Στην Κρήτη προγραμματίζονται οι πρώτες παραδόσεις (ΒΟΑΚ) στο Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, μήκους 14,5 χλμ., στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου, ήτοι το τμήμα του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης που υλοποιείται ως δημόσιο έργο με ανάδοχο τον όμιλο AKTOR. Όπως πρόσφατα είχε αναφέρει ο Διευθύνων Σύμβουλος της AKTOR Κατασκευές και της AKTOR Συμμετοχές, κ. Αναστάσιος Αρανίτης, κατά τη διάρκεια συζήτησης για τα μεγάλα έργα της Κρήτης, ο όμιλος εργάζεται εντατικά σε όλα τα μέτωπα του ΒΟΑΚ και εντός του καλοκαιριού θα παραδοθεί στην κυκλοφορία ένα σημαντικό κομμάτι του δημοσίου έργου, Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος.
Ειδικότερα, εντός του καλοκαιριού αναμένεται να παραδοθούν σε κυκλοφορία τα πρώτα 10,2 χιλιόμετρα στο τμήμα Νεάπολη - Άγιος Νικόλαος, δηλαδή, σχεδόν το 70% του έργου (μήκους 14,5 χλμ. συνολικά). Το ίδιο «μήνυμα» έχει σταλεί και από τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, Χρ. Δήμα, για ολοκλήρωση του «κομματιού» αυτού εντός του θέρους.
«Κορδέλες» αλλά και καθυστερήσεις
Το «κομμάτι» αυτό σχετίζεται και με το χρηματοδοτικό πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, με αποτέλεσμα να έχουν «μπει» χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης, πλέον, έως και τις 31 Ιουλίου 2026. Το νέο οδικό τμήμα θα διαθέτει δύο λωρίδες κυκλοφορίας και Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) ανά κατεύθυνση, με διαχωριστικό στηθαίο ασφαλείας και συνολικό πλάτος οδοστρώματος 22,5 μέτρων.
Ωστόσο, για το σύνολο του έργου Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, μάλλον θα πρέπει να περιμένουμε έως το φθινόπωρο – χειμώνα του 2027, χωρίς, όμως, υπαιτιότητα του αναδόχου AKTOR που είχε «φουλάρει μηχανές» για την παράδοση του μεγάλου μέρους του project, όπως αναφέραμε. Όπως προκύπτει από αποφάσεις του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, και κατόπιν υποβολής σχετικών αιτημάτων από τον ανάδοχο, τμηματικές και συνολική παράδοση – ολοκλήρωση έργου μπήκαν και πάλι στον «δρόμο» των παρατάσεων, για τη σύμβαση ύψους 157 εκατ. (με ΦΠΑ) που υπεγράφη στις 05-09-2022 με προθεσμία περαίωσης έως τις 05-09- 2025. Μάλιστα, όπως έχουμε αναφέρει, στην πορεία δόθηκαν παρατάσεις για το φετινό καλοκαίρι αλλά και επιπλέον χρήματα στον ανάδοχο ως «θετικές ζημίες» άνω των 20,1 εκατ. ευρώ ενώ προέκυψαν και τεχνικές αλλαγές, χωρίς ευθύνη αναδόχου.
Ο νέος ορίζοντας
Πλέον, ο ορίζοντας της 2ης τμηματικής προθεσμίας του έργου «δείχνει» τις 31/07/2027, της 3ης τμηματικής προθεσμίας του έργου μέχρι την 30η/09/2027 και της συνολικής προθεσμίας του έργου κατά 487 ημέρες , ήτοι έως 30/10/2027, «με αναθεώρηση». Επίσης, από τον κ. Δήμα αποφασίστηκε και η μετάθεση του κρίσιμου χρόνου για την πρόσθετη καταβολή (πριμ) κατά 487 ημερολογιακές ημέρες, δεδομένου ότι οι καθυστερήσεις που θεμελιώνουν τις ανωτέρω παρατάσεις δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα του Αναδόχου.
