Ελλάδα
04-10-2021 | 20:24

Τι ζητούν Σταϊκούρας και Σκρέκας από το Eurogroup για την αύξηση των τιμών στην ενέργεια

Newsroom
Μοιράσου το
Τι ζητούν Σταϊκούρας και Σκρέκας από το Eurogroup για την αύξηση των τιμών στην ενέργεια
live updates: Ανανεώθηκε πριν

Στην αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναφέρονται ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, σε κοινή τους επιστολή προς τον πρόεδρο του Eurogroup, Πασκάλ Ντόναχιου.

Οι δύο Έλληνας υπουργοί σημειώνουν, μεταξύ άλλων, πως «υπάρχουν πολλοί λόγοι για να πιστεύουμε πως οι αυτές οι αυξήσεις στις τιμές μπορούν να επανέλθουν τα ερχόμενα χρόνια».

Όπως αναφέρεται στην επιστολή «καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αύξηση του ενεργειακού κόστους, ειδικότερα για τα μικρομεσαίου εισοδήματος νοικοκυριά, σε συνδυασμό με μακροπρόθεσμα μέτρα για προστασία της ενεργειακή αγορά από απότομες μεταβολές στις τιμές»

Σε αυτό το πλαίσιο, καλούμε την Κομισιόν να αναπτύξει μια έκτακτη εργαλειοθήκη και σχέδια για κάθε κράτος-μέλος, με μια ποικιλία μέτρων ώστε να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο σε περιόδους αστάθειας της αγοράς.

Αυτές οι κινήσεις θα ενισχύσουν τη βεβαιότητα και την προβλεψιμότητα τόσο στις κυβερνήσεις όσο και στους καταναλωτές, και θα στείλουν ένα ισχυρό μήνυμα στις αγορές ώστε να αποθαρρυνθούν φαινόμενα χειραγώγησης των τιμών ενέργειας». 

Αναλυτικά, η επιστολή των Ελλήνων υπουργών:

Η αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη αποτελεί πηγή μεγάλης ανησυχίας για τους πολίτες της ΕΕ που αδυνατούν να καλύψουν το ενεργειακό τους κόστος με αποτέλεσμα την άμεση αύξηση της ενεργειακής φτώχειας στην ΕΕ. Ειδικότερα, το πρόσθετο κόστος ενέργειας που θα προκύψει από τους καταναλωτές είναι πιθανό να ανέλθει σε 100 δισεκατομμύρια ευρώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2021-22 στα 27 κράτη μέλη.

Η άνευ προηγουμένου άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου, και κατ' επέκταση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, αποτελεί μείζονα πρόκληση για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν, αποκλειστικά, σε εθνικό επίπεδο. Αυτό είναι ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα και απαιτεί άμεση δράση, η οποία θα πρέπει να αναληφθεί από κοινού σε επίπεδο ΕΕ. 

Στην πραγματικότητα, αποτελεί όχι μόνο μια σημαντική οπισθοδρόμηση στις προσπάθειές μας για ομαλή οικονομική ανάκαμψη στη μετά Covid-19 εποχή, αλλά και ένα σήμα συναγερμού ότι ο δρόμος προς μια οικονομία ουδέτερη ως προς τον άνθρακα θα υποστεί απροσδόκητους κλυδωνισμούς στην αγορά, παρεμποδίζοντας την αποτελεσματική εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Έχουμε καθήκον να αποτρέψουμε οτιδήποτε μπορεί να υπονομεύσει τη δημόσια στήριξη ή εμπιστοσύνη όσον αφορά τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα. 

Επιπλέον, οι τρέχουσες, ασυνήθιστα υψηλές, τιμές του φυσικού αερίου ενδέχεται να μην αποτελούν περιστασιακό συμβάν, λόγω εφάπαξ παραγόντων. Τα πρώτα στάδια της μετάβασης προς την ουδετερότητα του άνθρακα εξαρτώνται από τον εφοδιασμό και τις τιμές του φυσικού αερίου, δεδομένου ότι το φυσικό αέριο διαδραματίζει καίριο ρόλο έως ότου κυριαρχήσουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άλλες πηγές χωρίς άνθρακα στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές και οι αγορές πρέπει να χρησιμοποιήσουν μέσα αντιστάθμισης έναντι ακραίων ανοδικής τιμής φυσικού αερίου, καθώς το φυσικό αέριο εξακολουθεί να είναι απαραίτητο και ο κύριος ρυθμιστής των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για την περίοδο έως το 2030. Κατά την περίοδο αυτή, οι ανησυχίες για την οικονομική προσιτότητα ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο και να αποσταθεροποιήσουν τη μετάβαση προς την επίτευξη του στόχου για το κλίμα μέχρι το 2030. 

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι να πιστεύουμε ότι τέτοιες κρίσεις θα επαναληφθούν τα επόμενα χρόνια και, ως εκ τούτου, η ΕΕ πρέπει να υιοθετήσει νέα εργαλεία με στόχο τη μείωση της έκθεσης στις διακυμάνσεις της αγοράς φυσικού αερίου, δεδομένου ότι το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα συσταθεί πριν από το 2025. 

