήκε εκεί από φόβο ότι θα βγούμε απ’ την Ευρώπη το ’15. Κι ενώ πάνω από το 40% ψηφοφόρων του Πασοκ το 2009, πήγε στον Συριζα και μερικά στελέχη του σπίτι τους, ένα κομμάτι που ανήκει στον πνευματικό χώρο και δημοσιολογεί, πήγε προς τη ΝΔ. Έτσι φτιάχτηκε ένα ευρύ μπλοκ.

Ο Συριζα σήμερα

Δεν έκανε τις αναγκαίες κινήσεις. Έχει καταφέρει μεν να είναι λαϊκή και νεανική δύναμη, να είναι η μία από τις δύο κεντρικές δυνάμεις. Όμως χαρακτηρίζεται από αναξιοπιστία και δεν δείχνει να έχει ικανά στελέχη να αναλάβουν. Αυτές είναι οι κύριες αιχμές απόρριψης του Συριζα. Αυτά των χαντακώνουν. Σύγχρονη αριστερά χωρίς καλό expertise, δε νοείται. Η συνολική εικόνα είναι ότι η ΝΔ δεν παράγει πια μαγεία, αλλά κι ο Συριζα δεν έχει δημιουργήσει ακόμα.

Τα λάθη

Έπαιξε σε δύο άξονες: μνημόνιο-αντιμνημόνιο και παλιό-νέο. Ο πρώτος άξονας κατέρρευσε όταν έφερε κι αυτός μνημόνιο. Τον δεύτερο, τον κακομεταχειρίστηκε όταν ήταν κυβέρνηση. Έκανε κατάχρηση. Αν είναι το «νέο» και γίνεται πχ η Νοβάρτις, δεν βγάζεις νον-πέιπερ για να πεις ο ένας είναι ένοχος, ο άλλος είναι ένοχος. Δεν είναι δική σου δουλειά. Είναι της δικαιοσύνης. Έχω κι άλλα εκατό παραδείγματα να δώσω. Επίσης η παράξενη συμμαχία με το καραμανλικό κομμάτι της ΝΔ. Γιατί; Στα χέρια του Καραμανλή χρεοκόπησε η χώρα. Αντί ο Συριζα να παίξει με εντιμότητα το χαρτί του νέου, έπαιξε με τακτικισμούς. Τώρα έπρεπε να φτιάξει μια νέα βιτρίνα ανθρώπων- όχι να πετάξει τους παλιούς.

Η ηγεμονία, οι πολιτικές

Κάποτε το να είσαι στην είσαι στην Αριστερά ήταν ένα είδος ηγεμονίας. Σε άκουγαν όλοι. Τώρα, το να είσαι Συριζα δεν είναι καλό. Η αριστερά έχει ηττηθεί στο επίπεδο των ιδεών.

Όταν το μεταναστευτικό είναι στο κέντρο, δεν βολεύει τη αριστερά. Η πλειοψηφία το βλέπει αλλιώς.

Η αριστερά χαϊδεύει τους ελευθεροεπαγγελματίες. Υπάρχουν δύο ειδών φοροδιαφυγής: η μεγάλη, και η παραδοσιακή, η μικρή. Είναι δύσκολο να χτυπηθεί η φοροδιαφυγή με χιλιάδες μικρομεσαίους. Γι’ αυτό η φορολογία στηρίζεται στους έμμεσους φόρους. Η αριστερά δεν κάνει τίποτα για την φοροδιαφυγή.

Οι αναποφάσιστοι

Εάν έχεις ένα συνολικό σχέδιο, τότε συμπαρασύρεις και τους αναποφάσιστους. Όταν ο κόσμος πει «αυτόν εγώ δεν τον πιστεύω πολύ, αλλά θέλω να τον ψηφίσω έστω και τα μισά να κάνει», τότε έχεις κίνηση για πολιτική αλλαγή. Αυτό το ρεύμα μικραίνει την δεξαμενή των αναποφασιστων. Το είχε το Πασοκ το ’81, ο Καραμανλής το ο είχε ο Συριζα το ’15. Σήμερα δεν υπάρχει κάποιος να εμπνεύσει για αλλαγή στην ζωή του κόσμου.

Πολιτισμικό κόμμα

Οι κινητοποιήσεις δεν παράγουν συλλογικές αξίες σε μακρά διάρκεια, αλλά μόνο για μικρή περίοδο και όσο είναι ενεργές. Οι δυσκολίες γενικά των αριστερών κομμάτων στην ΕΕ είναι μεγάλες. Ειδικά στα οικονομικά, χρειάζεται expertise ώστε έναν μικρό διάδρομο να τον κάνεις λεωφόρο. Το ευρωπαϊκό σύστημα στηρίζεται στον συμβιβασμό, γι’ αυτό τα κυβερνητικά κόμματα της αριστεράς (Συριζα, Μελανσόν και Ακελ), έχουν ένα δομικό μειονέκτημα: δεν μπορούν να ασκήσουν αριστερές εναλλακτικές οικονομικές πολιτικές. Γενικά δυσκολεύονται να ασκήσουν διακριτή κυβερνητική πολιτική. Όταν καταφεύγουν στον πολιτικό φιλελευθερισμό (ταυτοτικά, εθνοτικά, δικαιωματικά, πολιτικές φύλου κλπ) γίνονται πολιτισμικά κόμματα. Έτσι όμως χάνουν τις λαϊκές τάξεις. Αυτό συνέβη και με την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Κέρδισε σε μορφωμένους της μεσαίας τάξης, αλλά έχασε τα εκλογικά της στηρίγματα. Η πτώση της ήταν τρομακτική. Η διαφοροποίηση του Συριζα που διατηρεί την λαϊκότητα, είναι πως ο κόσμος θεωρεί ότι απέτυχε λόγω διεθνών καταναγκασμών.

Στο χώμα

Τα άνθη της αμυγδαλιάς έπεσαν απαλά στο χώμα. Αφήνω τον καθηγητή Μοσχονά στις σκέψεις του για το πολιτικό σκηνικό και καταφεύγω στα δικά μου. Κι αυτό που ‘βλέπω’ είναι καθαρό: ενώ ανεβαίνει η συσπείρωση του Συριζα, έχει εκροές των (ελάχιστων μεν, υπαρκτών δε) κεντρώων, προς τη ΝΔ. Μεγαλύτερες έχει το Πασοκ-Κινάλ. Οι εκροές μεγάλωσαν από την έναρξη του σκληρού ροκ του Αλέξη. Η ΝΔ τους ρουφάει σαν σκούπα. Ο Συριζα είναι παγιδευμένος σε ένα σπιράλ επιλογών.

Σας φιλώ

Η Πυθία