Σαφές μήνυμα ότι η συνοχή της Συμμαχίας προϋποθέτει τον σεβασμό των σχέσεων καλής γειτονίας και των ανησυχιών όλων των κρατών-μελών έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την άφιξή του στο Λευκό Παλάτι της Άγκυρας για τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σχετικά με τα F-35 και τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, ο πρωθυπουργός απέφυγε να τις σχολιάσει ευθέως, υπογραμμίζοντας ότι μια αμυντική συμμαχία όπως το ΝΑΤΟ πρέπει να βασίζεται στην αρχή της καλής γειτονίας, όπως αναφέρει ο ΣΚΑΙ.
Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με την απειλή πολέμου (casus belli) από την Τουρκία, σε περίπτωση που ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, είναι απαραίτητο να λαμβάνονται υπόψη οι ευαισθησίες όλων των συμμάχων.
Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι τα εκκρεμή ζητήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσα από το πνεύμα της συνεργασίας και των σχέσεων καλής γειτονίας, υπενθυμίζοντας ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί πρωτίστως αμυντική συμμαχία.
«Η Ευρώπη αναλαμβάνει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης»
Αναφερόμενος στη Σύνοδο, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι οι συζητήσεις διεξάγονται με βασικό αντικείμενο τον επιμερισμό των αμυντικών βαρών μεταξύ των συμμάχων, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από την πρώτη θητεία του ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ασκήσει πίεση προς τις ευρωπαϊκές χώρες ώστε να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την άμυνά τους.
Όπως ανέφερε, η Ευρώπη έχει πλέον κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ ο ίδιος παραμένει σταθερός υποστηρικτής της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι ως ανταγωνιστικού σχήματος προς το ΝΑΤΟ, αλλά ως ενός ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα που ενισχύει συνολικά τη Συμμαχία.
«Η Ελλάδα έχει ήδη πετύχει τον στόχο του 3,5%»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που εκπληρώνουν τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες, πολύ νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.
Όπως είπε, βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα δρα σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτική περιοχή και έχει διατηρήσει σταθερά τις αμυντικές της δεσμεύσεις προς το ΝΑΤΟ ακόμη και στα χρόνια της οικονομικής κρίσης.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις πέντε χώρες της Συμμαχίας με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες.
Έκκληση να δοθεί χώρος στη διπλωματία
Κλείνοντας τις δηλώσεις του, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών θα διατηρηθεί.
Τόνισε ότι είναι κρίσιμο να δοθεί χρόνος στη διπλωματία για την επίλυση της κρίσης, επισημαίνοντας πως μια νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου, γεγονός που θα επιβάρυνε περαιτέρω το κόστος ζωής των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ακολουθούν αναλυτικά οι δηλώσεις του Πρωθυπουργού:
«Συναντιόμαστε σήμερα εδώ στην Άγκυρα σε μια περίοδο βαθιάς γεωπολιτικής αβεβαιότητας και η σημερινή συζήτηση θα διεξαχθεί με φόντο τον διάλογο για τον επιμερισμό των βαρών στο ΝΑΤΟ, ο οποίος έχει πολυετή ιστορία. Ήταν ο Πρόεδρος Trump, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, ο οποίος, με τον δικό του τρόπο, έθεσε στους Ευρωπαίους συμμάχους το ζήτημα για την αναγκαιότητα επαναπροσδιορισμού της ισορροπίας εντός του ΝΑΤΟ, υπέρ μιας πιο ευρωπαϊκής προσέγγισης στην κατανομή των βαρών. Και αυτό πράγματι έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια.
Πάντα ήμουν ένθερμος υποστηρικτής της έννοιας της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας, όχι ανταγωνιστικά προς το ΝΑΤΟ, αλλά ως ισχυρού ευρωπαϊκού πυλώνα που θα μπορούσε να ενισχύσει τη συμμαχία σε όλα τα επίπεδα.
Πέρυσι, στη Χάγη, λάβαμε σημαντικές αποφάσεις σχετικά με τα ορόσημα όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες. Είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι η χώρα μου, η Ελλάδα, ήδη πληροί τον στόχο του 3,5% για τις αμυντικές δαπάνες, από το τρέχον έτος, πολύ νωρίτερα από ό,τι προβλέπει το χρονοδιάγραμμα. Αυτή τη στιγμή υλοποιούμε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεών μας, ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η χώρα μου βρίσκεται σε μια πολύ ευαίσθητη γειτονιά, που αντιμετωπίζει γεωπολιτικές προκλήσεις. Πάντα τηρούσαμε τη δέσμευσή μας ως προς τις δαπάνες που προβλέπει το ΝΑΤΟ, ακόμη και σε περιόδους αυστηρής λιτότητας, και σήμερα είμαστε μία από τις πέντε χώρες που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις στο ΝΑΤΟ όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες.
Τέλος, όσον αφορά την περιφερειακή κατάσταση, θα ήθελα να εκφράσω την ελπίδα και την αισιοδοξία μου ότι η εκεχειρία μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών θα διατηρηθεί. Είναι ζωτικής σημασίας να δοθεί χρόνος στη διπλωματία για να επιλύσει αυτό το ακανθώδες ζήτημα. Και σε μια εποχή που το κόστος ζωής αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα για όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όλοι φυσικά ελπίζουμε ότι δεν θα υπάρξει νέα έξαρση των εντάσεων που θα οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση της τιμής του πετρελαίου.
Δημοσιογράφος: Όσον αφορά την επιρροή της Τουρκίας εντός του ΝΑΤΟ και το γεγονός ότι, όπως φαίνεται, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θα επιτρέψει στην Τουρκία να αγοράσει αεροσκάφη F-35, αυτό διαταράσσει την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν θα σχολιάσω τις χθεσινές δηλώσεις του Προέδρου Trump και του Προέδρου Erdoğan. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι μία συμμαχία πρέπει να εδράζεται στη θεμελιώδη αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας.
Τη στιγμή που η χώρα μου αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να είναι σαφές ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO.
Είμαστε, εξάλλου, μια αμυντική συμμαχία και είμαι βέβαιος ότι αυτές οι εκκρεμότητες μπορούν να επιλυθούν στο πνεύμα της σχέσης καλής γειτονίας και της συνεργασίας.
Δημοσιογράφος: (Ομιλία εκτός μικροφώνου)
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν ακούγεστε, λυπάμαι. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι είναι πάντοτε χαρά μου να επισκέπτομαι την Άγκυρα και ότι ήμουν πάντοτε ένθερμος υποστηρικτής της βελτίωσης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών μας».