Σε αυτό το πλαίσιο, καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διερευνήσει πιθανά βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση του πρόσθετου ενεργειακού κόστους, ιδίως για τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, σε συνδυασμό με καινοτόμα μακροπρόθεσμα μέτρα για την προστασία της αγοράς ενέργειας από τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών του φυσικού αερίου.

Για τον σκοπό αυτό, καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναπτύξει μια εργαλειοθήκη έκτακτης ανάγκης και σχέδια που θα παρέχουν στα κράτη μέλη μια ποικιλία προσχεδιασμένων επιλογών και κατάλληλων διορθωτικών μέτρων σε παρόμοιες περιπτώσεις αστάθειας της αγοράς. Αυτά θα αυξήσουν τη βεβαιότητα και την προβλεψιμότητα τόσο για τις κυβερνήσεις όσο και για τους καταναλωτές, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα στις αγορές και αποθαρρύνοντας πιθανούς κερδοσκόπους από τη χειραγώγηση των τιμών της ενέργειας. 

Πιο συγκεκριμένα, προτείνουμε το Συμβούλιο να δώσει εντολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

(1) Θέσπιση αποτελεσματικού βραχυπρόθεσμου μέτρου, το οποίο θα βασίζεται ενδεχομένως σε έκτακτους (πριν από το τέλος του 2021) πλειστηριασμούς πρόσθετων δικαιωμάτων από το Αποθεματικό Σταθερότητας της Αγοράς, ούτως ώστε τα πρόσθετα έσοδα για τα κράτη μέλη να παράγονται μέσω του ΣΕΔΕ της ΕΕ ώστε, τουλάχιστον εν μέρει, να καλύπτουν την άμεση πρόσθετη επιβάρυνση των νοικοκυριών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Τα απαιτούμενα ποσά θα οδηγήσουν σε μέση αύξηση των εσόδων του ΣΕΔΕ κατά 10%. Τα κράτη μέλη θα χρησιμοποιήσουν κυρίως τα πρόσθετα έσοδα για τη χρηματοδότηση συστημάτων αντιστάθμισης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου των καταναλωτών κατά την περίοδο 2021-2022. 

(2) Διερεύνηση της πιθανής σύστασης ταμείου αντιστάθμισης κινδύνου της ΕΕ, το οποίο θα αντισταθμίζει τις διακυμάνσεις των τιμών του φυσικού αερίου σε περίπτωση εξαιρετικά υψηλών ανοικοδομών των τιμών του φυσικού αερίου, οι οποίες ενδέχεται να επαναληφθούν στο μέλλον. Το Ταμείο θα μπορούσε να αντλήσει προκαταβολές των αναμενόμενων μελλοντικών εσόδων του ΣΕΔΕ της ΕΕ και θα περιορίζεται αυστηρά σε εξαιρετικές καταστάσεις αστάθειας των τιμών. Η κατανομή σε κάθε κράτος μέλος θα υπολογίζεται κατ' αναλογία, λαμβάνοντας υπόψη την κατανάλωση θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας και το κατά κεφαλήν εθνικό ΑΕΠ. Θα μπορούσαν να θεσπιστούν διατάξεις για την ανάκτηση του Ταμείου, βάσει μιας μακροπρόθεσμης και ομαλής εφαρμογής της εισφοράς των καταναλωτών. 

Επιπλέον, η ΕΕ θα πρέπει να ενεργήσει στρατηγικά αξιοποιώντας τη συλλογική της διαπραγματευτική ισχύ. Η τρέχουσα εξάρτησή μας και η έκθεσή μας στις διακυμάνσεις της αγοράς υπονομεύει τη στρατηγική αυτονομία και κυριαρχία της ΕΕ, επιτρέποντας σε τρίτους παράγοντες να χρησιμοποιούν τις τιμές της ενέργειας ως πολιτικό όπλο κατά των συμφερόντων της ΕΕ. Η ΕΕ θα πρέπει να δημιουργήσει συλλογικά στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου μέσω μιας κεντρικής ευρωπαϊκής πλατφόρμας και να αναπτύξει στρατηγικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου σε ολόκληρη την Ευρώπη. 

Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η τρέχουσα κρίση θα δοκιμάσει τα αντανακλαστικά της ΕΕ και την αποφασιστικότητά της να κάνει ό,τι χρειαστεί για να επιτύχει τους φιλόδοξους στόχους μας για το κλίμα χωρίς να παραβλέπει την ανάγκη μιας δίκαιης μετάβασης για όλους τους πολίτες και τις περιφέρειες της ΕΕ, ιδίως για τους πιο ευάλωτους.

Ελπίζοντας ότι αυτή η επιστολή θα συμβάλει στις τρέχουσες συζητήσεις για το θέμα, προσβλέπουμε σε μια γόνιμη συζήτηση στην επερχόμενη συνεδρίαση του Συμβουλίου Περιβάλλοντος και του Eurogroup/ECOFIN.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη

Σταϊκούρας από Eurogroup: Ανάγκη για ευρωπαϊκή απάντηση στην άνοδο των τιμών της ενέργειας

MUST READ

Ντόναχιου: Από το 2023 η υποχώρηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη