Το ηλεκτρικό ρεύμα στα χωράφια είναι ό,τι ακριβώς και το νερό: πηγή ζωής, μιας και η μεγάλη πλειοψηφία των αγροτών ποτίζει με ηλεκτρικά μοτέρ.
Η συμφωνία που επετεύχθη για την τιμή του αγροτικού ρεύματος (στην ουσία αρδευτικού, μιας και οι άλλες χρήσεις του είναι μικρής σημασίας σαν σύνολο για τον πρωτογενή τομέα) στην συνάντηση με τον Πρωθυπουργό, θα πρέπει να θεωρείται από τους αγρότες μας πολύ ικανοποιητική, αφού πλέον απολαμβάνουν το χαμηλότερο τιμολογιακά ρεύμα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Το κυβερνητικό αυτό επιχείρημα είναι μεν σωστό σε απόλυτες τιμές, αλλά δεν συμπεριλαμβάνει δύο παραμέτρους: πρώτον την απόλυτη σημασία του αγροτικού ρεύματος για την ύπαρξη παραγωγής υψηλής αξίας (λαχανικά, φρούτα, κηπευτικά) και δεύτερον, ένα κρυφό ρόλο που παίζει η άρδευση στην ισορροπία του ηλεκτρικού συστήματος στην Ελλάδα.
Οι 100.000 γεωτρήσεις που υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα, κινούνται (όσες, δηλαδή, δεν έχουν κομμένο ρεύμα λόγω οφειλών...) στην πλειονότητά τους με ηλεκτρικό ρεύμα. Με αυτές ποτίζονται τα φρούτα και λαχανικά, η εξαγωγική αξία των οποίων έχει περάσει κατά πολύ το 1 δισ. ευρώ το χρόνο. Με ρεύμα ποτίζονται και οι δημοφιλείς πατάτες, αλλά και η μηδική και τα καλαμπόκια που ταΐζονται τα ζώα για να φτιάξουμε φέτα, άλλο ένα δισ. από εξαγωγές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Έχουμε γη, δεν έχουμε χέρια - Η «βόμβα»(;) που απειλεί να αφήσει τα ράφια άδεια
Τα τελευταία χρόνια με τις ανωμαλίες του καιρού, ποτίζονται ακόμη και μέρος από τις λεγόμενες ξερικές καλλιέργειες, όπως τα σιτηρά.
Χωρίς νερό δεν παράγονται υψηλής αξίας αγροτικά προϊόντα
Πρόπερσι, που είχε μεγάλη ανομβρία, οι ξενοδόχοι της Χαλκιδικής διαμαρτύρονταν ότι οι αγρότες άρχισαν να ποτίζουν τις ελιές τους από τον Μάρτιο μήνα, όταν είναι γνωστό πως η ελιά είναι δένδρο που αντέχει στην ξηρασία. Ναι αντέχει, αλλά η πανάκριβη και κατά βάση εξαγωγική ελιά Χαλκιδικής, πρέπει να φτάσει ένα μέγεθος για να έχει τις τιμές που απολαμβάνει σήμερα. Και χωρίς πότισμα δεν γίνεται…
Αλλά και σε όρους εργασίας των αγροτών να δούμε το θέμα, η άρδευση, είναι η βασικότερη εργασία που κάνουν στα χωράφια και περιβόλια από τα μέσα Ιουνίου και μετά. Στην ουσία, πρόκειται για μια ιδιαιτερότητα που έχει η ελληνική αγροτική παραγωγή, η οποία είναι η μόνη μαζί με την Ισπανία στην ΕΕ που έχει τόσο μεγάλη ανάγκη το πότισμα.
Πριν 3 ή 4 χρόνια, έναν Μάιο που έβρεχε συνέχεια, συνάντησα έναν καλλιεργητή πατάτας και του λέω: «παλιόκαιρος, ε;». «Κάθε άλλο» απαντάει, «εμείς τέτοιο καιρό θέλουμε Γερμανίας, για να μην ποτίζουμε!». Πριν λίγες ημέρες σε συζήτηση με μεγάλο καλλιεργητή μηδικής μας ανέφερε ότι πέρυσι (2025) πλήρωσε 12.000 ευρώ (!!!) λιγότερο ρεύμα από πρόπερσι (2024) για δύο λόγους: πρόπερσι είχε μεγάλη ξηρασία και πότιζε συνέχεια ενώ πέρυσι οι δύο καλές βροχές της άνοιξης τον γλύτωσε από 4 από τα 9 ή 10 συνολικά ποτίσματα. Και με λίγο εξορθολογισμό του ποτίσματος, έφθασε τις 12.000 ευρώ εξοικονόμηση που δεν είναι και λίγα…
Η μεσημεριανή άρδευση και πώς λειτουργεί σαν μπαταρία
Πέραν όμως της σημασίας του ρεύματος για τους ίδιους τους αγρότες, υπάρχει και η διάσταση της σημασίας του αγροτικού ρεύματος για το ηλεκτρικό σύστημα. Από την ώρα που οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, έχουν λάβει μεγάλη έκταση στην παραγωγή ηλεκτρισμού, για αρκετές ώρες την ημέρα, χονδρικά από τις 10:00 το πρωί έως τις 16:00 το απόγευμα για τους καλοκαιρινούς μήνες, η παραγωγή ηλεκτρισμού περισσεύει και απορρίπτεται.
