Θέμα λίγων 24ωρων είναι να ξεκινήσει η διαδικασία για την υλοποίησης της πρώτης φάσης του προγράμματος «Απόλλων», με στόχο την εξασφάλιση χαμηλών τιμών ρεύματος στους κοινωνικά ευάλωτους.
Κι αυτό γιατί εντός της εβδομάδας η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, Υδάτων και Υποδομών (ΡΑΑΕΥ) πρόκειται να προκηρύξει τους δύο διαγωνισμούς για τα νέα έργα ΑΠΕ που θα βάλουν «κόφτη» στο ενεργειακό κόστος των δικαιούχων του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου Α (ΚΟΤ Α).
Υπενθυμίζεται ότι η προκήρυξη θα έρθει σε συνέχεια της κοινής Υπουργικής Απόφασης που υπογράφηκε στα τέλη Δεκεμβρίου, και η οποία ενεργοποίησε τη δυνατότητα προκήρυξης των δημοπρασιών. Με τη δημοσίευση της προκήρυξης, ξεκινά και η προθεσμία για την υποβολή προσφορών από τους ενδιαφερόμενους παραγωγούς ΑΠΕ, η οποία θα διαρκέσει 6 εβδομάδες.
Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές και οι εταιρείες που θέλουν να συμμετάσχουν στην παρτίδα των έργων πρέπει να έχουν καταθέσει ηλεκτρονικά τους φακέλους τους —συμπεριλαμβανομένων των οικονομικών τιμημάτων που διεκδικούν— μέχρι την εβδομάδα 2–5 Μαρτίου. Θα ακολουθήσει η αξιολόγησή τους από τη ΡΑΑΕΥ, με σκοπό να εκδοθούν προσωρινές λίστες προκριθέντων και επιλαχόντων έργων.
Στο τέλος Απριλίου οι οριστικές λίστες
Στη συνέχεια θα ανοίξει ο κύκλος για τυχόν ενστάσεις από τους συμμετέχοντες για τις προσωρινές λίστες — μετά από την εξέταση των ενστάσεων αυτών, θα «κλειδώσουν» οριστικά τα αποτελέσματα. Οι οριστικοί κατάλογοι θα δημοσιευθούν στις 30 Απριλίου, ημερομηνία που πλέον αποτελεί ορόσημο για το «Απόλλων», αφού τότε θα «κλειδώσουν» τα έργα για την πρώτη φάση του προγράμματος.
Το πρόγραμμα «Απόλλων» αποτελεί την πρώτη εγχώρια πρωτοβουλία που συνδέει άμεσα την παραγωγή φθηνής «πράσινης» ενέργειας με τις λιανικές τιμές ρεύματος, στην προσπάθεια μείωσης του ενεργειακού κόστους για τις πιο αδύναμες κοινωνικές κατηγορίες. Με άλλα λόγια, είναι ένα «όχημα» ώστε οι ανανεώσιμες πηγές να μπορούν να έχουν άμεσο κοινωνικό αντίκτυπο – και όχι έμμεσο, με τη συγκράτηση των εγχώριων χονδρεμπορικών τιμών.
Υπενθυμίζεται πως μέσω των δύο δημοπρασιών θα επιλεγούν αιολικά πάρκα και φωτοβολταϊκά με ενσωματωμένες μονάδες αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 400 και 200 MW αντίστοιχα. Οι τιμές αφετηρίας έχουν οριστεί στα 75 και 80 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, δηλαδή σε τέτοια επίπεδα ώστε να υπάρξει ενδιαφέρον συμμετοχής από παραγωγούς ΑΠΕ. Από τις δύο διαδικασίες θα «περάσουν» τα έργα για τα οποία οι ιδιοκτήτες τους θα διεκδικήσουν τα μικρότερα εγγυημένα έσοδα.
Προϋποθέσεις για ισχυρό ανταγωνισμό
Όπως έχει γράψει το insider.gr, η εκτίμηση είναι πως τα «πράσινα» πάρκα θα εξασφαλίζουν από τη συμμετοχή τους στην αγορά μεγαλύτερες εισροές από όσες προβλέπει το εγγυημένο έσοδό τους.
Εξαιτίας ωστόσο της σύμβασης λειτουργικής ενίσχυσης που θα έχουν υπογράψει, θα πρέπει αυτά τα «υπερέσοδα» να τα επιστρέφουν στην πολιτεία και πιο συγκεκριμένα στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ). Κατά συνέπεια ο ΕΛΑΠΕ θα αποκτήσει ένα ειδικό αποθεματικό, το οποίο συνεχώς θα ανανεώνεται, για να χρηματοδοτηθούν οι επιδοτήσεις (εκπτώσεις) στους λογαριασμούς των κοινωνικά ευάλωτων και να συγκρατείται η επιβάρυνσή τους για την ηλεκτρική ενέργεια.
Όπως φαίνεται από τα παραπάνω, «κλειδί» για την επιτυχία της πρώτης φάσης του Απόλλων, θα είναι να υπάρξουν στις δημοπρασίες προσφορές σε χαμηλά επίπεδα – ώστε να εξασφαλίζονται όσο το δυνατόν μεγαλύτερα «υπερέσοδα» για τη χρηματοδότηση των λογαριασμών. Προς αυτή την κατεύθυνση συνηγορεί κατ’ αρχάς η προοπτική κατακύρωσης κρατικά εγγυημένου εσόδου, σε μία συγκυρία όπου δεν υπάρχει εναλλακτική δυνατότητα για εξασφάλιση λειτουργικής ενίσχυσης.
Για τον ίδιο λόγο, το επίπεδο ανταγωνισμού έχει ορισθεί στο 40%, κάτι που σημαίνει π.χ. πως για να κλειδώσουν αιολικά 400 MW, θα πρέπει να υποβληθούν προσφορές από έργα συνολικής ισχύος 560 MW. Επίσης, και πάλι με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού, προβλέπεται ότι κανένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν μπορεί να επιλεγεί για ποσοστό άνω του 25% της δημοπρατούμενης ισχύος.
Από τη στιγμή που τα αποτελέσματα οριστικοποιηθούν στα τέλη Απριλίου, ανοίγει ο δρόμος για την υλοποίησή τους και την έναρξη της παραγωγής ενέργειας που θα τροφοδοτήσει το πρόγραμμα «Απόλλων». Το ΥΠΕΝ έχει προβλέψει «σφιχτούς» χρόνους υλοποίησης, κατά τα φωτοβολταϊκά με μπαταρία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2027 και τα αιολικά πάρκα μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2028.