Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών ο συγγραφέας και φιλόσοφος Στέλιος Ράμφος. Ο σπουδαίος διανοητής το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν σε κλινική της Αθήνας. Με περισσότερα από 30 βιβλία στο ενεργητικό του, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες στοχαστές.
Ο Στέλιος Ράμφος γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα. Το 1965, πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ξεκίνησε σπουδές Φιλοσοφίας στο Παρίσι, στο Université de Vincennes à Saint-Denis (σημερινό Université Paris 8). Μεταξύ 1969 και 1974 υπήρξε καθηγητής Φιλοσοφίας στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 1975 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου συνέχισε το συγγραφικό έργο του. Είχε σημαντική παρουσία στη δημόσια ζωή με πολλές συνεντεύξεις στον Τύπο και την τηλεόραση, με δημόσιες ομιλίες αλλά και άρθρα σε περιοδικά. Δίδαξε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν και αργότερα στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.
Η πλούσια βιβλιογραφία του αντικατοπτρίζει τις πνευματικές αναζητήσεις του, τις θέσεις και τις προτάσεις του αναφορικά με τον μαρξισμό, την οικουμενικότητα του ελληνικού πολιτισμού, τους συσχετισμούς της σύγχρονης πνευματικής δημιουργίας με την ελληνορθόδοξη παράδοση. Μεταξύ πολλών άλλων, έχει δημοσιεύσει μελέτες για τον Πλάτωνα (Φιλοσοφία Ποιητική), τον Αριστοτέλη (Μίμησις εναντίον μορφής), τον Οιδίποδα Τύραννο (Το αίνιγμα και η μοίρα), τους ασκητές της ερήμου (Πελεκάνοι ερημικοί), καθώς και μία συλλογή άρθρων και δοκιμίων του «Μία καλοκαιρινή ευτυχία τρίζει» (1999).
Μητσοτάκης: «Η Ελλάδα χάνει έναν πιστό και ανυστερόβουλο υπηρέτη της»
«Η Ελλάδα και ο κόσμος της διανόησης θρηνούν από σήμερα την απώλεια ενός πιστού και ανυστερόβουλου υπηρέτη τους. Αλλά και εγώ χάνω έναν φίλο και συνομιλητή που πλούτιζε κάθε μας συζήτηση ανεξάρτητα αν συμφωνούσαμε πάντοτε και σε όλα», τόνισε σε ανάρτησή του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για την εκδημία του φιλόσοφου Στέλιου Ράμφου.
Ο πρωθυπουργός στην ανάρτησή του στο Facebook επισήμανε ότι «ο Στέλιος Ράμφος, άλλωστε, πίστευε ότι οι ιδεολογίες φυλακίζουν τις ιδέες. Γι' αυτό και το ρήμα που προτιμούσε, συνήθως, ήταν το "νομίζω»" και όχι το "πιστεύω"». Και πρόσθεσε:
«Από τις πιο φωτεινές προσωπικότητες της προδικτατορικής Αριστεράς και, μέσω της ιστορικής "Πανσπουδαστικής", πρωτοστάτησε στις τότε ιδεολογικές και πολιτιστικές αναζητήσεις της. Ενώ στα χρόνια της δικτατορίας, ξεκίνησε, στο Παρίσι, το μεγάλο ταξίδι του στη Φιλοσοφία. Για να το συνεχίσει, ύστερα, με επιμέλεια στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης μέχρι και χθες. Μακριά από δόγματα και δεσμεύσεις».
Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε επίσης ότι «ο Στέλιος Ράμφος μελέτησε και δίδαξε όλους τους μεγάλους διανοητές, δίνοντας νέα διάσταση στη σκέψη τους και αξιοποιώντας, παράλληλα, δεδομένα της κοινωνικής ανθρωπολογίας και της ψυχανάλυσης. Έτσι, στα περίπου 50 βιβλία που συνέγραψε τέμνει όλα τα προβλήματα της σύγχρονης ζωής. Και, μαζί της, της σύγχρονης Ελλάδας. Συνεπώς η προσφορά του δεν είναι μόνο ακαδημαϊκή. Όσο, κυρίως, κοινωνική» και κατέληξε:
«Προσέγγισε την Ορθοδοξία μέσα από ένα πρίσμα προοδευτικό. Και "διάβασε" την ιστορία της χώρας φέρνοντας στο προσκήνιο τις συνέπειες που είχε το γεγονός ότι ο τόπος μας δεν γνώρισε την Αναγέννηση μετά τον Μεσαίωνα. Μπόρεσε, με αυτόν τον τρόπο, ν' απαντήσει σε πολλές αντιφάσεις που διαπερνούν επί δεκαετίες όχι μόνο το πολιτικό μας σύστημα. Αλλά και τις καθημερινές μας συμπεριφορές.
