Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε σήμερα ένα πακέτο 34 μέτρων, το οποίο περιλαμβάνει τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα, τις ήδη συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις στην υγεία, καθώς και μια σειρά παρεμβάσεων για τη μείωση της γραφειοκρατίας. Παράλληλα, προβλέπονται φορολογικές ελαφρύνσεις ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ για τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν εν μέρει από την αύξηση της φορολογίας για όσους έχουν ετήσιο εισόδημα άνω των 280.000 ευρώ.
Στα μέτρα για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας περιλαμβάνονται η ενίσχυση των οικονομικών κινήτρων για εργασία τις Κυριακές και τις αργίες, η υποχρέωση προσκόμισης ιατρικής βεβαίωσης από την πρώτη ημέρα αναρρωτικής άδειας αντί από την τέταρτη, η απλοποίηση των κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων, καθώς και η κατάργηση του λεγόμενου "gold-plating", δηλαδή της προσθήκης πρόσθετων εθνικών ρυθμίσεων πέραν όσων απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Όπως σχολιάζουν αναλυτές της ING, τα περισσότερα από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν σήμερα δεν αποτελούν έκπληξη. Οι παρεμβάσεις για τη μείωση της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των διαδικασιών είχαν ήδη παρουσιαστεί σε δύο σημαντικές εκθέσεις στα τέλη του περασμένου έτους. Το νέο στοιχείο είναι οι φορολογικές ελαφρύνσεις για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Εκείνο που εξακολουθεί να λείπει είναι μια σαφής μακροπρόθεσμη στρατηγική για προσιτό ενεργειακό κόστος τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις, καθώς και φορολογικές ελαφρύνσεις για τις επιχειρήσεις. Παρ' όλα αυτά, το σημερινό πακέτο μεταρρυθμίσεων αποτελεί επιτέλους μια ξεκάθαρη ένδειξη ότι η Γερμανία αρχίζει να κινητοποιείται.
Βεβαίως, το πακέτο θα πρέπει ακόμη να εγκριθεί από το κοινοβούλιο και δεν πρόκειται να μετατρέψει μια οικονομία που παραμένει στάσιμη σε μια οικονομία υψηλής ανάπτυξης από τη μία ημέρα στην άλλη. Ωστόσο, σύμφωνα με την ING, μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις και το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο για μελλοντική ανάπτυξη. Οι μεταρρυθμίσεις στο σύστημα υγείας και στο συνταξιοδοτικό αναμένεται να ενισχύσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών απέναντι στις δημογραφικές προκλήσεις, ενώ οι υπόλοιπες διαρθρωτικές παρεμβάσεις μπορούν να χαλαρώσουν τα εμπόδια που περιορίζουν την αναπτυξιακή δυναμική.
Αν σε αυτά προστεθεί και η συνεχιζόμενη δημοσιονομική ώθηση μέσω των επενδύσεων σε υποδομές και άμυνα, τότε οι προοπτικές για τη γερμανική οικονομία γίνονται πιο αισιόδοξες. Όπως λέει ING, πρόκειται ουσιαστικά για μια σημαντική αλλαγή νοοτροπίας.
Μικρά βήματα, μεγάλη πρόοδος
Από την πλευρά της η Berenberg σχολιάζει, με αφορμή τις ανακοινώσεις του Μερτς, ότι «μια σειρά από μικρά βήματα μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη πρόοδο». Καμία από τις πολλές μεταρρυθμίσεις στις οποίες συμφώνησε η γερμανική κυβέρνηση χθες το βράδυ δεν είναι από μόνη της καθοριστική, αλλά σε συνδυασμό με τη σημαντική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, την οποία η γερμανική κυβέρνηση είχε ήδη εγκρίνει πριν από δέκα ημέρες, το συνολικό πακέτο μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά. Εφόσον εφαρμοστεί, η Γερμανία μπορεί να γίνει ξανά ένας πιο ελκυστικός προορισμός για επενδύσεις και δημιουργία θέσεων εργασίας.
