Η διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ έχει περιοριστεί και πάλι σε ελάχιστα επίπεδα, μετά τον ισχυρισμό του Ιράν, την Κυριακή, ότι έκλεισε τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, σύμφωνα με στοιχεία από συστήματα παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν νωρίς το πρωί της Κυριακής ότι τα Στενά έκλεισαν, αφού οι δυνάμεις τους προχώρησαν σε προειδοποιητική βολή εναντίον ενός πλοίου, το οποίο, όπως υποστήριξαν, επιχειρούσε να διαπλεύσει τη θαλάσσια οδό χρησιμοποιώντας μια «μη εγκεκριμένη» διαδρομή. Όπως έγινε γνωστό αργότερα, χτυπήθηκαν δύο πλοία, το ένα με κυπριακή σημαία, του οποίου ένα μέλος του πληρώματος ινδικής καταγωγής έχασε τη ζωή του.
Έκτοτε, ελάχιστα πλοία - πέρα από μια μικρή ομάδα πλοίων με ιρανική σημαία - έχουν διέλθει από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα, μέσω του οποίου διακινείται υπό φυσιολογικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο (20%) των παγκόσμιων προμηθειών αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης ναυτιλιακής κυκλοφορίας MarineTraffic.
Ωστόσο, το Κοινό Κέντρο Ναυτιλιακής Πληροφόρησης, το οποίο λειτουργεί υπό την εποπτεία του Πολεμικού Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών, ανακοίνωσε ότι ο νότιος θαλάσσιος διάδρομος των Στενών του Ορμούζ, ο οποίος ακολουθεί τις ακτές του Ομάν, παραμένει ανοικτός για ναυσιπλοΐα και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σήμερα ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά για τα εμπορικά πλοία, παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν συνεχίζουν τις εκατέρωθεν επιθέσεις που προκαλούν ανησυχίες για την ασφάλεια μιας από τις πιο σημαντικές θαλάσσιες διόδους παγκοσμίως.
Τα σχόλια του Τραμπ έγιναν στη διάρκεια μιας συνέντευξης του στην εκπομπή “ Meet the Press” του τηλεοπτικού δικτύου NBC.
Νωρίτερα, η Κεντρική Στρατιωτική Διοίκηση των ΗΠΑ είχε ανακοινώσει ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά σε όλα τα πλοία και ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ “έχουν λάβει θέσεις κι έχουν προετοιμαστεί” για να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Όμως, παρά την ανακοίνωση, η ναυτιλιακή κίνηση παραμένει ιδιαίτερα περιορισμένη, ενώ η προειδοποίηση του Ιράν έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρη την περιοχή.
Το Κατάρ κάλεσε νωρίτερα σήμερα τους ιδιοκτήτες πλοίων να αναστείλουν προσωρινά κάθε είδους ναυσιπλοΐα και θαλάσσια δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης σκαφών αναψυχής, αλιευτικών σκαφών και jet skis, εξαιτίας της νέας κλιμάκωσης των συγκρούσεων στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη θαλάσσια οδό μεταφοράς αργού πετρελαίου από πετρελαιοπαραγωγές χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ προς τις διεθνείς αγορές.
Το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης
Τόσο το Ιράν όσο και το Ομάν διαθέτουν Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) στην περιοχή των Στενών.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, ένα κράτος διαθέτει «κυριαρχικά δικαιώματα» για την εξερεύνηση, εκμετάλλευση, διατήρηση και διαχείριση των φυσικών πόρων που βρίσκονται στα ύδατα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης του.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), «τα πλοία όλων των κρατών, είτε παράκτιων είτε περίκλειστων, απολαμβάνουν το δικαίωμα της αβλαβούς διέλευσης μέσω της χωρικής θάλασσας».
Η Σύμβαση προβλέπει επίσης ότι ένα παράκτιο κράτος δεν θα πρέπει να «παρεμποδίζει την αβλαβή διέλευση ξένων πλοίων από τη χωρική του θάλασσα», παρά μόνο στις ειδικές περιπτώσεις που προβλέπονται ρητά. Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι μπορεί να «λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα εντός της χωρικής του θάλασσας για να αποτρέψει διελεύσεις που δεν θεωρούνται αβλαβείς», όπως ορίζει η UNCLOS.
Με πληροφορίες από CNN, ΑΠΕ-ΜΠΕ
