Σε σημαντική αναδιαμόρφωση του σχεδιασμού για τη μεγάλη επέκταση του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος» προχωρά ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, αλλάζοντας τόσο τον τρόπο υλοποίησης όσο και τη διαγωνιστική στρατηγική για ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής που βρίσκονται αυτή την περίοδο σε εξέλιξη στη χώρα.
Ο ΔΑΑ αποφάσισε να διακόψει την υφιστάμενη διαγωνιστική διαδικασία με τη μέθοδο της Πρώιμης Συμμετοχής Εργολάβου (Early Contractor Involvement – ECI) και να προχωρήσει άμεσα στην προκήρυξη νέου ανοικτού διαγωνισμού για την κατασκευή της πρώτης φάσης του προγράμματος επέκτασης δυναμικότητας στα 40 εκατ. επιβάτες ετησίως (40 MAP).
Παράλληλα, όμως, η διοίκηση ανοίγει ουσιαστικά ξανά τον συνολικό σχεδιασμό της επέκτασης, εξετάζοντας εναλλακτικές διαμορφώσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας σε δυναμικότητα πέραν των 40 εκατ. επιβατών ετησίως.
Πρόκειται επομένως όχι για εγκατάλειψη του επενδυτικού προγράμματος, αλλά για αλλαγή της αρχιτεκτονικής με την οποία αυτό θα υλοποιηθεί. Το υφιστάμενο σχέδιο των 40 εκατ. επιβατών παραμένει το σχέδιο αναφοράς, ωστόσο ο ΔΑΑ αφήνει πλέον ανοικτό το ενδεχόμενο αναθεώρησής του εφόσον προκύψουν εναλλακτικές λύσεις με σαφή στρατηγικά και οικονομικά οφέλη. Για το σκοπό αυτό μάλιστα όπως διευκρινίζεται η εταιρεία βρίσκεται σε συντονισμό και με την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας.
Γιατί αλλάζει ο σχεδιασμός
Πίσω από την απόφαση βρίσκεται καταρχάς η ισχυρότερη από τις αρχικές προβλέψεις αύξηση της επιβατικής κίνησης. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 το «Ελ. Βενιζέλος» εξυπηρέτησε 15,75 εκατ. επιβάτες, αριθμός αυξημένος κατά 4,5% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, παρά τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Η εγχώρια κίνηση αυξήθηκε κατά 5,1% και η διεθνής κατά 4,2%.
Η μεγαλύτερη κίνηση δημιουργεί ταυτόχρονα νέες λειτουργικές απαιτήσεις κατά τη διάρκεια των κατασκευών. Σύμφωνα με τον ΔΑΑ, η εφαρμογή του νέου Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (EES), οι περιορισμοί που σχετίζονται με τη δυναμικότητα του ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και οι συνακόλουθες καθυστερήσεις, σε συνδυασμό με την εμπειρία που αποκτήθηκε από τη διαδικασία ECI, ανέδειξαν πρόσθετες κατασκευαστικές και επιχειρησιακές προκλήσεις.
Με απλά λόγια, ο ΔΑΑ επιδιώκει πλέον μια περισσότερο τμηματική και ευέλικτη ανάπτυξη, ώστε να προσθέτει δυναμικότητα ανάλογα με την εξέλιξη της ζήτησης, χωρίς οι μεγάλες κατασκευαστικές εργασίες να προκαλούν δυσανάλογη επιβάρυνση στη λειτουργία του αεροδρομίου και στις εμπορικές δραστηριότητές του.
Στην εξίσωση μπαίνει και η γεωπολιτική αβεβαιότητα. Παρότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή, η διοίκηση θεωρεί ότι το διεθνές περιβάλλον απαιτεί μεγαλύτερη επενδυτική ευελιξία και σταδιακή διάθεση των κεφαλαίων.
Τι προβλέπεται για το νέο διαγωνισμό
Το πρώτο βήμα του αναθεωρημένου σχεδιασμού θα γίνει άμεσα. Μετά τη διακοπή της υφιστάμενης διαδικασίας ECI, ο ΔΑΑ θα προκηρύξει ανοικτό διαγωνισμό για την πρώτη φάση του προγράμματος 40 MAP.
