Σε κατάσταση κινητοποίησης (Red Code) θέτει το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας την Αττική, την Εύβοια, τη Λέσβο και τη Χίο για την Τετάρτη 5 Αυγούστου, σε μια περίοδο που η χώρα εξακολουθεί να μετρά τις πληγές από τις μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ημερών και οι πυροσβεστικές δυνάμεις παραμένουν σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Οι μετεωρολογικές συνθήκες που προβλέπονται για την Τετάρτη, με υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης και ταχείας εξάπλωσης πυρκαγιών, οδήγησαν το υπουργείο στην ενεργοποίηση του Red Code, ενός μέτρου που σηματοδοτεί τη συνολική κινητοποίηση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας πριν ακόμη εκδηλωθεί μια νέα κρίση.
Τι σημαίνει στην πράξη το Red Code
Το Red Code δεν ταυτίζεται με τον ημερήσιο χάρτη επικινδυνότητας, αλλά αφορά την κατάσταση κινητοποίησης του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Με την ενεργοποίησή του τίθενται σε αυξημένη επιφυλακή οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες, ενισχύεται η προληπτική ανάπτυξη επίγειων και εναέριων μέσων, αυξάνεται η ετοιμότητα του Πυροσβεστικού Σώματος και συγκαλούνται τα Τοπικά και Περιφερειακά Συντονιστικά Όργανα, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται άμεσα εφόσον εκδηλωθεί πυρκαγιά.
Στόχος είναι η όσο το δυνατόν ταχύτερη πρώτη επέμβαση, καθώς η εμπειρία έχει δείξει ότι τα πρώτα λεπτά είναι συχνά καθοριστικά για το αν μια εστία θα περιοριστεί ή θα εξελιχθεί σε μεγάλη πυρκαγιά, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν υψηλές θερμοκρασίες, χαμηλή υγρασία και ισχυροί άνεμοι.
Γιατί ενεργοποιείται
Για την Τετάρτη οι μετεωρολογικές προβλέψεις δείχνουν συνθήκες που ευνοούν τόσο την εκδήλωση όσο και την ταχεία εξάπλωση πυρκαγιών στις συγκεκριμένες περιοχές. Για τον λόγο αυτό, οι αρμόδιες υπηρεσίες προχωρούν σε προληπτική κινητοποίηση, με στόχο να μειωθεί ο χρόνος αντίδρασης και να υπάρχει καλύτερος συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων σε περίπτωση που εκδηλωθεί πυρκαγιά.
Παράλληλα, οι αρχές καλούν τους πολίτες να αποφύγουν κάθε δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει φωτιά και να ακολουθούν τις οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας, καθώς ακόμη και μια μικρή εστία μπορεί, υπό τις συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, να εξαπλωθεί μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.
Ένα εργαλείο πρόληψης και όχι μόνο αντιμετώπισης
Το ενδιαφέρον είναι ότι το Red Code δεν ενεργοποιείται μόνο όταν μια μεγάλη πυρκαγιά βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Το θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει την εφαρμογή του και όταν υπάρχει σοβαρή πιθανότητα εκδήλωσης μιας καταστροφής, ώστε ο κρατικός μηχανισμός να έχει ήδη αναπτύξει προσωπικό, μέσα και διαδικασίες πριν από το πρώτο κρίσιμο περιστατικό.
Η λογική αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση από την απλή διαχείριση μιας κρίσης στην προληπτική ετοιμότητα. Ανάλογα με τις ανάγκες, μπορούν να κινητοποιηθούν επιπλέον δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, ενώ προβλέπονται ακόμη και διαδικασίες επίταξης μηχανημάτων έργου για την υποστήριξη των επιχειρήσεων, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ενεργοποιείται
Αν και το Red Code δεν ενεργοποιείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η χρήση του τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και συχνότερη, καθώς η Πολιτική Προστασία επιλέγει να θέτει σε πλήρη κινητοποίηση τον κρατικό μηχανισμό πριν εκδηλωθούν ακραία φαινόμενα και όχι μόνο όταν η κρίση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Μέσα στο 2026 το μέτρο έχει χρησιμοποιηθεί και σε άλλες περιπτώσεις έντονων καιρικών φαινομένων, όπως χιονοπτώσεις και πλημμύρες, γεγονός που δείχνει ότι αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο της στρατηγικής έγκαιρης προετοιμασίας και πρόληψης, πέρα από τις πυρκαγιές.
Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες
Όταν ενεργοποιείται το Red Code, οι πολίτες καλούνται να περιορίσουν στο ελάχιστο κάθε δραστηριότητα που μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά, ιδιαίτερα τις ώρες 12:00 - 17:00, όταν οι υψηλές θερμοκρασίες, η χαμηλή υγρασία και οι ισχυροί άνεμοι αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο. Θα πρέπει να αποφεύγονται το κάψιμο ξερών χόρτων ή κλαδιών, η χρήση τροχού, ηλεκτροσυγκόλλησης και άλλων εργαλείων που προκαλούν σπινθήρες, καθώς και οι υπαίθριες ψησταριές κοντά σε δασικές ή χορτολιβαδικές εκτάσεις. Παράλληλα, όσοι κατοικούν κοντά σε δάση είναι σημαντικό να απομακρύνουν ξερά χόρτα και εύφλεκτα υλικά γύρω από τα σπίτια τους, να τηρούν τις απαγορεύσεις πρόσβασης σε περιοχές υψηλού κινδύνου και να παρακολουθούν τις επίσημες ενημερώσεις και τα μηνύματα του 112. Σε περίπτωση που εντοπιστεί καπνός ή φωτιά, η άμεση ειδοποίηση της Πυροσβεστικής μέσω του 199 ή του 112 μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, καθώς τα πρώτα λεπτά είναι τα πιο κρίσιμα για τον περιορισμό μιας πυρκαγιάς.
