Η Ελλάδα επιχειρεί, έπειτα από χρόνια καθυστερήσεων και αποσπασματικών ρυθμίσεων, να αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη εικόνα για την κατάσταση των ανελκυστήρων που λειτουργούν στη χώρα.
Πολυκατοικίες, δημόσια κτίρια και επαγγελματικοί χώροι μπαίνουν σταδιακά σε ένα νέο πλαίσιο ελέγχου, με βασικούς άξονες την απογραφή, την πιστοποίηση και, όπου απαιτείται, την τεχνική αναβάθμιση των ασανσέρ. Το 2026 αποτελεί κομβικό έτος, καθώς τότε ολοκληρώνεται η πρώτη φάση, εκείνη της δήλωσης στο Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων και ανοίγει η συζήτηση για την καθολική εφαρμογή των ελέγχων ασφάλειας και των πιστοποιήσεων.
- Διαβάστε ακόμα - Ασανσέρ: Προς παράταση οι δηλώσεις στο Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων
Το ψηφιακό μητρώο και η απογραφή των ανελκυστήρων
Η αφετηρία της διαδικασίας είναι η υποχρεωτική απογραφή όλων των ανελκυστήρων στο ψηφιακό μητρώο του υπουργείου Ανάπτυξης. Πρόκειται για ένα νέο πληροφοριακό σύστημα, στο οποίο ιδιοκτήτες και διαχειριστές δηλώνουν βασικά στοιχεία κάθε ανελκυστήρα, από τη διεύθυνση και τον αριθμό στάσεων έως το έτος εγκατάστασης και τον συντηρητή που τον παρακολουθεί. Η απογραφή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω Taxisnet, είτε απευθείας από τον ιδιοκτήτη είτε από εξουσιοδοτημένο τεχνικό.
Αρχικά, η προθεσμία για την ολοκλήρωση της απογραφής είχε οριστεί για το τέλος του 2025. Ωστόσο, η χαμηλή συμμετοχή και οι δυσκολίες προσαρμογής της αγοράς οδήγησαν το υπουργείο Ανάπτυξης στην απόφαση να δώσει παράταση. Έτσι, η καταληκτική ημερομηνία μετατέθηκε για τις 30 Ιουνίου 2026, δίνοντας περισσότερο χρόνο σε ιδιοκτήτες, διαχειριστές και συνεργεία να ανταποκριθούν στις νέες υποχρεώσεις.
Η παρέμβαση της ΠΟΜΙΔΑ και οι ενστάσεις της αγοράς
Στην απόφαση της παράτασης καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η πίεση της ΠΟΜΙΔΑ, η οποία είχε επισημάνει ότι μεγάλος αριθμός πολυκατοικιών δεν είχε προλάβει να ολοκληρώσει τη διαδικασία, είτε λόγω έλλειψης ενημέρωσης είτε λόγω πρακτικών δυσκολιών. Η Ομοσπονδία ιδιοκτητών είχε προειδοποιήσει ότι η εφαρμογή αυστηρών προθεσμιών, χωρίς επαρκή μεταβατική περίοδο, θα δημιουργούσε προβλήματα τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στην αγορά συντήρησης ανελκυστήρων.
Παράλληλα, επαγγελματίες του κλάδου έχουν επισημάνει ότι το σύστημα απογραφής είναι μόνο το πρώτο βήμα και ότι οι πραγματικές προκλήσεις θα φανούν στη δεύτερη φάση, όταν θα ξεκινήσει η μαζική πιστοποίηση των ανελκυστήρων.
Από την απογραφή στην πιστοποίηση
Μετά την ολοκλήρωση της απογραφής, το βάρος μεταφέρεται στην πιστοποίηση των ανελκυστήρων βάσει των ισχυόντων ευρωπαϊκών και εθνικών προτύπων ασφάλειας. Η πιστοποίηση αυτή δεν είναι τυπική διαδικασία, αλλά περιλαμβάνει τεχνικό έλεγχο, εντοπισμό ελλείψεων και, σε πολλές περιπτώσεις, την ανάγκη για παρεμβάσεις ή αναβαθμίσεις πριν δοθεί το σχετικό πιστοποιητικό. Όλα αυτά βέβαια συνεπάγονται κόστος για τους ιδιοκτήτες των ακινήτων.
Η φάση της πιστοποίησης αναμένεται να ξεκινήσει σταδιακά μέσα στο 2026, όταν το Υπουργείο Ανάπτυξης θα έχει πλέον συγκεντρώσει και επεξεργαστεί τα στοιχεία του μητρώου. Τότε θα καθοριστούν και τα αναλυτικά χρονοδιαγράμματα, καθώς και οι προτεραιότητες, ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση των ανελκυστήρων.
Είναι έτοιμη η αγορά για μαζικούς ελέγχους;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που ανακύπτουν είναι κατά πόσο η αγορά μπορεί να ανταποκριθεί σε μια μαζική διαδικασία πιστοποιήσεων. Όπως επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου, ο αριθμός των διαθέσιμων πιστοποιημένων φορέων και τεχνικών ενδέχεται να μην επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση, ειδικά αν τεθούν αυστηρές και οριζόντιες προθεσμίες.
Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία για παλαιές πολυκατοικίες, όπου οι ανελκυστήρες συχνά αποκλίνουν σημαντικά από τα σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η πιστοποίηση μπορεί να συνοδεύεται από αυξημένο κόστος, καθώς απαιτούνται τεχνικές παρεμβάσεις πριν από την τελική έγκριση.
Το 2026 ως έτος-ορόσημο για ιδιοκτήτες και διαχειριστές
Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων και τους διαχειριστές πολυκατοικιών, το 2026 λειτουργεί ως έτος-ορόσημο. Η 30ή Ιουνίου 2026 είναι η τελευταία ημερομηνία για την απογραφή στο ψηφιακό μητρώο, ενώ από το ίδιο έτος ξεκινά ουσιαστικά η μετάβαση σε ένα καθεστώς συστηματικών ελέγχων και πιστοποιήσεων.
Η μεταρρύθμιση των ανελκυστήρων, αν και προκαλεί εύλογες ανησυχίες για κόστος και πρακτική εφαρμογή, αντιμετωπίζεται από το Υπουργείο Ανάπτυξης ως κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της ασφάλειας και τη μείωση ατυχημάτων σε έναν τομέα που για χρόνια λειτουργούσε χωρίς πλήρη καταγραφή και εποπτεία.
