Το πώς θα τονωθούν οι κρατικές επενδύσεις (ΠΔΕ) αλλά και τα νέα σχέδια για στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, καθώς και για το πως θα διαρθρωθεί σε 10 άξονες η στήριξη των ενεργειακά «ευάλωτων» πολιτών μέσα από τα νέα ταμεία της ΕΕ εξειδίκευσε ο αρμόδιος αναπληρωτής ΥΠΕΘΟΟ Νίκος Παπαθανάσης.
Σύμφωνα με τον ίδιο πρόκειται για ένα πρόγραμμα μέτρων με τριπλό στόχο: τη στήριξη όσων πιέζονται από το κόστος στέγασης, αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών και δημιουργία ρεαλιστικών διαδρομών προς την ιδιοκατοίκηση.
«Κοινός παρονομαστής των μέτρων είναι η κοινωνική στόχευση, περισσότερα διαθέσιμα σπίτια, δικαιότερο κόστος και ουσιαστική στήριξη της οικογένειας και της περιφέρειας», ανέφερε ο κ. Παπαθανάσης.
Όσον αφορά το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, εξήγησε πως ενισχύεται σημαντικά τόσο στο Εθνικό όσο και στο Συγχρηματοδοτούμενο Σκέλος του, με συνολική αύξηση έναντι των ορίων που είχαν καθοριστεί στον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό τον Νοεμβρίου του 2025 κατά 300 εκατ. ευρώ για το 2026, 1,05 δισ. ευρώ για το 2027 και 1,45 δισ. ευρώ για το 2028 και τα επόμενα έτη.
«Οι αριθμοί αυτοί πηγαίνουν σε έργα σε όλη τη χώρα, σχολεία, νοσοκομεία, αντιπλημμυρική προστασία, μεταφορές, ψηφιακές υπηρεσίες, ενεργειακές αναβαθμίσεις και ενεργειακές υποδομές», σημείωσε.
Από τα ανωτέρω ποσά η αύξηση του Εθνικού Σκέλους ανέρχεται σε 300 εκατ. ευρώ για το 2026, 400 εκατ. ευρώ για το 2027, 300 εκατ. ευρώ για 2028 και 200 εκατ. ευρώ για το 2029 έναντι των προβλέψεων του Πολυετούς. Επιπλέον, το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος αυξάνεται κατά 650 εκατ. ευρώ το 2027, 1,15 δισ. ευρώ το 2028 και 1,25 δισ. ευρώ το 2029 έναντι των προβλέψεων του πολυετούς.
Τα νέα όρια πληρωμών περιλαμβάνουν για το Εθνικό Σκέλος τις απαραίτητες πιστώσεις για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΠΑ 2026-2030 συμπεριλαμβανομένων των νέων επενδύσεων που εντάσσονται στα πλαίσια της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, ενώ στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος προβλέπονται πέραν των υφιστάμενων προγραμμάτων (ΕΣΠΑ 2021-2027, Στρατηγικό Σχέδιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, Ταμεία Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων και λοιπών προγραμμάτων), επιπλέον πιστώσεις για (α) το Ταμείο Εκσυγχρονισμού (1,6 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030), (β) το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (4,8 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032) και (γ) το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 το οποίο βρίσκεται υπό διαμόρφωση σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και το οποίο έχει ληφθεί υπόψη μέσω της σταδιακής αύξησης των ορίων του συγχρηματοδοτούμενου ΠΔΕ από το 2028 έως το 2030.
Επιπροσθέτως των ανωτέρω, ποσό ύψους 2 δισ. ευρώ από το σκέλος δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μεταφέρθηκαν στα τέλη Αυγούστου στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για χρήση μετά το τέλος της συμβατικής περιόδου του Ταμείου. Τα ποσά αυτά θα κατευθυνθούν (α) στη δημιουργία νέου Προγράμματος “Σπίτι μου IΙI” για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων και (β) σε δύο νέα προγράμματα δανειοδότησης και εγγυοδοσίας για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Σπίτι μου 3
Το νέο Πρόγραμμα «Σπίτι μου IΙI» για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων θα υλοποιηθεί μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και θα είναι συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ εκ των οποίων αυτά 500 εκατ. προέρχονται από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, 500 εκατ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα της ΕΑΤ και 1 δισ. ευρώ από τα πιστωτικά ιδρύματα.
Σε σχέση με το Πρόγραμμα ΣΠΙΤΙ μου ΙΙ υπάρχουν οι εξής επεκτάσεις: (α) θα είναι επιλέξιμοι και δικαιούχοι έως 55 ετών έναντι έως 50 ετών, (β) αυξάνεται το όριο της εμπορικής αξίας των επιλέξιμων ακινήτων από 250.000 σε 300.000, (γ) το μέγιστο ποσό του δανείου που ανέρχεται έως 90% της εμπορικής αξίας αυξάνεται από 190.000 σε 230.000, (δ) αυξάνονται τα εισοδηματικά όρια για οικογένειες με παιδιά, από 35.000 ευρώ το ζευγάρι πλέον 5.000 ευρώ κάθε παιδί, σε 7.000 ευρώ το κάθε παιδί (αντίστοιχα σε μονογονεϊκές σε 39.000 ευρώ πλέον 7.000 ευρώ ανά παιδί πέραν του πρώτου) και (ε) αυξάνονται τα όρια των τετραγωνικών μέτρων των επιλέξιμων κατοικιών για οικογένειες με πολλά παιδιά, σε σχέση με το όριο των 150 τ.μ. που ισχύει, με επιπλέον 10 τ.μ. για κάθε τέκνο άνω των τεσσάρων. Το Πρόγραμμα αναμένεται να εκκινήσει στις αρχές του 2027.