Αυτή ακριβώς την ενέργεια γίνεται τώρα προσπάθεια να αποθηκευτεί είτε σε μπαταρίες είτε σε έργα αντλησιοταμίευσης. Μεγάλη μερίδα των αγροτών χρησιμοποιούν σύστημα στάγδην άρδευσης, τις ώρες που η ενέργεια περισσεύει και η τιμή της καταρρέει, δηλαδή, ποτίζοντας αξιοποιούν ένα μέρος της ενέργειας που αλλιώς θα απορρίπτονταν. Προσφέρουν, δηλαδή, στο σύστημα μια πολύτιμη υπηρεσία, η οποία δεν φαίνεται να έχει εκτιμηθεί όπως και όσο θα έπρεπε, αφού με μηδενικό επιπλέον επενδυτικό ή λειτουργικό κόστος, λειτουργούν σαν μπαταρία.
Την διάσταση αυτή, δεν την έχουν εκτιμήσει σίγουρα οι αγρότες (δεν έχουν, άλλωστε, την σχετική κατάρτιση) αλλά πιθανότατα ούτε και οι ασκούντες πολιτική αγροτική ή/και ενεργειακή. Δεν βγήκε, δηλαδή, κανείς κατέχων υπεύθυνη θέση να πει ποτίστε τις ώρες χαμηλών τιμών και εμείς θα σας το αναγνωρίσουμε αυτό τιμολογιακά. Πώς έκαναν με τις αντλίες θερμότητας που μέσω προγραμμάτων επιδότησαν και μάλιστα αδρά την υιoθέτησή τους σαν σύγχρονο σύστημα θέρμανσης/ψύξης;
Ας σημειωθεί ότι όσο υποχωρεί ο υδροφόρος ορίζοντας, τόση περισσότερη ενέργεια θα χρειάζεται για να ποτιστούν χωράφια και περιβόλια, άρα θα αυξάνεται η θετική επίδραση του αγροτικού ρεύματος επί των απορριπτόμενων ποσοτήτων.
Καινούργιος ρόλος για τα νέα ρολόγια
Τώρα, με τα νέα ρολόγια που εγκαθιστά ο ΔΕΔΗΗΕ, είναι προφανές ότι θα μπορούσε να αποδοθεί ένα μέρος του οφέλους από την λειτουργία αρδευτικών μοτέρ σε ώρες χαμηλής τιμής ρεύματος στους χρήστες τους. Για αγρότες που χρησιμοποιούν την γεώτρηση μέρα- νύχτα, το όφελος στον λογαριασμό θα ήταν σχετικά μικρό. Αλλά και ακόμη και για αυτούς θα υπήρχε ένα τεράστιο θέμα φροντίδας και εμπιστοσύνης: τα πράγματα άλλαξαν και τώρα που κάτι δικαιούμαστε, μας το δίνουν, δεν βγαίνουμε στα μπλόκα να το ζητήσουμε μόνοι μας.
Κι αυτό είναι ίσως το μεγάλο συμπέρασμα από τα φετινά μπλόκα: η μη προσέλευση σημαντικής μερίδας αγροτών στον διάλογο με τον πρωθυπουργό, δείχνει ότι έχει κλονιστεί η εμπιστοσύνη τους τόσο προς την πολιτική ηγεσία όσο και στην φυσική ιεραρχία του ΥπΑΑΤ. Είναι ενδεικτικό ότι στις φετινές κινητοποιήσεις, δεν ειπώθηκε κουβέντα για τους ανθρώπους που υπηρετούν στο ΥπΑΑΤ, τους οποίους οι αγρότες θεωρούσαν πάντοτε συμμάχους τους.
Για όλα φταίνε και όλα θα πρέπει να τα λύσουν οι πολιτικοί, είναι η κυρίαρχη άποψη στα καφενεία της επαρχίας! Κι ας είναι κατά βάση τα περισσότερα των προβλημάτων τεχνικής/τεχνολογικής φύσεως. Για να δούμε, τώρα με θέματα όπως αυτό της οιονεί μπαταρίας που συζητήσαμε σήμερα ή άλλα που έχουν συζητηθεί τις τελευταίας ημέρες, θα αναλάβει κάποιος να κάνει την πρώτη κίνηση ανάκτησης της χαμένης εμπιστοσύνης μεταξύ αγροτών και πολιτικού συστήματος; Κάτι τέτοιο θα επρόκειτο για μια δομική αλλαγή στο αγροτικό μας ζήτημα.
