Τη χορήγηση αποζημίωσης σχεδόν 80 εκατ. ευρώ, αντί αρχικού αιτήματος άνω των 130 εκατ., προς την πλευρά του Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης (ΙΦΣ) «λόγω αυξημένων δαπανών (θετικές ζημιές) μετά από Μετάθεση της Προγραμματισμένης Ημερομηνίας Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών και της Απώτερης Ημερομηνίας για το έργο του Οδικού Άξονα Νοτιοδυτικής Πελοποννήσου, Τμήμα Καλαμάτα–Ριζόμυλος–Πύλος-Μεθώνη, με Σ.Δ.Ι.Τ», αποφάσισε το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Ως γνωστόν, πρόκειται για την «Πυλία Οδό» του ομίλου AKTOR – AKTOR Παραχωρήσεις που έχει αναλάβει την κατασκευή και συντήρηση/διαχείριση/λειτουργία του εν λόγω οδικού έργου, αρχικού ύψους 239,2 εκατ. ευρώ (πλέον ΦΠΑ), το οποίο θα συμβάλλει στην ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής, μέσα από έναν σύγχρονο οδικό άξονα μήκους 49 χλμ., που θα συνδέει την Καλαμάτα με την Πύλο και τη Μεθώνη - δύο σημαντικούς τουριστικούς προορισμούς. Βέβαια, οι γνωστές «παθογένειες» στα έργα (καθυστερήσεις με απαλλοτριώσεις, παράδοση χώρων, αρχαιολογία, μελέτες κ.α.) επηρέασαν και το εν λόγω project που «ξεχείλωσε» χρονικά. Καινοτομία του έργου είναι ότι θα υπάρχει αδιάλειπτη συντήρηση και λειτουργία για 26 χρόνια μετά την κατασκευή και παράδοσή του, διασφαλίζοντας έτσι υψηλού επιπέδου υπηρεσίες για πολλά χρόνια.
Όπως προκύπτει, ο «λογαριασμός» θα ανέβει κατά μερικές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, καθώς, το υπουργείο αποφάσισε τη διαμόρφωση του ύψους της αποζημίωσης του Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης (για τον ίδιο και για λογαριασμό του Κατασκευαστή) στο ποσό των 79.300.894,40 ευρώ (κατά μέγιστο), λόγω της παράτασης των χρονοδιαγραμμάτων για το έργο, ωστόσο, «χωρίς υπαιτιότητα ή εν γένει ευθύνη του ΙΦΣ».
Αξίζει να αναφέρουμε ότι συνολικά ο ΙΦΣ ζητούσε σχεδόν 130,4 εκατ. ευρώ συνολικά, αλλά το υπουργείο, μετά από εκθέσεις Ανεξάρτητου Μηχανικού και Τεχνικού Συμβούλου, τελικά… «έριξε» την συνολική αποζημίωση σε Κατασκευαστή και ΙΦΣ σε 79,3 εκατ. ευρώ συνολικά.
Να θυμίσουμε ότι η σύμβαση σύμπραξης ανάμεσα σε δημόσιο και AKTOR έρχεται από τον Απρίλιο του 2023. Πέρυσι τον Αύγουστο ο ΙΦΣ γνωστοποίησε «αίτημα μετάθεσης της Προγραμματισμένης Ημερομηνίας Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών και αίτημα αποζημίωσης λόγω Εκτιμώμενης Μεταβολής Κόστους Σύμπραξης καθώς και υποβλήθηκε αναθεωρημένο Χρονοδιάγραμμα Εργασιών».
Στο πλαίσιο του έργου Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα περιλαμβάνεται η μελέτη, κατασκευή, χρηματοδότηση, λειτουργία και συντήρηση της Εθνικής Οδού Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη, που περιλαμβάνει τα ακόλουθα διακριτά τμήματα: Το τμήμα Καλαμάτα – Ριζόμυλος μήκους 16,4 χλμ., το τμήμα Ριζόμυλος – Πύλος μήκους 25,7 χλμ. και το τμήμα Πύλος – Μεθώνη μήκους 7,9 χλμ. Η διάρκεια της σύμβασης της ΣΔΙΤ θα είναι 360 μήνες (30 χρόνια). Η αποπληρωμή του έργου θα γίνει με πληρωμές διαθεσιμότητας ή άλλες τμηματικές καταβολές, κατά την περίοδο λειτουργίας.