Με άλλα λόγια, ανάμεσα στα πολλά άλλα, ο Στέλιος Ράμφος αναδείχθηκε και σε έναν μοναδικό κριτικό παρατηρητή της δημόσιας ζωής. Προτάσσοντας πάντα τη λογική και την ευθύνη απέναντι στον λαϊκισμό. Και εξηγώντας ότι δεν υπάρχει παράδοση χωρίς εξέλιξη. Όλα αυτά, ζώντας ο ίδιος αθόρυβα και διακριτικά, συνδυάζοντας τη συνέπεια των λόγων του με εκείνη του καθημερινού βίου του.
Αποχαιρετώ με θλίψη και σεβασμό αυτόν τον λαμπρό Έλληνα και γλυκό άνθρωπο. Και στέλνω τη σκέψη μου στη γυναίκα του Ειρήνη, στις δύο κόρες του και στους χιλιάδες μαθητές και φίλους του. Πρόκειται για εθνική απώλεια. Είμαι σίγουρος, όμως, ότι όσα πρέσβευε ο Στέλιος Ράμφος θα γίνουν οδηγοί στη σκέψη και στη δράση όλων των πολιτών που θέλουν να είναι ελεύθεροι, αδέσμευτοι και χρήσιμοι στους άλλους».
Χατζηδάκης: «Η πνευματική του παρακαταθήκη θα μείνει πάντα ζωντανή»
Το δικό του αντίο στον Στέλιο Ράμφο απευθύνει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ενώ θυμίζει και την «ασυνήθιστη παρέμβαση» του μεγάλου φιλοσόφου στο Συνέδριο της ΝΔ το 2017.
Σε ανάρτησή του ο κ. Χατζηδάκης αναφέρει: «Έφυγε ο κορυφαίος Έλληνας διανοητής Στέλιος Ράμφος. Ένας ξεχωριστός, σύγχρονος φιλόσοφος. Ανάμεσα στις πνευματικές του αναζητήσεις η συσχέτιση της σύγχρονης δημιουργίας με την ελληνορθόδοξη παράδοση. Από παλιά καθηγητής στο Παρίσι, με ευρείες γνώσεις, ξεκάθαρη σκέψη, αιχμηρό όποτε χρειαζόταν λόγο, παρεμβατικότητα και έμφαση στην Ελλάδα. Είχα εντυπωσιαστεί από την πρώτη φορά που τον άκουσα ως φοιτητής τη δεκαετία του '80. Τον καλέσαμε σε μια ασυνήθιστη παρέμβαση στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας το 2017. Μπορούσε με ένα εντυπωσιακό τρόπο να συνδυάζει τον πνευματικό του πλούτο με τις σύγχρονες πολιτικές και κοινωνικές συζητήσεις. Η πνευματική παρακαταθήκη του Στέλιου Ράμφου θα μείνει πάντα ζωντανή. Ειλικρινή συλλυπητήρια στους οικείους του».
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος για τον Στέλιο Ράμφο
«Στην αγαπημένη του Κύθνο, στα Ποτάμια, έμαθα ότι ο Στέλιος Ράμφος έφυγε από τη ζωή αναζητώντας επίμονα τις απαντήσεις στα ερωτήματα με τα οποία κύκλωσε το ταυτοτικό ζήτημα του νέου ελληνισμού, διαμορφώνοντας ταυτοχρόνως τη δική του φιλοσοφική ιδιοσυστασία. Κινήθηκε σε όλο το φάσμα, από τις θεωρίες της ιστορικής αιτιότητας έως τη δική του πρόσληψη της πλατωνικής φιλοσοφίας, από τον Παπαδιαμάντη και την πατερική θεολογία έως την αντίσταση στον αντιμνημονιακό λαϊκισμό και την ανάδειξη της ανάγκης του εκσυγχρονισμού του κράτους και την κοινωνίας.
Είχαμε τη χαρά της φιλοξενίας του στον Κύκλο Ιδεών και κυρίως των ιδιωτικών συνομιλιών με την παρέα της Κύθνου. Τον αποχαιρετώ με σεβασμό και αγάπη, θυμίζοντας μια φράση του: «Προσπαθώ να κάνω αυτό που ζητώ να κάνουν όλοι, να αρχίσω από εμένα, να ψάξω την ιστορία μας. Το θέμα μου είναι αποκλειστικά η Ελλάδα. Στοιχεία αυτού του πολιτισμού και της κουλτούρας μπορεί να είναι ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, οι Πατέρες της Εκκλησίας, σημερινά θέματα, όλα ανεξαιρέτως».