Σύμφωνα με τη Berenberg, οι μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να αυξήσουν τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης της γερμανικής οικονομίας από το απογοητευτικό 0,4% των τελευταίων ετών στο 0,7% ετησίως. Παράλληλα, καθώς θα εξελίσσεται το δημοσιονομικό πρόγραμμα τόνωσης της οικονομίας, εκτιμάται ότι η ανάπτυξη θα επιταχυνθεί από 0,3% φέτος σε 0,9% το 2027, δηλαδή πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο, και θα ακολουθήσει ένα «μίνι boom» με ανάπτυξη 1,4% το 2028.
Για τις προοπτικές της γερμανικής αλλά και της ευρωπαϊκής οικονομίας συνολικά, οι μεταρρυθμίσεις αυτές έχουν μεγαλύτερη σημασία από το δημοσιονομικό πακέτο που προβλέπει αυξημένες δαπάνες για άμυνα και υποδομές. Δεδομένου ότι η Γερμανία αποτελεί τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών, μια πιο δυναμική γερμανική οικονομία θα αποτελούσε θετική εξέλιξη πολύ πέρα από τα σύνορά της.
Μεταξύ των μέτρων που ανακοίνωσε ο Γερμανός Καγκελάριος, η Berenberg ξεχωρίζει τη μείωση φορολογικών συντελεστών για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Σύμφωνα με τον Μερτς, η μέση γερμανική οικογένεια θα έχει ετήσιο φορολογικό όφελος περίπου 600 ευρώ.
Ξεχωρίζει επίσης την προσπάθεια μείωσης της γραφειοκρατίας, μεταξύ άλλων μέσω ταχύτερων διαδικασιών αδειοδότησης για έργα υποδομών. Παράλληλα, καταργούνται διάφορες υποχρεώσεις αναφορών και τεκμηρίωσης, οι κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων περιορίζονται στο ελάχιστο που απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία, ενώ απλοποιείται και η διαδικασία υποβολής φορολογικών δηλώσεων.
Σημαντικό θεωρείται και το ομοσπονδιακό πρόγραμμα για την κατασκευή περισσότερων οικονομικά προσιτών κατοικιών.
Επιπλέον, δρομολογείται χαλάρωση της προστασίας από τις απολύσεις για τους υψηλόμισθους εργαζομένους, κάτι που καθιστά την αγορά εργασίας πιο ευέλικτη και ενθαρρύνει νεοφυείς επιχειρήσεις αλλά και εταιρείες υψηλής εξειδίκευσης, όπως στον χρηματοοικονομικό κλάδο, να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο ρίσκο στις προσλήψεις.
Η πολιτική διάσταση
Πέρα από το περιεχόμενό του, το πακέτο που ανακοινώθηκε αποτελεί επιτυχία και για έναν ακόμη λόγο, όπως λέει η Berenberg: «ο κυβερνητικός συνασπισμός του Φρίντριχ Μερτς φαίνεται επιτέλους να λειτουργεί με επαγγελματισμό. Έπειτα από έναν χρόνο σχεδόν συνεχών εσωτερικών συγκρούσεων μεταξύ αλλά και εντός των κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού (…) η κυβέρνηση κατάφερε να συμφωνήσει σε σημαντικές πολιτικές αλλαγές χωρίς καθυστερήσεις και εντάσεις».
Αν η γερμανική κυβέρνηση καταφέρει τώρα να οριστικοποιήσει τις λεπτομέρειες και να περάσει τα σχετικά νομοσχέδια χωρίς νέες πολιτικές συγκρούσεις, μπορεί να ενισχυθεί η εντύπωση ότι το Βερολίνο αποκτά ξανά αποτελεσματικότητα. Αυτό θα μπορούσε να βελτιώσει την εμπιστοσύνη καταναλωτών και επιχειρήσεων και να στηρίξει την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις. Μακροπρόθεσμα, μάλιστα, ίσως περιορίσει και τη στήριξη προς την ακροδεξιά AfD και την αριστερή Die Linke.