Πως φτάσαμε στην αποζημίωση
Όπως πέρυσι τον Νοέμβριο είχαμε αναδείξει, υπήρξε απόφαση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρ. Δήμα, βάσει της οποίας «εγκρίθηκαν: · η μετάθεση της Προγραμματισμένης Ημερομηνίας Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών, που αρχικά είχε οριστεί για την 21η Απριλίου 2027 και η οποία ορίζεται εκ νέου για την 14η Ιουλίου 2028 (ήτοι παράταση 450 ημερών), χωρίς να συντρέχει συναφής υπαιτιότητα ή εν γένει ευθύνη του ΙΦΣ συνδεόμενη με την ως άνω μετάθεση ή τις συνέπειες αυτής, · η μετάθεση της Απώτερης Ημερομηνίας που αρχικά είχε οριστεί για την 21η Απριλίου 2028 και η οποία ορίζεται εκ νέου για την 14η Ιουλίου 2029, χωρίς να συντρέχει συναφής υπαιτιότητα ή εν γένει ευθύνη του ΙΦΣ συνδεόμενη με την ως άνω μετάθεση ή τις συνέπειες αυτής, · η αποδοχή του δικαιώματος αποζημίωσης του ΙΦΣ για αυξημένες δαπάνες λόγω Εκτιμώμενης Μεταβολής Κόστους Σύμπραξης και που συνίσταται στις πρόσθετες δαπάνες λόγω της καθυστέρησης παράδοσης χώρων εκτέλεσης Έργου, η οποία θα προσδιοριστεί μετά την υποβολή όλων των απαιτούμενων σχετικών αποδεικτικών στοιχείων από τον ΙΦΣ και την εξέταση τους από την Αναθέτουσα Αρχή».
Πόσα ζητούσε ο ΙΦΣ
Επί της ουσίας, χωρίς ευθύνη της AKTOR, δόθηκε παράταση 450 ημερών για την ολοκλήρωση του έργου αλλά και «άνοιξε παράθυρο» για αποζημιώσεις. Ακολούθησε νέα ανταλλαγή εγγράφων και επικαιροποίηση των δεδομένων από τον Ιδιώτη Φορέα Σύμπραξης, ως προς το Αίτημα Αποζημίωσης σε συνέχεια της Υπουργικής Απόφασης Μετάθεσης της Προγραμματισμένης Ημερομηνίας Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών, έλεγχος στοιχείων κ.λπ..
Με τον ΙΦΣ να ζητάει τελικά ποσό 104,517 εκατ. ευρώ για λογαριασμό του Κατασκευαστή (π.χ. Γενικά Έξοδα Εργοταξίων & Εδρών 17, 6 εκατ., Δαπάνη Διατάραξης Ομαλής εξέλιξης εργασιών & Πρόσθετου Κόστους Κατασκευής 37 εκατ. και Δαπάνη Επαύξησης Κόστους Κατασκευής 48 εκατ.) και 25,943 εκατ. ως αποζημίωσης για τον ΙΦΣ (π.χ. Χρονικά εξαρτώμενες Δαπάνες ΙΦΣ 9,7 εκατ., Κόστος πρόσθετης χρηματοδότησης 16,2 εκατ.), ήτοι συνολικά 130,461 εκατ. ευρώ.
«Μάζεψε» το ποσό το υπουργείο, δίνει την αποζημίωση
Όπως σημειώνεται, «ο Ανεξάρτητος Ελεγκτής αφού αξιολόγησε ως προς τη συμβατική του βάση και το εύλογο του οικονομικού αντικειμένου του αιτήματος του ΙΦΣ, έκρινε ότι δεν τεκμηριώνονται απολύτως όλες οι αιτούμενες δαπάνες και δήλωσε ότι εκφεύγει του αντικειμένου του και των συμβατικών αρμοδιοτήτων του, η αξιολόγηση των απαιτήσεων αποζημίωσης που αφορούν τις ίδιες δαπάνες του ΙΦΣ, καθώς και η αξιολόγηση του χρηματοοικονομικού κόστους του κατασκευαστή».