Το αίτημα της AKTOR
Όπως προκύπτει, η ανάδοχος εταιρεία, με την από 18-06-2026 επιστολή της, αιτήθηκε τη χορήγηση παράτασης της Συνολικής Προθεσμίας κατ’ ελάχιστον έως την 30/10/2027, με αντίστοιχη προσαρμογή των τμηματικών προθεσμιών, με αναθεώρηση, «για λόγους που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητά της και αφορούν σε σημαντικές καθυστερήσεις λόγω της σωρευτικής επίδρασης διαφόρων γεγονότων, τα οποία αναδείχτηκαν στη φάση κατασκευής του και αφορούν κυρίως σε: α) καθυστέρηση απόδοσης απαλλοτριωμένων εκτάσεων και μετατόπισης δικτύων ΟΚΩ (ΔΕΔΔΗΕ και ΔΕΥΑ), β) εκ νέου εκπόνηση Μελετών βασικού σχεδιασμού λόγω της Αναθεώρησης Περιβαλλοντικών Προδιαγραφών και γ) σε εμπλοκή με το ισχύον ρυμοτομικό σχέδιο της Νεάπολης, του οποίου η αρμοδιότητα επίλυσης ανήκει στους κατά νόμον αρμόδιους φορείς (Δήμο/αρμόδια πολεοδομική υπηρεσία) και όχι στον Ανάδοχο».
Να αναφέρουμε ότι από «την Εισήγηση της Διευθύνουσας Υπηρεσίας προκύπτει ότι, μολονότι το αίτημα παράτασης της 2ης τμηματικής και 3ης προθεσμίας υποβλήθηκε εκπρόθεσμα, η αναγκαιότητα εκτέλεσης των σχετικών εργασιών μετά την εκπνοή τους, δεν συνδέεται με υπαιτιότητα του Αναδόχου, αλλά προέκυψε από την ανάγκη τροποποίησης του έργου για τη συμμόρφωσή του στους περιορισμούς που θέτει το χρηματοδοτικό μοντέλο (ΤΑΑ), κατόπιν των αναγνωρισμένων καθυστερήσεων με υπαιτιότητα του Κυρίου του Εργου. Υπό τις συγκεκριμένες αυτές περιστάσεις, η μη χορήγηση της αιτούμενης παράτασης αποκλειστικά για τυπικούς λόγους θα οδηγούσε στην επιβολή ποινικών ρητρών εις βάρος του Αναδόχου, χωρίς να συντρέχει υπαιτιότητά του, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης, της αναλογικότητας και της καλής πίστης κατά την εκτέλεση της δημόσιας σύμβασης. Για τον λόγο αυτό, η Προϊσταμένη Αρχή κρίνει ότι συντρέχουν αντικειμενικά δικαιολογημένοι λόγοι που επιβάλλουν την κατ' ουσίαν εξέταση του αιτήματος και την αποδοχή του, σύμφωνα με την αιτιολογημένη εισήγηση της Διευθύνουσας Υπηρεσίας».
Η παράκαμψη Αγίου Νικολάου
Μια και ο λόγος για το δημόσιο τμήμα του ΒΟΑΚ, να αναφέρουμε ότι με προ ολίγων μηνών πληροφορίες, υπήρχαν προβλήματα με την παράκαμψη Αγίου Νικολάου, καθώς επρόκειτο για ένα δύσκολο τμήμα με μεγάλες και πολύ ακριβές απαλλοτριώσεις, αφού στο σημείο υπάρχουν επιχειρήσεις και κατοικίες. Μάλιστα, η εργολαβία αντιμετώπιζε και αρχαιολογικές προκλήσεις, ειδικά κοντά στη Νεάπολη όπου παραδοσιακοί μύλοι θα πρέπει να αποξηλωθούν και να μετακινηθούν. Το «πλέγμα» αυτό δημιουργούσε θέμα και με κονδύλια του RRF μια και η κατασκευή της παράκαμψης μέσα στο χρονικό παράθυρο του Ταμείου Ανάκαμψης δεν κρίνονταν εφικτή, ενώ φέρονταν να δεσμεύει και ποσό 38 εκατ. ευρώ.
