Την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου μια συλλογική «ανάσα» ακούστηκε από τα αγροτικά μπλόκα της Γαλλίας μέχρι τους ελαιώνες της Ελλάδας. Αιτία ήταν το άκουσμα της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να παραπέμψει την εμπορική συμφωνία ΕΕ – Mercosur στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) για νομικό έλεγχο.
Στην πράξη ωστόσο μένει να φανεί αν η απελευθέρωση των εισαγωγών από τη Λατινική Αμερική σταμάτησε, έστω προσωρινά, μπροστά στο τείχος της νομιμότητας. Δηλαδή το Ευρωκοινοβούλιο δεν καταψήφισε τη συμφωνία, την παρέπεμψε στο Ευρωδικαστήριο. Αυτό νομικά σημαίνει πως η συμφωνία μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν/αν το 1ο κράτος Mercosur το ζητήσει. Επίσης, είναι πιθανό να υπάρξουν προσαρμογές όταν το Ευρωδικαστήριο αποφανθεί.
- «Παγώνει» η συμφωνία ΕΕ - Mercosur με απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου -Τι λέει για αυτό η Κομισιόν
- Η υπόσχεση της Mercosur
Το τι θα γίνει μένει να φανεί, αλλά, σε κάθε περίπτωση, το κάλεσμα για ετοιμότητα είναι σαφές. Γιατί ακολουθούν και άλλες διαπραγματεύσεις για εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ.
Ο προσαρμογές
Τι συμβαίνει λοιπόν μετά την παραπομπή; Η παραπομπή στο Δικαστήριο δεν ακυρώνει λοιπόν τη συμφωνία. Αλλά μπορεί να οδηγήσει σε προσαρμογές. Οι νομικές διαδικασίες στο Λουξεμβούργο είναι αργές. Μια τέτοια υπόθεση απαιτεί κατά μέσο όρο 18 με 24 μήνες για να τελεσιδικήσει, μπορεί και περισσότερο αν το θέμα είναι περίπλοκο και στην περίπτωση της συμφωνίας Mercosur είναι και μάλιστα αρκετά.
Αυτό δεν σημαίνει όμως απαραίτητα πως για τα επόμενα δύο χρόνια, το φθηνό βοδινό, η ζάχαρη και το μέλι από τη Βραζιλία και την Αργεντινή δεν θα πλημμυρίσουν την ευρωπαϊκή αγορά με μηδενικούς δασμούς. Πολιτικά, αυτό είναι μια τακτική νίκη του «Μπλοκ του Νότου» (με μπροστάρη τη Γαλλία). Επιχείρησαν να μεταθέσουν την καυτή πατάτα για το μέλλον, αποφεύγοντας μια άμεση μετωπική σύγκρουση με τη Γερμανία (που θέλει τη συμφωνία) εν μέσω αγροτικών κινητοποιήσεων.
Το Νομικό Επιχείρημα: Η «Πράσινη» Υποκρισία
Η βάση της παραπομπής είναι εξαιρετικά σοβαρή και αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής. Το ερώτημα που καλείται να απαντήσει το δικαστήριο είναι: «Μπορεί η Ε.Ε. να υπογράφει εμπορικές συμφωνίες που παραβιάζουν τις δικές της συνθήκες για την Κλιματική Αλλαγή και τη Βιωσιμότητα;»
- H Mercosur ως σημαντική ευκαιρία για Ελλάδα και ΕΕ
- Συμφωνία ΕΕ–Mercosur: Τα οφέλη για την ελληνική οικονομία
Δεν γίνεται από τη μία να επιβάλλουμε στους Ευρωπαίους αγρότες το αυστηρότερο πλαίσιο παραγωγής στον κόσμο, το γνωστό…Green Deal, και από την άλλη να εισάγουμε προϊόντα από χώρες που αποψιλώνουν τον Αμαζόνιο και χρησιμοποιούν ορμόνες και φυτοφάρμακα που εδώ έχουν απαγορευτεί εδώ και δεκαετίες. Αν το Δικαστήριο κρίνει ότι η συμφωνία αντιβαίνει στις ευρωπαϊκές συνθήκες, τότε η Mercosur όπως την ξέρουμε, πεθαίνει οριστικά και αν κάποιοι θα θελήσουν να συνεχίσουν τη συζήτηση για μια τέτοια εμπορική συμφωνία, θα πρέπει να μπουν σε νέες διαπραγματεύσεις με νέους όρους πλέον.
Η Ευκαιρία για την Ελλάδα: Οργάνωση Άμυνας
Σε κάθε περίπτωση υπάρχει το ενδεχόμενο της χρονοκαθυστέρησης. Και αυτό είναι ένα ανέλπιστο δώρο για την ελληνική αγροτική οικονομία. Δεν πρέπει όμως να ξοδευτούν σε εφησυχασμό.
Η Ελλάδα πρέπει να εκμεταλλευτεί αυτό το διάστημα για να θωρακιστεί:
- Αυστηροποίηση Ελέγχων: Να ενισχυθούν οι μηχανισμοί στα τελωνεία που θα μπορούν να ανιχνεύουν υπολείμματα απαγορευμένων ουσιών. Αν η συμφωνία τελικά περάσει στο μέλλον, η μόνη μας άμυνα θα είναι να κόβουμε τα φορτία στο λιμάνι ως «ακατάλληλα».
- Συμμαχίες: Η Ελλάδα οφείλει να σταματήσει να πατάει σε δύο βάρκες και να συνταχθεί ξεκάθαρα με το μέτωπο Γαλλίας-Ιταλίας-Πολωνίας. Πρέπει να αποφασίσουμε αν τελικά θέλουμε ή δε θέλουμε αυτή τη συμφωνία.
- Προστασία ΠΟΠ: Να κλείσουμε τις «τρύπες» που επιτρέπουν απομιμήσεις φέτας και ελαιολάδου στις αγορές της Λατινικής Αμερικής πριν ακόμα ενεργοποιηθεί η συμφωνία, αν και εφόσον κρίνει το ευρωπαϊκό δικαστήριο ότι μπορεί να προχωρήσει.
Ας μην γελιόμαστε. Τα συμφέροντα πίσω από τη Mercosur είναι τεράστια. Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, οι εταιρείες χημικών και οι τράπεζες θέλουν διακαώς την αγορά της Νότιας Αμερικής.
Το φάντασμα του αθέμιτου ανταγωνισμού δεν απομακρύνεται πάνω από το ευρωπαϊκό χωράφι… Το ματς δεν έληξε. Απλώς πήγαμε στα αποδυτήρια για το ημίχρονο. Και σε αυτό το ημίχρονο, η Ελλάδα πρέπει να αποφασίσει με ποια φανέλα θα παίξει στο δεύτερο μέρος: Με αυτή των βιομηχανικών εξαγωγών ή με αυτή της προστασίας του πρωτογενούς της πλούτου;
