Δύο διαφορετικές ταχύτητες εμφανίζει η τουριστική οικονομία στην εκκίνηση της θερινής περιόδου, με την άνοδο του τζίρου των καταλυμάτων να μη βρίσκει αντίστοιχο αποτύπωμα στην εστίαση. Μάλιστα η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα σε επίπεδο προορισμών, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις η αύξηση των εσόδων από τη διαμονή συνυπάρχει με σημαντικές απώλειες για τις επιχειρήσεις εστίασης.
Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το β΄ τρίμηνο του 2026, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων παροχής καταλύματος αυξήθηκε κατά 6,1% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 3,304 δισ. ευρώ από 3,113 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Στον αντίποδα, ο τζίρος των επιχειρήσεων εστίασης υποχώρησε κατά 2,5%, στα 3,165 δισ. ευρώ από 3,245 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.
Ανοίγει η ψαλίδα σε δημοφιλείς προορισμούς
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα όταν η σύγκριση γίνεται σε επίπεδο Περιφερειακών Ενοτήτων, καθώς η ψαλίδα δείχνει να ανοίγει σε αρκετούς δημοφιλείς προορισμούς. Για παράδειγμα στη Θεσσαλονίκη ο τζίρος των καταλυμάτων κινήθηκε ανοδικά κατά 13,8% σε αντίθεση με την εστίαση που σημείωσε κάμψη -7,7%. Αντίστοιχη απόκλιση καταγράφεται στη Χαλκιδική, με άνοδο 2% στα καταλύματα και πτώση 7,3% στην εστίαση.
Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται και σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς. Στη Ζάκυνθο τα καταλύματα ενισχύθηκαν κατά 6,3%, την ώρα που η εστίαση έχασε 5,2%, ενώ στην Κω οι αντίστοιχες μεταβολές ήταν +4,6% και -6,9%.
Ωστόσο υπήρξαν και περιοχές που αποτέλεσαν την εξαίρεση του κανόνα. Για παράδειγμα ενώ σε Ηράκλειο Κρήτης και Λασίθι η άνοδος κατά 12,2% και κατά 4,7% στον τζίρο των καταλυμάτων συνοδεύτηκε από πτώση 3,1% και 3,4% στην εστίαση, Χανιά και Ρέθυμνο εμφάνισαν διαφορετική εικόνα. Οι δύο δραστηριότητες παρέμειναν σε θετικό έδαφος, με τον τζίρο της εστίασης να σημειώνει άνοδο 4% και 3,5% αντίστοιχα.
Χάνει έδαφος η Μύκονος, ανεβαίνουν άλλα κυκλαδίτικα νησιά
Τουρισμό δύο ταχυτήτων εμφάνισαν και οι Κυκλάδες, με τη Μύκονο να χάνει έδαφος και άλλους προορισμούς, όπως η Μήλος, η Νάξος και η Πάρος να ανεβαίνουν. Συγκεκριμένα η Μύκονος ήταν από τις λίγες μεγάλες τουριστικές αγορές όπου υποχώρησαν και τα καταλύματα (-1,5%) και η εστίαση (-0,6%), παρότι σε σχέση με άλλες χρονιές η επιβατική κίνηση φάνηκε να ανακάμπτει. Να θυμίσουμε ότι τον Ιούνιο και τον Ιούλιο η επιβατική κίνηση της Μυκόνου εμφάνισε άνοδο 8% και 5,8% έναντι του 2025, χρονιά όπου το πρόσημο ήταν αρνητικό.
Αντίθετα, η Μήλος εμφάνισε άνοδο 18,4% στα καταλύματα και 12,2% στην εστίαση, η Πάρος είχε άνοδο 9,2% και 6,1% σε καταλύματα κι εστίαση και αντίστοιχα η Νάξος άνοδο +9,4% και +5,3%. Όσο για τον δεύτερο premium προορισμό της χώρας, τη Σαντορίνη, τα καταλύματα εμφανίζουν αύξηση 5,8%, ενώ η εστίαση κινήθηκε σε οριακά αρνητικό έδαφος, με πτώση 0,2%.
Η εικόνα στην Αττική
Όσο για την Αττική, η οποία θα πρέπει να προστεθεί στην εξίσωση λόγω του ειδικού βάρους της στην εγχώρια αγορά εστίασης, δεν ξέφυγε από τον κανόνα. Τα καταλύματα εμφάνισαν άνοδο +5,6%, από 819,99 εκατ. ευρώ σε 865,95 εκατ. ευρώ, ενώ η εστίαση κινήθηκε πτωτικά κατά 1,7% με τον τζίρο της να φτάνει στα 1,328 δισ. ευρώ έναντι 1,351 δισ. ευρώ το 2025. Να θυμίσουμε ότι η Αττική αντιπροσωπεύει 24,5% του ετήσιου τζίρου των καταλυμάτων και 41% του τζίρου της εστίασης με βάση τα στοιχεία του 2025.
Τι κρύβεται πίσω από την απόκλιση
Οι διαφορετικές επιδόσεις που καταγράφονται στους επιμέρους προορισμούς μπορούν να συνδέονται με σειρά παραγόντων, από το προφίλ και την οικονομική δυνατότητα των επισκεπτών έως τη διάρκεια παραμονής και το είδος του καταλύματος που επιλέγουν.
Παράλληλα, η σύγκριση μεταξύ των δύο κλάδων χρειάζεται προσοχή, καθώς μέρος των εσόδων από υπηρεσίες εστίασης που παρέχονται εντός ξενοδοχειακών μονάδων μπορεί να αποτυπώνεται στον κύκλο εργασιών των επιχειρήσεων καταλύματος και όχι στην ξεχωριστή δραστηριότητα της εστίασης.
Ακόμη και με αυτές τις επιφυλάξεις όμως, η απόκλιση των δύο κλάδων - την οποία υποδεικνύει και η αγορά φέτος- παραπέμπει σε συγκράτηση των επισκεπτών, είτε μέσω περιορισμού των γευμάτων εκτός καταλύματος - πολλοί υποδεικνύουν ότι τα σούπερ μαρκετ αντικαθιστούν κάποια γεύματα - είτε μέσω χαμηλότερης δαπάνης ανά έξοδο.
Δεν είναι τυχαίο ότι σύμφωνα με τη Nielsen IQ, το 65% των παραθεριστών ετοιμάζει μόνο του σνακ και το 27% ακόμη και το βραδινό του, την ίδια στιγμή που η αγορά FMCG τρέχει προς νέο ιστορικό ρεκόρ, με τους νησιωτικούς προορισμούς να εμφανίζουν τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στα σούπερ μάρκετ.