Ο δε Τεχνικός Σύμβουλος που έβαλε το υπουργείο, «αφού αξιολόγησε ως προς τη συμβατική του βάση και το εύλογο του οικονομικού αντικειμένου του αιτήματος του ΙΦΣ, υπέβαλε στην Αναθέτουσα Αρχή την Έκθεση Αξιολόγησης Απαίτησης ΙΦΣ και Κατασκευαστή, σύμφωνα με την οποία έκρινε ότι δεν τεκμηριώνονται απολύτως όλες οι αιτούμενες δαπάνες. Το τελικώς αποδεκτό ποσό αποζημίωσης εκτιμάται στα 79.300.894,40 ευρώ (Αποζημίωση κατασκευαστή 63.270.894,40 ευρώ, Αποζημίωση ΙΦΣ 16.030.000 ευρώ).
Η Αναθέτουσα Αρχή αφού εξέτασε αναλυτικά το αίτημα του ΙΦΣ και τις απόψεις του Ανεξάρτητου Ελεγκτή και του Τεχνικού Συμβούλου αποδέχτηκε «μερικώς το αίτημα του ΙΦΣ για αποζημίωση, λόγω αυξημένων δαπανών (θετικές ζημιές) λόγω παράτασης της Προγραμματισμένης Ημερομηνίας Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών, που αρχικά είχε οριστεί για την 21η Απριλίου 2027 και η οποία ορίστηκε εκ νέου για την 14η Ιουλίου 2028 (ήτοι παράταση 450 ημερών), συνολικού ύψους 79.300.894,40 € (κατά μέγιστο)».
Μάλιστα, όπως σημειώνεται, μεταξύ άλλων, «η δαπάνη του Κατασκευαστή κρίνεται δικαιολογημένη, διότι αφορά ανελαστικά, χρονικά εξαρτώμενα έξοδα που ο Κατασκευαστής αναπόφευκτα επωμίστηκε λόγω της παράτασης 450 ημερών. Περιλαμβάνει τα έξοδα στελέχωσης και προσωπικού (μισθοί, ασφαλιστικές εισφορές, ενοίκια, μετακινήσεις), τις λειτουργικές δαπάνες συντήρησης του εργοταξίου, τη δαπάνη του υποστηρικτικού/βοηθητικού εξοπλισμού που παρέμεινε δεσμευμένος, τα κόστη διατήρησης/επέκτασης εγγυητικών επιστολών και ασφάλισης έργου, καθώς και τα αναλογούντα πάγια έξοδα της Κεντρικής Διοίκησης των μελών της Κατασκευαστικής Κοινοπραξίας».
Κατά συνέπεια, αποδέχτηκε μερικώς το αίτημα της AKTOR, ενέκρινε αποζημίωση 79,3 εκατ. ευρώ, αλλά όχι την αποδοχή της δαπάνης της κατηγορίας «Χρηματοοικονομικό Κόστος», καθώς εμπίπτει στο γενικότερο επιχειρηματικό ρίσκο διαχείρισης ρευστότητας της εταιρείας και δεν καλύπτεται ρητά από το υφιστάμενο συμβατικό πλαίσιο, ούτε της κατηγορίας «Χρηματοοικονομικό κόστος ΙΦΣ», η οποία ζητείται ως κόστος χρηματοδότησης των χρονικά εξαρτώμενων δαπανών, καθότι στερείται αντικειμένου δεδομένου ότι η σχετική δαπάνη των Χρονικά Εξαρτώμενων Δαπανών ΙΦΣ θα έχει καταβληθεί.
Ο τρόπος καταβολής
Όσον αφορά στην αποζημίωση για λογαριασμό του Κατασκευαστή σχετικά με τις δαπάνες Επαύξησης Κόστους Κατασκευής, θα καταβάλλεται σε μηνιαία βάση κατά το χρόνο επέλευσης της σχετικής ζημιάς. Ως εκ τούτου, η διαδικασία καταβολής της εν λόγω αποζημίωσης θα εκκινήσει μετά την αρχικώς ορισμένη Προγραμματισμένη Ημερομηνία Διαθεσιμότητας Υπηρεσιών (21-4- 2027) και έως 14-7-2028, η οποία μετατέθηκε με την χορηγηθείσα παράταση. Προϋπόθεση για την καταβολή της εν λόγω αποζημίωσης αποτελεί η εκ μέρους του ΙΦΣ υποβολή των αναλυτικών στοιχείων πραγματικών δαπανών και εξόδων. Το ίδιο θα ισχύσει και για την αποζημίωση του ΙΦΣ σχετικά με τις Χρονικά εξαρτώμενες Δαπάνες ΙΦΣ και το Κόστος πρόσθετης χρηματοδότησης.
