Το μέγεθος της πρόκλησης που αποτελεί η επιτυχής ολοκλήρωση του εθνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0» αποκαλύπτουν τα στοιχεία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η Eurostat σχετικά με τις επιδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην Ελλάδα αλλά και στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα λοιπόν με τα συγκεντρωτικά στοιχεία, η χώρα μας μέχρι το τέλος του 2025 είχε λάβει το 66% των συνολικών επιχορηγήσεων που της αντιστοιχούν αλλά οι δαπάνες ήταν αισθητά χαμηλότερες φθάνοντας στο 48,8% του συνόλου. Μάλιστα η επίδοση αυτή στο σκέλος των δαπανών τοποθετεί τη χώρα μας στην 7η θέση από το τέλος, όπως φαίνεται και στο παρακάτω γράφημα:
Η κριτική και η απάντηση του ΥΠΕΘΟΟ
Τα στοιχεία της Eurostat ξεκίνησαν έναν νέο γύρο πολιτικής αντιπαράθεσης με τον εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ, Κώστα Τσουκαλά, να ασκεί κριτική στην κυβέρνηση για το χαμηλό ποσοστό των κονδυλίων που έχουν φτάσει στην αγορά κάνοντας λόγο για κίνδυνο «να χαθούν κονδύλια αυξάνεται συνεχώς, καθώς η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει για τη λήξη του Ταμείου».
Η απάντηση ήρθε λίγες ώρες αργότερα με ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην οποία μεταξύ άλλων σημειώνει πως «το ΠΑΣΟΚ επιλέγει για ακόμη μία φορά, να ασκήσει κριτική εργαλειοποιώντας επίσημα στοιχεία, αποδεικνύοντας ότι είτε αγνοεί είτε συνειδητά παραβλέπει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ως εργαλείο επιδόσεων και όχι δαπανών».
Το ΥΠΕΘΟΟ σημειώνει ακόμη πως το Ταμείο Ανάκαμψης δεν λειτουργεί όπως τα παραδοσιακά ευρωπαϊκά προγράμματα (σ.σ. ΕΣΠΑ). Είναι ένα εργαλείο επιδόσεων (performance-based). Οι εκταμιεύσεις δεν εξαρτώνται από το πόσα χρήματα «ξοδεύτηκαν», αλλά από το αν επιτυγχάνονται τα ορόσημα (milestones) και οι στόχοι (targets). «Με απλά λόγια: Η Ελλάδα πληρώνεται όταν υλοποιεί μεταρρυθμίσεις και έργα — όχι όταν απλώς πραγματοποιεί δαπάνες», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Μάλιστα το υπουργείο χαρακτηρίζει πως το γεγονός ότι περίπου 48,8% είχε φτάσει στο τέλος του 2025 στους τελικούς αποδέκτες «είναι απολύτως αναμενόμενο και ισορροπημένο», καθώς το ελληνικό σχέδιο είναι οπισθοβαρές, γι’ αυτό και πρόκειται για φυσιολογική εξέλιξη της υλοποίησης έργων.
Η εικόνα μέχρι σήμερα
Όπως εξηγούν στο insider.gr, στελέχη που έχουν γνώση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Πράγματι, η πορεία των εκταμιεύσεων δεν εξαρτάται άμεσα από τις δαπάνες, αλλά από τα ορόσημα. Για αυτό άλλωστε πολλές χώρες της ΕΕ εμφανίζουν υψηλότερες δαπάνες από τα χρήματα που έχουν λάβει, καθώς τα δικά τους σχέδια είναι εμπροσθοβαρή.
Την ίδια στιγμή όμως το γεγονός πως οι δαπάνες υστερούν σε σχέση με τις εκταμιεύσεις δείχνουν το μέγεθος της δουλειάς που μένει να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους 3,5 μήνες, δηλαδή μέχρι το τέλος Αυγούστου που πρέπει να καλυφθούν όλα τα ορόσημα και οι στόχοι. Και βέβαια όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές το γεγονός πως το «Ελλάδα 2.0» είναι οπισθοβαρές δεν εξηγεί πλήρως τις καθυστερήσεις στην μεταφορά των πόρων στην πραγματική οικονομία, τις οποίες καταγράφει διαρκώς και επαναλαμβανόμενα η Τράπεζα της Ελλάδος.
Τα πάντα θα κριθούν στο… νήμα
Το αν τελικά θα χαθούν κονδύλια από τις επιδοτήσεις του Ταμείου Ανάκαμψης θα φανεί στο νήμα, δηλαδή όταν στο τέλος του έτους η Ευρωπαϊκή Ένωση ανάψει το πράσινο φως για την τελική εκταμίευση. Μέχρι τότε απομένουν πολλά όπως η τελική αναθεώρηση του «Ελλάδα 2.0» η οποία έχει σταλεί στις Βρυξέλλες αλλά οι διαπραγματεύσεις για την τελική της μορφή θα συνεχιστούν και τις επόμενες εβδομάδας, όπως έχει γράψει το insider.gr.
Μέχρι στιγμής έχουν εκταμιευθεί 12,9 δισ. ευρώ επιδοτήσεων από τα 18,2 δισ. ευρώ που έχουν δεσμευτεί για τη χώρα μας από τον Μηχανισμό Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ, και 11,7 δισ. ευρώ από τα 17,7 δισ. του δανειακού σκέλος. Απομένουν δηλαδή 5,3 δισ. ευρώ επιδοτήσεων και 6 δισ. ευρώ δανείων, τα οποία για να αποδεσμευτούν το Ελληνικό Δημόσιο θα πρέπει μέσα στους επόμενους μήνες να ολοκληρώσει 166 μεταρρυθμίσεις και έργα.