Το αντικείμενο περιλαμβάνει τρία βασικά σκέλη:
- τη Νότια Πτέρυγα του Κύριου Αεροσταθμού,
- την επέκταση του Δορυφορικού Αεροσταθμού,
- καθώς και εργασίες σε συναφείς χώρους
Στόχος είναι το συγκεκριμένο τμήμα του προγράμματος να κινηθεί χωρίς καθυστέρηση, εξασφαλίζοντας την πρόσθετη δυναμικότητα που χρειάζεται το αεροδρόμιο βραχυπρόθεσμα.
Την ίδια στιγμή θα ξεκινήσει ενδελεχής αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων για τα επόμενα στάδια της επέκτασης, περιλαμβανομένων πλέον και σεναρίων που μπορούν να προσφέρουν δυναμικότητα μεγαλύτερη των 40 εκατ. επιβατών ετησίως.
Η κίνηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μετατρέπει το 40 MAP από έναν ουσιαστικά τελικό στόχο σε σημείο αναφοράς για έναν δυνητικά μεγαλύτερο κύκλο ανάπτυξης του αεροδρομίου.
Και δεύτερος νέος διαγωνισμός το 2027
Ο νέος σχεδιασμός μάλιστα προβλέπει την προκήρυξη και δεύτερου διαγωνισμού ο οποίος προγραμματίζεται για το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Με αυτόν θα προχωρήσει η αρχική φάση επέκτασης του Βόρειου Αεροσταθμού, με στόχο να καλυφθούν οι ανάγκες δυναμικότητας σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Στην πράξη, επομένως, η επέκταση «σπάει» περισσότερο σε επιμέρους φάσεις. Η εταιρεία αποκτά τη δυνατότητα να προσαρμόζει το επενδυτικό πρόγραμμα στην πραγματική πορεία της κίνησης και ταυτόχρονα να περιορίζει το ρίσκο που συνεπάγεται η εκτέλεση ενός ιδιαίτερα σύνθετου κατασκευαστικού προγράμματος σε ένα αεροδρόμιο το οποίο λειτουργεί ήδη σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα κίνησης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του ΔΑΑ, οι συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες για την επέκταση της δυναμικότητας έως το τέλος του 2030 υπολογίζονται σε 950 εκατ. ευρώ, σε τιμές 2026.
Ποια έργα συνεχίζονται κανονικά
Η αλλαγή στρατηγικής δεν επηρεάζει τα έργα επέκτασης που έχουν ήδη ξεκινήσει. Όπως διευκρινίζεται στα οικονομικά αποτελέσματα που ανακοινώθηκαν προ ολίγου κανονικά συνεχίζονται οι εργασίες στον Βορειοδυτικό Χώρο Στάθμευσης Αεροσκαφών (North-West Apron), στον Πολυώροφο Χώρο Στάθμευσης (MSP), στο νέο VIP Terminal και στα συναφή έργα των χώρων στάθμευσης αεροσκαφών. Παράλληλα, επιταχύνονται επενδύσεις για την αύξηση της δυναμικότητας στους ελέγχους διαβατηρίων και ασφαλείας.
Τα έργα του πολυώροφου parking και του North-West Apron βρίσκονται ήδη στην κύρια κατασκευαστική φάση και παραμένουν εντός προγραμματισμού για ολοκλήρωση το 2027.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και το νέο VIP Terminal, επιφάνειας 600 τ.μ., το οποίο προορίζεται για την εξυπηρέτηση αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων και επίσης αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2027.
Η κίνηση «τρέχει» γρηγορότερα από τις προβλέψεις
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αναθεώρηση του επενδυτικού σχεδιασμού έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα συνεχίζει να ενισχύει τη θέση της ως τουριστικός προορισμός. Παρά τις γεωπολιτικές πιέσεις, η επιβατική κίνηση αυξήθηκε κατά 8,1% στο πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ ακόμη και στο σαφώς δυσκολότερο δεύτερο τρίμηνο κατέγραψε άνοδο 2,2%.
Ταυτόχρονα, ο ΔΑΑ διατηρεί ισχυρή χρηματοοικονομική βάση για την υλοποίηση του επενδυτικού του προγράμματος. Στο πρώτο εξάμηνο τα έσοδα διαμορφώθηκαν σε 299,6 εκατ. ευρώ, το προσαρμοσμένο EBITDA σε 168,5 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη σε 81,4 εκατ. ευρώ.