Άλλες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του στεγαστικού
- Επεκτείνεται η απαλλαγή από τον φόρο για τα κενά ακίνητα που ενοικιάζονται για το 2027-2030
- Παρατείνεται η μείωση φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτηρίων
- Επεκτείνεται η απαλλαγή ΦΠΑ σε νέα κτήρια
- Συνεχίζεται και το 2027 ο περιορισμός των Airbnb σε δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης
Κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους - 2.200 στη Δ. Μακεδονία
- Κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και ειδικότερα για τη Δ. Μακεδονία έως 2.200 κατοίκους. Το μέτρο αφορά επιπλέον 131 οικισμούς και 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες. Συνολικά ο ΕΝΦΙΑ καταργείται σε 12.855 οικισμούς.
- Αυξάνεται ο φόρος μεταβίβασης για αγορά ακινήτων από 3% σε 15% από πολίτες εκτός ΕΕ.
Νέο δανειοδοτικό και εγγυοδοτικό πρόγραμμα για ΜμΕ
Δημιουργούνται δύο νέα προγράμματα στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με χρήση ποσού 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που αναμένεται να μοχλεύσουν πόρους 5 δισ. ευρώ λαμβάνοντας υπόψη και τα ποσά που θα δανειοδοτήσουν οι τράπεζες: Οι πόροι αυτοί θα καλύψουν τις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων και την κάλυψη αναγκών ρευστότητας παρέχοντας την επιλογή, είτε χρηματοδότησης με χαμηλό επιτοκιακό κόστος μέσω της συγχρηματοδότησης δανείου, είτε κάλυψης των εξασφαλίσεων των δανείων καθιστώντας ευκολότερη τη πρόσβαση στη χρηματοδότηση μέσω της παροχής εγγύησης επί σημαντικού μέρους του δανείου.
Στο πλαίσιο αυτό, η αρχική κατανομή προς επιχειρήσεις του προϋπολογισμού χρηματοδοτικών προϊόντων διαμορφώνεται σε προϋπολογισμό συνολικών δανείων ύψους έως 2,2 δισ. ευρώ για το ταμείο συγχρηματοδοτούμενων δανείων και σε προϋπολογισμό ύψους έως 2,8 δισ. ευρώ για το ταμείο δανείων εγγυοδοσίας. Τα ανωτέρω χρηματοδοτικά προϊόντα προγραμματίζεται να ενεργοποιηθούν μέχρι τις αρχές του 2027, με πρόσθετο πλεονέκτημα, πλέον, τη μη ύπαρξη των χρονικών περιορισμών του ΤΑΑ, ως προς τη διάθεση των κεφαλαίων.
Δράσεις από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο
1. Κοινωνικές κατοικίες: Κατασκευή 2.350 κατοικιών ενεργειακής κλάσης Α+ σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, για περίπου 7.000 ευάλωτους πολίτες. Προϋπολογισμός δράσης 435 εκατ. ευρώ.
2. Εκσυγχρονισμός φοιτητικών εστιών: Ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση 15 κτιρίων φοιτητικών εστιών για περίπου 5.600 φοιτητές. Προϋπολογισμός δράσης 226 εκατ. ευρώ.
3. Αύξηση επιδόματος θέρμανσης: Πρόσθετη ενίσχυση έως περίπου 100 € ετησίως για 780.000 δικαιούχους κατά την περίοδο από τα τέλη του 2027 έως το 2032. Προϋπολογισμός δράσης 340 εκατ. ευρώ.
4. Κοινωνικό leasing: Μίσθωση ηλεκτρικού αυτοκινήτου με πολύ χαμηλό μίσθωμα για 12.500 νοικοκυριά και μέση επιδότηση 13.000 € για τέσσερα έτη. Προϋπολογισμός δράσης 174 εκατ. ευρώ.
5. Ατομικά μέσα μετακίνησης ΑμεΑ: 100% επιδότηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία. Προϋπολογισμός δράσης 51 εκατ. ευρώ.
6. Μεταφορές κατά παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη: Ευέλικτη τοπική συγκοινωνία σε περιοχές ανεπαρκούς κάλυψης, με δυνατότητα κράτησης τηλεφωνικά ή μέσω εφαρμογής. Προϋπολογισμός δράσης 10 εκατ. ευρώ.
7. Μεταφορές κατά παραγγελία σε ημιαστικές περιοχές: Περίπου 100 προσβάσιμα ηλεκτρικά λεωφορεία και εθνική πλατφόρμα για 18 αγροτικές και ημιαστικές περιοχές. Προϋπολογισμός δράσης 44 εκατ. ευρώ.
8. Μεταφορά μαθητών με αναπηρία: Οχήματα, σημεία φόρτισης και ψηφιακή παρακολούθηση για κάλυψη περίπου 11.000 μαθητών με αναπηρία. Προϋπολογισμός δράσης 219 εκατ. ευρώ.
9. Επαγγελματικά ηλεκτρικά οχήματα: Επιδότηση αγοράς ή μίσθωσης ΙΧ, van, λεωφορείων και φορτηγών από πολύ μικρές επιχειρήσεις, μαζί με ιδιωτικούς φορτιστές. Προϋπολογισμός δράσης 289 εκατ. ευρώ.
10. Αντικατάσταση ταξί: Επιδότηση 20.000 € ανά ηλεκτρικό ταξί ή 29.000 € για όχημα προσβάσιμο σε άτομα με αναπηρία, για περισσότερα από 3.000 ταξί. Προϋπολογισμός δράσης 68 εκατ. ευρώ.
