Δεν έχουμε καμία πρόθεση να εμπλακούμε σε μία συζήτηση με άμεση πολιτική σκοπιμότητα και (εύλογη) πρόθεση από μέρους και της Κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη. Έχουμε όμως κάθε λόγο να επισημάνουμε ορισμένα δεδομένα σε Αθήνα και κυρίως Βρυξέλλες για αυτό που αποκαλείται «επιτελικό» κράτος. Και για το οποίο σκοπίμως ο καθένας δίνει τον ορισμό που τον διευκολύνει.
Ένα βασικό μέρος της κριτικής για το επιτελικό κράτος είναι η μειωμένη συμμετοχή της Περιφέρειας στη λήψη αποφάσεων. Στις Βρυξέλλες, βέβαια, κανένας δεν μπορεί να κατανοήσει για ποιο λόγο μία χώρα 10 εκατ. κατοίκων και έκτασης 132.000 τετραγωνικών χλμ. έχει 12 Περιφέρειες. Μία νησιωτική και μία ηπειρωτική θα ήταν μάλλον αρκετές. Και σίγουρα πολύ πιο απλές και αποτελεσματικές στην αναπτυξιακή τους διαχείριση. Από την άλλη, ας αναλογιστούμε ότι στην Ελλάδα θεωρείται επιτυχία το γεγονός ότι πετύχαμε τη δημοτική συγχώνευση Παπάγου-Χολαργού.
Τα προβλήματα ωστόσο γίνονται σοβαρότερα και πολύ πιο επείγοντα αν συνυπολογίσουμε τη δομή του επόμενου κοινοτικού προϋπολογισμού και τον τρόπο εκταμίευσης των κονδυλίων του.
Ο κεντρικός συντονισμός είναι βασικό προαπαιτούμενο
Για την οικονομία της συζήτησης ας εξαιρέσουμε από αυτή τα κονδύλια που αφορούν στην Κοινή Αγροτική Πολιτική καθώς και το παραδοσιακό ΕΣΠΑ. Ας υποθέσουμε ότι η διαχείρισή τους θα προχωρήσει με τους υφιστάμενους όρους. Προφανώς και δεν αποτελούμε παράδειγμα προς μίμηση στην αξιοποίηση των κονδυλίων αυτήν αλλά ούτε οι μοναδικοί στην ΕΕ είμαστε ούτε είναι αυτό το θέμα μας σήμερα.
Ένα σημαντικό μέρος του επόμενου κοινοτικού προϋπολογισμού θα προϋποθέτει μεταρρυθμίσεις και θα περιλαμβάνει εκταμιεύσεις που συνδέονται με ολοκλήρωση έργων σφιχτών χρονοδιαγραμμάτων. Ένα μοντέλο Ταμείου Ανάκαμψης, με διαφοροποιημένη διοίκηση αλλά σταθερά συνδεόμενο με ένα εθνικό πλάνο. Και στο πλαίσιο αυτό, μπορεί μία σειρά… βουλευτών και τοπικών αρχόντων της χώρας να έχει διαφορετική άποψη (και πολιτικό συμφέρον) ωστόσο στις Βρυξέλλες γνωρίζουν δύο βασικά δεδομένα.
Πρώτον, έργα με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα που συνδέονται με εκταμιεύσεις πρέπει πλέον να είναι εξαιρετικά προσεκτικά ενταγμένα στο εθνικό πλάνο. Και αυτό έχει τεράστια σημασία για πολλά μέρη της Ελλάδας που ακόμα έχουν ανάγκη βασικών υποδομών, χρονοβόρων στην κατασκευή τους.
Δεύτερον, είναι πρακτικά αδύνατο μικρές περιοχές με περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό και δυνατότητες να είναι σε θέση να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις αυτού του μέρους αξιοποίησης του κοινοτικού προϋπολογισμού. Ακόμα και για μεγαλύτερες περιοχές μπορεί να ισχύει το ίδιο. Στο πλαίσιο αυτό, η κεντρική υποστήριξη και ο κεντρικός συντονισμός δεν είναι απλώς απαραίτητος αλλά και μονόδρομος.
Στις Βρυξέλλες τα δύο παραπάνω δεδομένα είναι γνωστά και θεωρούνται εύλογα. Και ο κεντρικός συντονισμός -που πράγματι λειτούργησε υπό την παρούσα κυβέρνηση- κρίνεται απολύτως αναγκαίος. Ειδικά μάλιστα σε ένα κράτος-μέλος χωρίς ισχυρή δημόσια διοίκηση που πρακτικά σημαίνει ότι δεν έχει την ικανότητα να συντονίζεται οριζόντια και κάθετα μεταξύ της (και απέχει πολλές κυβερνητικές θητείες από αυτό).
Συμπέρασμα: Η συζήτηση που έχει ανοίξει περί «επιτελικού κράτους» εμπεριέχει θεσμικά και πολιτικά χαρακτηριστικά. Και όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές, τα τελευταία θα επικρατούν σε σχέση με την αυτονόητη εθνική ανάγκη: να μπορούμε να συντονιζόμαστε επαρκώς ώστε να ανταποκρινόμαστε στην ταχύτητα και τη δομή των κοινοτικών κονδυλίων της περιόδου 2028-34. Και αυτή η ανάγκη ξεπερνά τις πολιτικές ατζέντες και τους εκλογικούς κύκλους.
Διαβάστε περισσότερα άρθρα της στήλης ΑΘΗΝΑ-ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.
